20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 21:11
Jamiyat 👁 355

“QORAQALPOQ XALQINING PAZANDALIK SANʼATI”DAN BAHRA OLING!

“QORAQALPOQ XALQINING PAZANDALIK SANʼATI”DAN BAHRA OLING!

Erta bahor. Ekin-tikin işlarida bir kun keçikiş dehqonga bir oylik pand beradi, deyişadi. Tomorqa yerini obdon haydab, tekislab, kartoşka ekişga kirişgan Dilmurod bir egatga uruğ taşlaguniça halloslab qoldi. Oyoğidan madori ketib, sudralganiça çetga çiqib ötirdi. Uning ğalati holatini kuzatib turgan qöşni Norgul momo hol söradi:

– Ha, bolam, işni endi boşlab, çetga çiqib olding?

– Oyoğim qaltirab, madorim bölmayotir, momo, kasal bölganga öxşayman.

Momo tuşundi, bahorgi kam-quvvatlilik. Dilmurodga öz qöli bilan quvvatbaxş taom tayyorlab bergisi keldi.

– Sen uyingga borib damingni olçi, ekişni tuşlikdan söng qilasan. Men senga oyoğingga mador beradigan taom tayyorlayman.

Dilmurod holsizgina uyiga yönaldi, momoning gaplariga eʼtibor ham qilmadi. Oradan biroz vaqt ötib, qölida dasturxonga nenidir tugib olgança, Norgul momo kirib keldi.

– Yaxşimisan, bolam, – dedi kök çoy bilan qovurilgan makaronni oldiga qöygança iştahasizlik bilan taomlanayotgan Dilmurodga.

– Kasalga çalindim-ov, mo-mo.

– Sening kasalliging, mana menga ayon, senga darmon taom  olib keldim, yeb körçi, qanday tiklanganingni bilmay qolasan.

Momo özi olib kelgan dasturxonni yozdi. Unda ikkita zoğora non bilan bir kosada suyuq ovqat, bir banka qatiq ham bor edi. Dilmurod zoğora nonni iştaha bilan oğziga solarkan, rahmatli onasining erta bahorda tez-tez tayyorlaydigan taomi – jöxori  yorma bilan göja oşini esladi. Norgul momo esa bu vaqt kosadagi taom ustiga quritib, maydalangan oşkökni solib, uning oldiga qöydi.

– Ol, qatiq bilan birga içib ol, quvvat böladi, oq jöxori yorma, tovuq göşti, qovoq, sabzi, kartoşka ham qöşganman.

Bitta zoğora non bilan bir kosa yorma oşini tanovul qilgan Dilmurodning vujudi yayradi, haqiqatan ham kayfiyati kötarilib, boğdagi işlarini davom ettirgisi keldi.

– Ana kördingmi, bolam, har kuni palov, makaron qovurdoq isteʼmol qilaverib, tanangda darmondorilar kamayib ketgan, oq jöxoridan tayyorlangan ovqatlarning quvvati baland böladi, ayniqsa, bahorda!

Şu kuni Dilmurod keçgaça tomorqasiga kartoşka ekib böldi.

Azizlar, men bu voqeani töqimadim, şundoq yonimizda, biz bilan hamnafas yaşayotgan nuroniy onaxonlarning unutilib borayotgan pazandalik mahorati  tufayli özini “kasalman”, deb his etayotgan Dilmurodning hayotidan bir lavha keltirdim, xolos.

Darvoqe, xalqimizning pazandalik sanʼati tarixiga nazar taşlasak, nafaqat Özbekiston, balki dunyo xalqlarining hayrat, havas va eʼtiboriga munosib taomlar röyxati şakllanganiga guvoh bölasiz. Qoraqalpoq xalqining takrorlanmas pazandalik  sanʼati mahorati, biri-biridan quvvatbaxş taomlari xususida aniq maʼlumotlarga ega bölişni xohlaysizmi? Unda Qoraqalpoq umumiy ovqatlaniş korxonalari boşqarmasi boşliği G.Yöldoşev muallifligida, “Avangard baspa” naşriyotida çop etilgan “Maktabgaça taʼlim taşkilotlarida soğlom ovqatlanişni taşkil etiş böyiça oşpazlar uçun öquv qöllanmasi” va “Qoraqalpoğiston oşpazlik sanʼati” kitoblarini öqişni tavsiya etaman.

Gulmirza oğa uçun pazandalik begona emas. U 1974-79-yillarda Samarqand kooperativ institutini muhandis-texnolog yönalişi böyiça tugatganidan beri umumiy ovqatlaniş korxonalarida, şu soha böyiça turli rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritib keladi va unutilib borayotgan qoraqalpoq milliy taomlarini tayyorlaş usullarini ösib kelayotgan yoş avlodga yetkaziş maqsadida ilmiy izlanişlar olib boradi. Yaqinda özbek, rus qoraqalpoq va ingliz tillarida çop etilgan muallifning ikkala kitobi ham ana şu kuzatişlari, qoraqalpoq milliy taomlarini tayyorlaş usullari borasidagi izlanişlari samarasi sifatida keng kitobxonlar ommasiga taqdim etildi.

Eng yaxşi şifokor – bu yaxşi pazandadir, degan hikmatli gap bekorga aytilmagan. Muallifning “Qoraqalpoq oşpazlik sanʼati” kitobida jamlangan qoraqalpoq milliy non turlari, quyuq va suyuq taomlar, salatlar, yaxna içimliklar, garnirlarning tayyorlanişi, hatto kimyoviy, biologik, fizik xususiyatlari, töyimlilik darajasi, quvvati xususida ham batafsil maʼlumotlar berilgan.

Gulmirza Yöldoşev 2016-yilda Ozarbayjon Respublikasining Gabala şahrida bölib ötgan “Gabala International JAM” gastronomik festivalida “jöxori kurtuk” va “oq jöxori yormasi” taomlari bilan iştirok etib, “Milliy taom” nominatsiyasi böyiça 1-örin, 2019-yilda Toşkent şahrida bölib ötgan Birinçi xalqaro “Vkusniy Uzbekistan” qandolatçilik festivalining bronza medali sohibi böldi. Butunjahon boş oşpazlar Assotsiatsiyasi WACS rahbari Tomas Gugler boşçiligida dunyoning 50ta mamlakatidan 300 nafardan ziyod malakali mutaxassis oşpazlar iştirok  etgan mazkur festivalda Gulmirza oğa Yöldoşev Qoraqalpoğistonning boy tarixiy-madaniy urf-odatlari, mehmon (qönoq) kutiş odoblarini namoyiş etiş bilan birga, “Sutda qaynatilgan guruç” va qoraqalpoqlarning eng qadimiy “aqsaulaq” taomini mahorat bilan tayyorlab, festival iştirokçilarining olqişlariga sazovor bölgan.

Yillar davomida orttirgan ilmiy-nazariy va amaliy tajribalarini umumlaştirib, “Qoraqalpoq oşpazlik sanʼati” kitobi orqali  aziz  xalqiga taqdim etgan Gulmirza Yöldoşevning mehnati tarix fanlari doktorlari Z.I.Qurbonova, M.A.Qarlibayev hamda tarix fanlari nomzodi R.S.Kamalovalar tomonidan yuqori baholanganidan ham ayonki, muallif uşbu kitob orqali nafaqat oşpaz-pazandalar, balki har bir xonadon oşxonasi  hamda uy bekalari uçun eng zarur hayotbaxş, quvvatbaxş taomnomalar guldastasini tuzganlar va bu guldasta xalqimizga, albatta, manzur böladi.

“Maktabgaça taʼlim taşkilotlarida soğlom ovqatlanişni taşkil etiş böyiça oşpazlar uçun öquv qöllanmasi” kitobi esa MTTlarda tarbiyalanayotgan kiçkintoylarni xavfsiz va sifatli ovqatlantiriş böyiça zarur talablar, xususan, sanitariya-gigiyena  qoidalariga amal qiliş, taomnomalar tuziş, taom tayyorlaş texnologiyalari, mahsulotlarning quvvatlilik darajalari yuzasidan muhim tavsiyalarni öz içiga olgan. Uşbu kitob maktabgaça taʼlim taşkilotlarida faoliyat olib boruvçi oşpazlarning öz iş faoliyatlarini töğri taşkil etişlarida katta ahamiyatga ega.

Biologiya fanlari doktori A.Matçanov, Qoraqalpoğiston Respublikasi Maktabgaça taʼlim vaziri A.Narimbetov va Xalqaro özbek pazandaçilik sanʼati markazi ustoz-öqituvçisi N.Bekçanovlar tomonidan ilmiy qimmati yuqori baholangan uşbu öquv qöllanmasi taom tayyorlaşdan tortib, har bir taomda foydalanilgan mahsulotlarning tarkibi xususidagi ilmiy-nazariy maqolalarni qamrab olgan.

Har ikkala kitobni, töğrisi, qöldan qöymay öqidim va özim uçun zarur saboqlar oldim. Işonçim  komilki, muallifning ikkala kitobi ham siz azizlarga manzur böladi va xalqimizning betakror pazandalik sanʼatidan bahra olasiz.

Robiya YÖLDOŞEVA,

Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi aʼzosi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026