ТОМОРҚАЧИЛИК ВА ДЕҲҚОН ХЎЖАЛИКЛАРИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ МАСАЛАЛАРИГА БАҒИШЛАНГАН ЙИҒИЛИШ ЎТКАЗИЛДИ

Юртимизда экин ерларидан самарали фойдаланиш, фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, қишлоқда фуқароларнинг бандлиги ва фаровонлигини ошириш бўйича тизимли ишлар амалга оширилмоқда. Ҳудудларда фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгаларининг ер участкаларидан оқилона фойдаланиши ҳолати ўрганилиб, натижаларга кўра ушбу йўналишдаги фаолиятни ташкил этишни янада такомиллаштириш бўйича аниқ чоралар кўрилмоқда.

20 сентябрь куни туман ҳокимлигида бўлиб ўтган йиғилиш ҳам айнан шу масалаларга бағишланди. Мазкур йиғилишда Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши ҳузуридаги фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари қўллаб-қуватлаш жамғармаси бош мутахассиси Элмурод Бозоров, Қорақалпоғистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Кенгаши раиси ўринбосари Дусинбой Ўтарбоев ҳамда бошқа туманлардаги фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Кенгаши раислари, Агро банк, Халқ банки, Микрокредитбанк бошқармалари мутахассислари ва туман бўлимлари бошлиқлари иштирок қилдилар.

Йиғилишда ҳудудлардаги деҳқон хўжаликларининг ер участкаларидан ҳамда томорқа ерлардан мақсадли ва самарали фойдаланилиши, ерларга ишлов берилиши, уруғлар, кўчатлар ва дарахтларнинг экилиши, иссиқхоналар қурилиши, чорва ва парранданинг кўпайтирилиши кабилар ҳолати, бу борада амалга оширилган ишлар хусусида сўз юритилди. Сўзга чиққан масъуллар томорқа хўжалигини ривожлантириш борасидаги самарали чора-тадбирлар, тажрибалар хусусида фикр алмашишди.

Таъкидлаш жоизки, Амударё тумани фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Кенгаши томонидан бугунги кунда аҳолининг томорқалардан самарали фойдаланишларига яқиндан кўмак ва тавсиялар бериб келинмоқда. Туманда жами 39 минг 406 нафар томорқа ер эгалари, 295 та деҳқон хўжаликлари мавжуд бўлиб, уларда  6652,2 гектар экин ерлари мавжуд.  Мазкур йилда келгуси йил ҳосили учун 1141,2 гектар кузги пиёз ва саримсоқпиёз экинларининг экилиши режалаштирилган.

Туманда бугунги кунда аҳоли томорқаларида 13,9 гектар томорқа ер майдонида 1183 та иссиқхоналар ташкил қилинди. Мазкур йилда 49 та овул ва маҳаллаларда  аҳоли томорқаларида 1-1,5 сотихли 6,3 гектар ер майдонда 486 та ихчам иссиқхоналар барпо этилди. Ундан ташқари, "Бир маҳалла – бир маҳсулот" тамойили асосида 2020 йилда 21 та маҳалла, 2021 йилда тумандаги жами маҳаллалар ихтисослаштирилди. Жорий йилда Амударё туман ҳокими қарори билан “Мева-сабзавот ишлаб чиқариш кооперациялари” ташкил этиш учун умумий ер майдони 27 гектар  2 та ишлаб чиқариш кооперация ташкил қилинди.

Йил давомида тумандаги 12 та маҳаллада енгил конструкцияли “дала дўконлари” ва кичик сиғимли музлаткич омборхоналар қурилди. Шунингдек, туманда шу йилги куз ва келаси йилги баҳор ойларида 6000 хонадонда,  ҳовлилар олдига масофаси 60 км. узунликдаги узум кўчатларини экиш ишлари  режалаштирилган.

 Президентимизнинг 2020 йил 30 июндаги Қарорига мувофиқ туманда “Амударё томорқа хизмати” масъулияти чекланган жамияти негизида томорқа кластери ташкил этилди. Лойиҳа қиймати 5 млрд. 27 миллион сўмни ташкил этиб, ушбу маблағлар махсус жамғармадан имтиёзли кредит сифатида ажратилди. Мазкур томорқа кластери фаолиятини йўлга қўйилиши натижасида эндиликда 35 та доимий иш ўрни яратилади, ярим гектар кўчат иссиқхонаси барпо этилади. Шунингдек, 3 минг тонна мева-сабзавотни қайта ишлаш ва қуритиш қуввати ташкил этилади. Туман ҳудудида 820 хонадонга ихчам иссиқхона қуриб бериш имконияти пайдо булади. Ундан ташқари, 40 минг бош жўжа очириш имкониятига эга бўлган инкубатория ташкил этилади. Йилига 1800  тонна ем тайёрланиб,  2021 йилда 13,8 минг хонадон, 2022 йилда 31,1 минг хонадон қамраб олинади.

Йиғилишда мамлакатимизнинг озиқ-овқат хавфсизлиги таъминлаш ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ишлаб чиқаришда самарадорликка эришиш айнан томорқа эгаларининг саъй-ҳаракатларига боғлиқ бўлганлиги сабабли бу борадаги муаммоларни тизимли ҳал этиш лозимлиги, аниқ мақсадларга қаратилган ва манзилли чора-тадбирлар кўрилиши кераклигига кенг тўхталиб ўтилди. Мазкур масалалар бўйича мутасаддилар томонидан зарур тавсиялар, йўл-йўриқлар берилиб, томорқачилик ва деҳқон хўжаликларини ривожлантиришга устувор вазифа сифатида алоҳида эътибор қаратиш кераклиги эътироф этилди.

О.Худойберганова.