21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 00:12
Jamiyat 👁 316

JAMIYaTDA AYoL-QIZLAR ROLI VA NUFUZI OŞADI

JAMIYaTDA AYoL-QIZLAR ROLI VA NUFUZI OŞADI

Uzoq yillardan buyon erkaklar va ayollar örtasidagi tenglik masalalari jamiyatda muhokamalarga sabab bölib keladi. Bu borada köplab huquqiy-normativ hujjatlar işlab çiqilişiga qaramasdan, ayollarga nisbatan zöravonlik, kuç işlatiş holatlari uçrab turibdi. Özbekistondagi doimiy aholi sonining 2023-yil 1-yanvar holatiga köra 18,2 mln.i ayollar, 18 mln.i erkaklarni taşkil qilmoqda. Ayollar soni erkaklarga nisbatan köp bölişiga qaramasdan bandlik jihatdan erkaklar ustun. Masalan 2021-yil holatiga köra Qoraqalpoğistonda band ayollar uluşi 42,9 foizni, erkaklar uluşi esa 57,1 foizni taşkil qilgan.

2019-yil 2-sentyabrda qabul qilingan “Xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari töğrisida” Özbekiston Respublikasining Qonuni qabul qilingan. Qonunning 3-moddasida gender siyosati amalga oşirilişini taʼminlaşga doir vaqtinçalik maxsus çoralar — jinslarning notengligini bartaraf etiş, xotin-qizlar va erkaklarning haqiqiy yoki asos böladigan tengligini taʼminlaş böyiça aniq maqsadlarga erişiş uçun davlat organlari tomonidan köriladigan huquqiy, taşkiliy hamda institutsiyaviy xususiyatga ega çora-tadbirlar ekanligi va gender hamda gender statistikasi haqida tuşunça berilgan. Unga köra, gender — bu xotin-qizlar va erkaklar örtasidagi munosabatlarning jamiyat hayoti va faoliyatining barça sohalarida, şu jumladan siyosat, iqtisodiyot, huquq, mafkura va madaniyat, taʼlim hamda ilm-fan sohalarida namoyon böladigan ijtimoiy jihat, gender statistikasi esa davlat statistikasining jamiyat hayoti va faoliyatining barça sohalarida xotin-qizlar va erkaklarning holati töğrisida har bir jins böyiça alohida körsatilgan maʼlumotlarni öz içiga olgan, har xil jinsdagi şaxslarning ijtimoiy-siyosiy hayotning barça sohalaridagi tegişli holatini aks ettiradigan, gender muammolarini va jamiyatdagi munosabatlarni yoritadigan qismidir.

Qonunning 4-moddasida xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlarini taʼminlaşning asosiy printsiplari sifatida qonuniylik, demokratizm, xotin-qizlar va erkaklarning teng huquqliligi, jins böyiça kamsitişga yöl qöyilmasligi belgilab qöyilganligiga qaramasdan bir qator zöravonlik harakatlari hali ham uçrab turibdi. 2022-yil holatiga köra Qoraqalpoğistonda 7, Özbekistonda esa 183 nafar ayollar yaqin şerik hisoblanmagan şaxslar tomonidan jinsiy zörlanişga duçor bölgan. Mana şunday ayollarga nisbatan kuç işlatiş, jinsiy zöravonlikning oldini oliş maqsadida yaqinda Senatda bolalar va ayollar huquqlarini himoya qilişga qaratilgan Qonun loyihasining maʼqullanişi ham bejiz emas. Jinoyat va Maʼmuriy javobgarlik töğrisidagi kodekslarga kiritilgan uşbu özgartirişlar orqali tajovuzkorlarni javobgarlikka tortiş orqali ayollarni oiladagi zöravonlikdan himoya qiliş mumkin. Bu qonun loyihasiga köra, endi jinsiy zöravonlikda ayblanganlar muddatidan ilgari şartli ozod qilinmaydi, jazosi yengiliga almaştirilmaydi, jinsiy zöravonlikka uçragan şaxslarning yoş çegarasi bekor qilinadi, jinoyatçining muayyan joylarga borişi taqiqlanadi, voyaga yetmaganlarga nisbatan jinsiy zöravonlikni sodir etgan şaxslarning bolalarga taʼlim-tarbiya berişi, bolalar bilan bevosita işlaşni nazarda tutuvçi faoliyat turlari bilan şuğullanişi taʼqiqlanadi. Bundan taşqari ularga nisbatan maʼlum miqdordagi jarimalar va qamoq jazolari ham belgilangan.

Albatta, Qonunda belgilanayotgan bunday çoralar kedgusida öz samarasini beradi va ayollarning jamiyatimizdagi örni va roli oşadi.

S.Sultanov, tuman Adliya bölimi YuXKM boş yuriskonsulti

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026