A.NAVOIY TAVALLUDI KUNIGA BAĞIŞLANGAN “ADABIYoT VA MATEMATIKA FANLARINING BOĞLIQLIGI” MAVZUSIDAGI TADBIR QIZIQARLI TAASSUROTLARGA BOY BÖLDI

Köpçilik matematika fanini örganiş qiyin, murakkab fan sifatida körişadi. Aslida ham şundaymi, umumtaʼlim maktablari öquvçilari haqiqatan ham matematikani  örganişda qiynalişadimi?
Amudaryo tuman maktabgaça va maktab taʼlimi bölimi tasarrufidagi 57-sonli maktab öquvçilari uçun esa matematika - haqiqiy adabiyot va şeʼriyat darajasidagi jozibador, qiziqarli, şu bilan birga tafakkurni  çarxlovçi fan sifatida  juda qadrli. Bu haqdagi maktab öquvçilarining fikri bilan qiziqsangiz, şeʼriyatda ham vazn, ölçov, sanoq borligi  xususida dalil fikrlarini bildirişib, sizni hayratda qoldirişadi. Maktabning 5-, 6-, 7-sinflar öquvçilari iştirokida Alişer Navoiy tavalludining 583 yilligi munosabati bilan bölib ötgan “Adabiyot va matematika fanlarining özaro boğliqligi” mavzusidagi maʼnaviy-maʼrifiy tadbirni kuzatarkanmiz, bunga yaqqol guvoh böldik. Ona tili va adabiyot fani öqituvçilari Gulbahor Böronova, Raʼnoxon Törayeva, matematika fani öqituvçilari Feruza Yerimbetova, Mahliyo Xudoyberganova rahbarligida taşkillaştirilgan  mazkur tadbirda öquvçi-yoşlar umumtaʼlim fanlarini, ayniqsa, adabiyot va matematikani özaro uzviylik asosida örganayotganlarini amalda namoyon etişdi.
Avvalo, tadbir ötkaziladigan xona adabiyot va matematika fanlarining özaro boğliqligini ifoda etuvçi körgazmali vositalar, buyuk bobokalonlarimiz Al-Xorazmiy, A.Navoiy  hayoti va faoliyatini aks ettiruvçi  suratli-lavhalar, gazeta-jurnallar, ilmiy, maʼnaviy-maʼrifiy va badiiy adabiyotlar, gullar bilan bezatildi.
Tadbirni oçib bergan maktab direktori Maşarif Rözmetov ilm-fan va adabiyotimizning buyuk darğalari Al-Xorazmiy hamda Alişer Navoiyning bebaho ilmiy-madaniy, adabiy merosi va bu merosning bugungi yoşlar taʼlim-tarbiyasida tutgan betakror va tengsiz örni haqida batafsil töxtalib ötdi.
Şundan söng, asosiy 8ta şart böyiça öz bilimlarini namoyiş etişlari uçun 5-sinfning “Navo”, 6-sinfning “Al-Xorazmiy” 7-sinf öquvçilaridan iborat “Alişer Navoiy” jamoalari taklif etildi. Har bir jamoa sardori tadbirning 1-şarti talablariga köra, öz jamoasi va jamoaning nomlanişidan közlangan maʼno-mazmun hamda maqsadlari yuzasidan özlarini taniştirdilar. Biri-biridan bilimdon va zukko öquvçilar taniştiruv şartini juda çiroyli va madaniyatli tarzda amalga oşirdilar. Şundan söng, uçala jamoa ham sonlar iştirokidagi maqol aytiş şarti böyiça bahslaşdilar. Yaşirin sonlarni topişga bağişlangan 3-şart yanada qiziqarli bahslar bilan davom etdi.
Tadbir davomida iştirokçilar 4-şart talablari asosida mustaqil ravişda qiziqarli misol va masalalar yeçişdi va matematik terminlar yoziş böyiça musobaqalaşişdi.
Ruboiylar ketma-ketligi, Navoiy asarlarida qöllagan vazn, ölçov  va şakl yuzasidan 6-şart talablarini bajariş jarayonida iştirokçilar bir-birlariga savollar beriş orqali öquvçi-öquvçining bilimini sinovdan ötkazişdi. Bunda A.Navoiy ruboiylarining turoqlanişi, qofiyalanişida sanoqning örni yuzasidan özaro bahslaşdilar.
Tadbirning 7-şarti esa haqiqiy Navoiyxonlik bayramiga aylanib ketdi. Unda har bir jamoa aʼzosi Navoiy ğazallarini qançalik köp bilişini, şu bilan birga  ğazallarning mazmun-mohiyati, turoqlanişi va ölçovi, yaʼni vazni xususidagi bilimdonliklarini namoyiş etişdi. Oxirgi, 8-şartni uçala jamoa aʼzolari ham qiziqarli tarzda bajardilar. Unda öquvçi-yoşlar ikki buyuk alloma hayoti va faoliyati haqida hikoya qiluvçi sahna körinişlarini mahorat bilan ijro etişdi.
Tadbir yakunida Jasur Örozboyev rahbarligidagi Barno Asqarova, Rayhon Haytimbetova, Anora Jumanovalardan iborat hakamlar hayʼati xulosalariga köra, “Al-Xorazmiy”  jamoasi 1-öringa munosib körildi. “Alişer Navoiy” jamoasi 2-örinni, “Navo” jamoasi 3-örinni egalladilar.
Şunisi eʼtiborliki, uşbu tadbir orqali maktabda matematika va adabiyot fanlarini öqitişda ikkala fan öqituvçilarining hamkorligi yaxşi yölga qöyilgani tufayli öquvçi-yoşlar adabiyot va matematika fanlarining özaro boğliqligini bilim va intilişlari orqali amalda namoyon eta oldilar. Hatto tadbir boşlovçilari bölgan 8-sinf öquvçilari Musobek Yöldoşev va Zarinaxon Qurbonboyevalar har bir şartga taʼrif berişda A.Navoiy asarlaridan samarali foydalandilar.
Bölib ötgan tadbir 57-sonli maktab pedagogika jamoasining ahilligidan, innovatsion pedtexnologiyalardan samarali foydalangan holda faoliyat yuritayotganlaridan yaqqol dalolatdir.

Robiya YÖLDOŞEVA.