А.НАВОИЙ ТАВАЛЛУДИ КУНИГА БАҒИШЛАНГАН “АДАБИЁТ ВА МАТЕМАТИКА ФАНЛАРИНИНГ БОҒЛИҚЛИГИ” МАВЗУСИДАГИ ТАДБИР ҚИЗИҚАРЛИ ТААССУРОТЛАРГА БОЙ БЎЛДИ

Кўпчилик математика фанини ўрганиш қийин, мураккаб фан сифатида кўришади. Аслида ҳам шундайми, умумтаълим мактаблари ўқувчилари ҳақиқатан ҳам математикани  ўрганишда қийналишадими?
Амударё туман мактабгача ва мактаб таълими бўлими тасарруфидаги 57-сонли мактаб ўқувчилари учун эса математика - ҳақиқий адабиёт ва шеърият даражасидаги жозибадор, қизиқарли, шу билан бирга тафаккурни  чархловчи фан сифатида  жуда қадрли. Бу ҳақдаги мактаб ўқувчиларининг фикри билан қизиқсангиз, шеъриятда ҳам вазн, ўлчов, саноқ борлиги  хусусида далил фикрларини билдиришиб, сизни ҳайратда қолдиришади. Мактабнинг 5-, 6-, 7-синфлар ўқувчилари иштирокида Алишер Навоий таваллудининг 583 йиллиги муносабати билан бўлиб ўтган “Адабиёт ва математика фанларининг ўзаро боғлиқлиги” мавзусидаги маънавий-маърифий тадбирни кузатарканмиз, бунга яққол гувоҳ бўлдик. Она тили ва адабиёт фани ўқитувчилари Гулбаҳор Бўронова, Раънохон Тўраева, математика фани ўқитувчилари Феруза Еримбетова, Маҳлиё Худойберганова раҳбарлигида ташкиллаштирилган  мазкур тадбирда ўқувчи-ёшлар умумтаълим фанларини, айниқса, адабиёт ва математикани ўзаро узвийлик асосида ўрганаётганларини амалда намоён этишди.
Аввало, тадбир ўтказиладиган хона адабиёт ва математика фанларининг ўзаро боғлиқлигини ифода этувчи кўргазмали воситалар, буюк бобокалонларимиз Ал-Хоразмий, А.Навоий  ҳаёти ва фаолиятини акс эттирувчи  суратли-лавҳалар, газета-журналлар, илмий, маънавий-маърифий ва бадиий адабиётлар, гуллар билан безатилди.
Тадбирни очиб берган мактаб директори Машариф Рўзметов илм-фан ва адабиётимизнинг буюк дарғалари Ал-Хоразмий ҳамда Алишер Навоийнинг бебаҳо илмий-маданий, адабий мероси ва бу мероснинг бугунги ёшлар таълим-тарбиясида тутган бетакрор ва тенгсиз ўрни ҳақида батафсил тўхталиб ўтди.
Шундан сўнг, асосий 8та шарт бўйича ўз билимларини намойиш этишлари учун 5-синфнинг “Наво”, 6-синфнинг “Ал-Хоразмий” 7-синф ўқувчиларидан иборат “Алишер Навоий” жамоалари таклиф этилди. Ҳар бир жамоа сардори тадбирнинг 1-шарти талабларига кўра, ўз жамоаси ва жамоанинг номланишидан кўзланган маъно-мазмун ҳамда мақсадлари юзасидан ўзларини таништирдилар. Бири-биридан билимдон ва зукко ўқувчилар таништирув шартини жуда чиройли ва маданиятли тарзда амалга оширдилар. Шундан сўнг, учала жамоа ҳам сонлар иштирокидаги мақол айтиш шарти бўйича баҳслашдилар. Яширин сонларни топишга бағишланган 3-шарт янада қизиқарли баҳслар билан давом этди.
Тадбир давомида иштирокчилар 4-шарт талаблари асосида мустақил равишда қизиқарли мисол ва масалалар ечишди ва математик терминлар ёзиш бўйича мусобақалашишди.
Рубоийлар кетма-кетлиги, Навоий асарларида қўллаган вазн, ўлчов  ва шакл юзасидан 6-шарт талабларини бажариш жараёнида иштирокчилар бир-бирларига саволлар бериш орқали ўқувчи-ўқувчининг билимини синовдан ўтказишди. Бунда А.Навоий рубоийларининг туроқланиши, қофияланишида саноқнинг ўрни юзасидан ўзаро баҳслашдилар.
Тадбирнинг 7-шарти эса ҳақиқий Навоийхонлик байрамига айланиб кетди. Унда ҳар бир жамоа аъзоси Навоий ғазалларини қанчалик кўп билишини, шу билан бирга  ғазалларнинг мазмун-моҳияти, туроқланиши ва ўлчови, яъни вазни хусусидаги билимдонликларини намойиш этишди. Охирги, 8-шартни учала жамоа аъзолари ҳам қизиқарли тарзда бажардилар. Унда ўқувчи-ёшлар икки буюк аллома ҳаёти ва фаолияти ҳақида ҳикоя қилувчи саҳна кўринишларини маҳорат билан ижро этишди.
Тадбир якунида Жасур Ўрозбоев раҳбарлигидаги Барно Асқарова, Райҳон Ҳайтимбетова, Анора Жумановалардан иборат ҳакамлар ҳайъати хулосаларига кўра, “Ал-Хоразмий”  жамоаси 1-ўринга муносиб кўрилди. “Алишер Навоий” жамоаси 2-ўринни, “Наво” жамоаси 3-ўринни эгалладилар.
Шуниси эътиборлики, ушбу тадбир орқали мактабда математика ва адабиёт фанларини ўқитишда иккала фан ўқитувчиларининг ҳамкорлиги яхши йўлга қўйилгани туфайли ўқувчи-ёшлар адабиёт ва математика фанларининг ўзаро боғлиқлигини билим ва интилишлари орқали амалда намоён эта олдилар. Ҳатто тадбир бошловчилари бўлган 8-синф ўқувчилари Мусобек Йўлдошев ва Заринахон Қурбонбоевалар ҳар бир шартга таъриф беришда А.Навоий асарларидан самарали фойдаландилар.
Бўлиб ўтган тадбир 57-сонли мактаб педагогика жамоасининг аҳиллигидан, инновацион педтехнологиялардан самарали фойдаланган ҳолда фаолият юритаётганларидан яққол далолатдир.

Робия ЙЎЛДОШЕВА.