Agrotexnikalar mavsumga shay holatga keltirilmoqda

Dehqon uchun yilning toʻrt fasli ham ish faslidir. Yil boʻyi fidoyi mehnat qilib, yetishtirilgan hosilni yigʻib-terib olgan dehqonlar hosildan boʻshagan yerlarni shudgorlash va shoʻr yuvishga tayyorlash ishlari bilan bir qatorda texnikalarni taʼmirlashga ham kirishishadi. Xalqimiz “Texnika – dehqonning qoʻl-qanoti” deb bejizga aytmagan. Qishloq xoʻjaligi texnikalarini qishda koʻklamgi ekish mavsumiga puxta tayyorlash yangi mavsum ishlarining oʻz vaqtida va samarali ado etilishiga zamin boʻladi. Masalan, chigit ekishga kirishishdan oldin seyalkaning butligi, qism va detallari yaxshilab mahkamlanganligi tekshiriladi, ekish jarayoni va sifatiga bevosita taʼsir koʻrsatadigan qismlarga alohida eʼtibor qaratiladi. Chigit ekish seyalkasining texnik holati esa mavsum oldidan va ish davomida uning sozlik darajasiga qarab baholanadi. Soz seyalka ekish tadbirini sifatli bajaradi, smena va mavsum davomida buzilmasdan ishlaydi. Shu boisdan ayni kunlarda Amudaryo tumanida ham bahorgi mavsum davomida ishlatiladigan texnikalar sifatli taʼmirlanib, mavsumga shay holatga keltirilmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspektsiyasining Amudaryo tuman boʻlimi maʼsul xodimlari tumandagi qishloq xoʻjalik texnikalarining belgilangan ustaxonalarga yigʻilishi, taʼmirlash ishlarining borishi bilan tanishib, nazorat qilib bormoqdalar.

Bahorgi ekish mavsumida qatnashadigan qishloq xoʻjaligi texnikalari tumanning 16 ta hududida joylashgan ustaxonalarga yigʻilib, bugungi kunda taʼmirlash ishlari yakunlanish arafasida.

Tuman qishloq xoʻjaligi taraqqiyotiga hissa qoʻshadigan “qoʻl-qanot” hisoblangan texnikalar soni ham yil sayin ortib bormoqda. Birgina chigit ekish seyalkalari soni jami 150 donani tashkil qilsa, kultivatorlar 325tani, tishli boronalar 1700tani, temir molalar esa 293tani tashkil qiladi.

Shulardan, Toʻlqin ovuli hududidagi ustaxonada 5 dona, Qipchoq shaharchasi hududidagi ustaxonada 2 dona, Doʻrman ovulidagi ustaxonada 3 dona, Qilichboy ovulidagi ustaxonada 1 dona, Turkmaniston ovulidagi ustaxonada 5 dona, Namuna mahallasidagi ustaxona hududida 3 dona va Tosh yop ovuli hududidagi ustaxonada 2 dona chigit ekish seyalkalari toʻliq va sifatli taʼmirlandi. Qolganlarini esa taʼmirlash ishlari yakunlanish bosqichida.

Soʻzimiz avvalida bobodehqonlarimiz uchun yilning toʻrtta fasli ham mehnat mavsumi, deya bekorga aytmadik. Sababi, har faslning oʻziga yarasha mehnat talab qiladigan, kechiktirib boʻlmaydigan yumushlari bor. Masalan, kuz mavsumida hosildan boʻshagan yerlar qaytadan haydalib, shudgorlash ishlari olib borilsa, keyinchalik yerlar lazerli tekislagich yordamida tekislanadi va shoʻr yuvish ishlari amalga oshiriladi. Shuningdek, urugʻ yerga qadalgach, chigit unib chiqqanidan keyingi ishlar ham talaygina. Bu fursatda qishloq xoʻjaligi mehnatkashlari ekin qator oralarini kultivator yordamida yumshatish taraddudiga tushishadi.

Qator oralarini kultivattsiya qilish orqali begona oʻtlar yoʻqotiladi, tuproqning mayda kesakcha holga kelishi natijasida nam uzoq muddat saqlanadi, shoʻr yerlarda esa zararli tuzlar koʻtarilishining oldi olinadi, tuproqda issiqlik va havo almashinishi taʼminlanadi. Ekinning ildizlari oziq moddalar va nam bilan doimiy taʼminlanib turishi uchun sharoit yaratiladi.

Ertagi kultivatsiya tuproq ustki qatlamining yaxshi qizishini va qurishini taʼminlaydi, oʻsimlikning ildiz chirishi kasaliga chalinishini kamaytirishga sharoit yaratadi. Ayni paytda, Amudaryo tumanining turli hududlaridagi ustaxonalarda sifatli taʼmirlanayotgan 325 dona kultivatorlar ham joriy yilgi mavsumda ishtirok etib, yerlarning maromida yumshatilishiga hissa qoʻshsa ajab emas.

Ayniqsa, qishloq xoʻjaligining asosiy ekinlaridan biri boʻlgan gʻoʻza parvarishi alohida aeʼtiborni talab qiladi. Bunda, kutilgan natija gʻoʻzani vaqtida sugʻorish, vaqtida kerakli oʻgʻitlarni berish bilan bir qatorda, qishloq xoʻjaligi texnikalarining toʻgʻri tashkil qilinganligiga ham bogʻliq. Shuni hisobga olgan holda, soha maʼsullari tomonidan joriy koʻklamda, ekish ishlarida qatnashadigan texnikalar mavsum ishlarida sifatli ishlashi uchun taʼmirlash ishlariga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Zero, yerdan moʻl va sifatli hosil yetishtirishda agrotexnik tadbirlarni oʻz vaqtida, maromiga yetkazib bajarish, mavjud resurslardan oqilona foydalanish har bir dehqon, paxtakor va fermerning asosiy burchidir.

Iroda Erdosheva, QDU jurnalistika fakulteti talabasi.