Tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimida oʻtkazilgan yigʻilishda yuqumli kasalliklarning oldini olish boʻyicha koʻrilayotgan choralar holati tahlil qilindi

Aholi orasida “iflos qoʻllar” hamda “sariq kasalligi” nomi bilan yuritiladigan virusli gepatit “A” kasalligiga qarshi tegishli tibbiy-tashkiliy tadbirlarning amalga oshirilishi va bolalarda virusli gepatitni tashxislash va davolash sohasida erishilgan muayyan yutuqlarga qaramay, ushbu kasallik butun dunyoda dolzarbligicha qolmoqda. Virusli gepatit “A” kasalligi odamdan odamga oʻtadigan yuqumli kasallik boʻlib, har qanday yoshdagi inson organizmida jigar toʻqimalari jarohatlanishi bilan kechadi. Mazkur kasallik koʻproq kichik yoshdagi bolalarda kuzatiladi.

Joriy yilning 6-iyun kuni Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimining majlislar zalida tuman aholisi orasida 2024-yilning 5 oyi davomida aniqlangan yuqumli kasalliklarning kelib chiqish sabablari va bu kasalliklarning oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlar muhokamasiga bagʻishlangan yigʻilish boʻlib oʻtdi.

Tadbirni tuman sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi boshligʻi vazifasini vaqtincha bajaruvchi Nigora Eshimova ochdi va olib bordi. U oʻz soʻzida tumandagi aholi orasida aniqlangan yuqumli kasallik holatlari haqida gapirib, shifokorlarga yuqumli kasalliklarni kamaytirishga doir tegishli koʻrsatmalar berdi.

Shundan keyin jamoat salomatligi boʻlimi shifokori Toʻramurod Boboniyozov soʻzga chiqib, boʻlimning tasdiqlangan yillik rejasiga koʻra, aholi orasida yuqumli kasalliklarning oldini olishga qaratilgan targʻibot-tashviqot ishlarini olib borishni, ayniqsa virusli gepatit “A” kasalligi va botulizm – ovqatdan zaharlanish kasalliklaridan saqlanishga doir ommaviy axborot vositalarida keng maʼlumot ulashish zarurligini taʼkidladi.

Shuningdek, tadbirda epidemiolog shifokor Mirzabek Amanqulov tomonidan tumanda joriy yilning 5 oyi davomida bolalar orasida virusli gepatit “A” kasalligi boʻyicha epidemiologik vaziyat yaxshi emasligi taʼkidlandi. U oʻz soʻzida kasallikni kamaytirishga doir zarur tavsiyalarini bildirib, virusli gepatit “A” kasalligiga qarshi profilaktik emlash chora-tadbirlarini yanada kuchaytirishni taklif qildi.

Oʻtkazilgan oʻrganishlar davomida 2023-yilning 12 oyi davomida qayd qilingan kasallanishlar soniga nisabatan 2024-yilning 5 oyi davomida aniqlangan kasallanishlar soni yuqori ekanligi maʼlum boʻlgan. Virusli gepatit “A” kasalligi joriy yilning yanvar-may oylari davomida 33 nafar fuqaroda kuzatilgan. Shundan 6ta holat Mangʻit shahar hududiga toʻgʻri keladi. Shuningdek, ushbu kasallik bilan Kuyuk koʻpir, Qipchoq, Nazarxon, Xitoy ovullaridagi aholi orasida ham kasallanish qayd etilgan. Boʻlim xodimlari tomonidan barcha kasallik oʻchoqlari epidemiologik nazoratga olingan.

Virusli gepatit “A” kasalligi bilan kasallanishlar holati yoshga doir tahlil qilinganda, 3-5 yoshdagi bolalar orasida 3 nafar, 6-14 yoshli bolalar orasida 9 nafarni tashkil etadi. Joriy yilda Ijtimoiy himoyaga muhtoj va ehtiyojmand oilada tarbiyalanayotgan 3-8 yoshli bolalardan 50 nafari bepul, 23 nafar bola toʻlov asosida kasallikka qarshi vaktsinalar bilan emlangan.

Tadbirda taʼkidlanganidek, suvni qaynatmasdan ichish, qoʻllarni sovunlab yuvmasdan ovqatlanish, meva-sabzavotlarni yuvmasdan isteʼmol qilish, ruxsat etilmagan ochiq suv havzalari, ayniqsa turib qolgan suv havzalarida choʻmilish hamda maishiy muloqotda maxsus qoidalarga amal qilmaslik infektsiyaning asosiy yuqish omillaridan hisoblanadi.

Zararli mahsulotlarning savdoga chiqarilishining oldini olish maqsadida boʻlimning sanitariya-gigiyena laboratoriyasiga olib kelingan oziq-ovqat mahsulotlari belgilangan tartibda xodimlar tomonidan doimiy tekshirib boriladi. Shuningdek, ovqatdan zaharlanish va botulizm kasalligining oldini olish yuzasidan rejaga koʻra tuman Sanitariya-epidemilogik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi xodimlari hamda “Mangit dehqon bozori” hududidagi sanitariya-veterinariya laboratoriyasi xodimlari tomonidan aholi gavjum joylarda joylashgan oziq-ovqat savdo doʻkonlarida sanitariya-profilaktik tushuntirish va targʻibot ishlari olib borilyapti.

Tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimining tegishli buyruqlari asosida joriy yilning 4 oyi davomida noqonuniy ravishda uy sharoitida tayyorlangan oziq-ovqat mahsulotlari savdosi bilan shugʻillanayotgan 18 nafar fuqaroga nisbatan Oʻzbekiston Respublikasi “Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisida”gi Kodeksining tegishli moddalariga asosan jarima jazosi qoʻllanildi. Shuningdek, botulizm kasalligining oldini olish maqsadida isteʼmolga yaroqsiz oziq-ovqat mahsulotlari savdodan olinib, tegishli tartibda yoʻq qilindi.

Har bir inson kundalik turmush tarzi hamda oziq-ovqat mahsulotlari isteʼmolida sanitariya-gigiyena qoidalari va meʼyorlariga amal qilish orqali oʻzini va oilasini yuqumli kasalliklardan saqlashi lozim. Zero, oʻz salomatligimizga oʻzimiz masʼul ekanlimizni unutmaylik.

Minavvar Kashkorova, Mirzabek Amankulov, Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimining oliy toifali shifokorlari.