БОТУЛИЗМ: ХАВФЛИ КАСАЛЛИК ВА УНИНГ ОЛДИНИ ОЛИШ ЎЗ ҚЎЛИМИЗДА
Ботулизм деярли дунёнинг ҳамма мамлакатларида учрайди. Ботулизм қўзғатувчиси сапрофит кўринишида одам, уй ҳайвонлари ва ёввойи ҳайвонлар, қушлар, қисқичбақалар, балиқлар организмида яшайди. Тупроққа тушганда спора ҳолида узоқ вақт сақланиши, лекин муайян шароитда ўсиши ва кўпайиши мумкин.
Спораларнинг озиқ-овқатга тушиши, жиддий хавф туғдирмайди, чунки спораларда заҳар бўлмайди. Кўпинча уй шароитида санитария қоидаларига риоя қилмасдан тайёрланган банкали тузламалар кислородсиз шароит ҳисобланиб, микробларнинг вегетатив шакллари ҳисобланган токсин пайдо бўлади.
Ботулизм учун мавсумийлик хос бўлиб, касаллик кўпроқ қиш, баҳор ойларига ва ёзнинг бошларига тўғри келади. Ботулизм касаллигини даволаш ҳамда асоратларининг олдини олишнинг ягона йўли ўз вақтида шифокорга мурожаат қилишдир.
Беморни уй шароитида ўзи билганча даволаш оғир асоратларга, ҳаттоки ўлимга олиб келиши мумкин. Ботулизмга гумон бўлганда беморлар зудлик билан тез тиббий ёрдамга мурожаат қилиши ва шифохонага ётқизилиши шарт.
Ботулизм касаллигига чалинмасликнинг бирдан-бир йўли – уй шароитида помидор, бодринг, патиссон маринади, бақлажон икралари каби тузланган маҳсулотларни тайёрламаслик керак. Кўча-кўйларда сотиладиган тузламаларни харид қилмаслик, уларни харид қилиш жараёнида маҳсулотнинг ёрлиғига ва ишлаб чиқарувчи корхона номи, ишлаб чиқарилган санаси, яроқлилик муддатига алоҳида эътибор бериш лозим. Ҳар қандай тузланган маҳсулотни очишдан олдин уни чайқамасдан, яхшилаб кўздан кечириш, қопқоғи кўтарилмаганлигига, суюқлигининг тиниқлигига ва маҳсулотнинг эзилмаганлигига эътиборли бўлиш талаб этилади. Тўй ва аҳоли кўп йиғиладиган тадбирларда ҳам уй шароитида тайёрланган тузланган сабзавот маҳсулотларини дастурхонга тортмаслик керак.
Касалликнинг олдини олиш ўз қўлимизда, юқорида кўрсатиб ўтилган нохуш ҳолатлар келиб чиқишининг олдини олиш ва оила аъзоларимизнинг, фарзандларимизнинг соғлигини сақлаш учун уй шароитида тузланган маҳсулотларни тайёрламаслик ва истеъмол қилмасликни тавсия қиламиз.
Мунаввар КАШКАРОВА,
туман СЭО ва ЖСБ олий тоифали шифокори.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
