BOTULIZM: XAVFLI KASALLIK VA UNING OLDINI OLISh OʻZ QOʻLIMIZDA
Botulizm deyarli dunyoning hamma mamlakatlarida uchraydi. Botulizm qoʻzgʻatuvchisi saprofit koʻrinishida odam, uy hayvonlari va yovvoyi hayvonlar, qushlar, qisqichbaqalar, baliqlar organizmida yashaydi. Tuproqqa tushganda spora holida uzoq vaqt saqlanishi, lekin muayyan sharoitda oʻsishi va koʻpayishi mumkin.
Sporalarning oziq-ovqatga tushishi, jiddiy xavf tugʻdirmaydi, chunki sporalarda zahar boʻlmaydi. Koʻpincha uy sharoitida sanitariya qoidalariga rioya qilmasdan tayyorlangan bankali tuzlamalar kislorodsiz sharoit hisoblanib, mikroblarning vegetativ shakllari hisoblangan toksin paydo boʻladi.
Botulizm uchun mavsumiylik xos boʻlib, kasallik koʻproq qish, bahor oylariga va yozning boshlariga toʻgʻri keladi. Botulizm kasalligini davolash hamda asoratlarining oldini olishning yagona yoʻli oʻz vaqtida shifokorga murojaat qilishdir.
Bemorni uy sharoitida oʻzi bilgancha davolash ogʻir asoratlarga, hattoki oʻlimga olib kelishi mumkin. Botulizmga gumon boʻlganda bemorlar zudlik bilan tez tibbiy yordamga murojaat qilishi va shifoxonaga yotqizilishi shart.
Botulizm kasalligiga chalinmaslikning birdan-bir yoʻli – uy sharoitida pomidor, bodring, patisson marinadi, baqlajon ikralari kabi tuzlangan mahsulotlarni tayyorlamaslik kerak. Koʻcha-koʻylarda sotiladigan tuzlamalarni xarid qilmaslik, ularni xarid qilish jarayonida mahsulotning yorligʻiga va ishlab chiqaruvchi korxona nomi, ishlab chiqarilgan sanasi, yaroqlilik muddatiga alohida eʼtibor berish lozim. Har qanday tuzlangan mahsulotni ochishdan oldin uni chayqamasdan, yaxshilab koʻzdan kechirish, qopqogʻi koʻtarilmaganligiga, suyuqligining tiniqligiga va mahsulotning ezilmaganligiga eʼtiborli boʻlish talab etiladi. Toʻy va aholi koʻp yigʻiladigan tadbirlarda ham uy sharoitida tayyorlangan tuzlangan sabzavot mahsulotlarini dasturxonga tortmaslik kerak.
Kasallikning oldini olish oʻz qoʻlimizda, yuqorida koʻrsatib oʻtilgan noxush holatlar kelib chiqishining oldini olish va oila aʼzolarimizning, farzandlarimizning sogʻligini saqlash uchun uy sharoitida tuzlangan mahsulotlarni tayyorlamaslik va isteʼmol qilmaslikni tavsiya qilamiz.
Munavvar KAShKAROVA,
tuman SEO va JSB oliy toifali shifokori.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
