SANʼATKORLAR OILASI SARDORI

Insonning shaxs sifatida shakllanishi koʻp jihatdan irsiy omillarga bogʻliq, deyishadi. Shu bois, ayrim insonlarning alohida iqtidoriga baho berishganida koʻpincha: “qonida bor-da”, degan eʼtirofni eshitamiz. Taʼbir joiz boʻlsa, xushovoz xonanda, “Uchqun” ashula va raqs xalq ansambli badiiy rahbari Anvar Xudoyberganovning ijro mahorati xususida ham sanʼatkorning muxlislari aynan shunday taʼrif berishadi.

– Sanʼatga ixlos, qalbidagi joʻshqinlik, hatto ovoz tebranishlari ham xuddi Alloh rahmat qilsin bobosi Murod baxshiga tortgan, – deya taʼriflagan edilar Anvar Xudoyberganovning ustozi, Qorqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Gulmirza ogʻa Nurmatov.

Axir xalqimiz bejizga “oqqan daryo oqaveradi”, degan hikmatni yaratmagan.

Anvarjon ilk ashulasini aytib, ota-onasini xursand qilganida hali juda kichkina, 5-6 yoshli bola edi. Alloh rahmat qilsin ota-onasi Kamol ota bilan Maryamjon ona tartib bergan oiladagi oʻziga xos maʼnaviy-tarbiyaviy muhitda 7 nafar oʻgʻil-qiz voyaga yetishdi. Oilada toʻrtinchi farzand boʻlgan Anvarjon musiqa maktabida tahsil oluvchi katta akasi Shomurod ogʻaning rubob cholgʻusida kuy chalishlariga shunchaki havas qilib emas, balki oʻta qiziquvchanlik bilan bu cholgʻu asbobida kuy ijro etishni mustaqil oʻrgandi. Undagi ixlos va intilishni koʻrgan Shomurod akasi musiqa maktabida oʻzi oʻrgangan nimaiki dars-mashgʻulot boʻlsa, Anvarjonga erinmay oʻrgatdi. Uning intilish va harakatlaridan quvongan  ota-onasi: “bobosiga tortgan, kimsan, Murod baxshining chevarasi-da!”  deya faxrlanadigan boʻlishdi.

Oʻz davrining taniqli sozanda va doston kuylovchi baxshilaridan boʻlgan Murod baxshining munosib avlodi A.Xudoyberganov oʻzining noyob iqtidori bilan oʻquvchilik davrida maktabda oʻtkaziladigan barcha bayram tadbirlarining doimiy ishtirokchisiga aylandi. U umumtaʼlim maktabini tugatgach, Urganch shahridagi mashhur Matyusuf Xarratov nomidagi musiqa bilim yurtiga oʻqishga kirdi. Oʻz qiziqishlari tufayli qashqar rubobi, afgʻon rubobi, tor, dutor kabi milliy va sharq xalqlari sozlarida kuylar ijro etishni qoyilmaqom uddalaydigan A.Xudoyberganov bilim yurtida puflab chalinadigan musiqa asboblari turkumiga kiruvchi truba cholgʻusi sir-asrorlarini 3-yil davomida mukammal oʻrgandi va mazkur bilim yurtini muvaffaqiyatli tamomlagach, 1983-yilda Toshkent Davlat madaniyat institutiga oʻqishga kirdi. Institutdagi oliy taʼlim jarayoni, ustozlarining nazariy va amaliy mashgʻulotlari asnosidagi talabchanligi, qolaversa, oʻzining kamdankam odamlardagina kuzatiladigan oʻtkir zehni va qobiliyati uning oʻz mutaxassisligini puxta egallashi uchun imkon yaratdi. U ustozlarining maslahati bilan oʻqish jarayonini bevosita oʻz sohasi boʻyicha ish jarayoni bilan qoʻshib davom ettirish maqsadida institut tahsilini sirtqi boʻlimga oʻtkazdi.

Uning bu qarori institut tahsili orqali olgan bilimini ish jarayonida mustahkamlash, oʻz sohasi boʻyicha tajribasini oshirishga yordam berdi. Hatto 1984-86-yillarda sobiq ittifoqning Xabarovsk oʻlka harbiy okrugi harbiy orkestrida xizmat burchini oʻtagan A.Xudoyberganov oʻz ijrolari bilan butun Xabarovsk oʻlkasi boʻylab harbiy orkestrning ijodiy gastrollarida ishtirok etdi.

Keyinchalik A.Xudoyberganov 8-yil davomida Amudaryo tuman Madaniyat uyi huzuridagi “Uchqun” ashula va raqs xalq ansambli musiqa rahbari lavozimida faoliyat yuritdi. Oʻzining tashkilotchiligi, soha boʻyicha yuqori bilim va mahoratga ega ekanligini mehnat faoliyati jarayonida namoyon etgan Anvar Xudoyberganov 1994-yildan hozirga qadar Amudaryo tuman Madaniyat markazi huzuridagi “Uchqun” ashula va raqs xalq ansambli badiiy rahbari sifatida xalqqa sidqidildan xizmat qilib  kelmoqda.

U oʻz faoliyati davomida ansamblga yosh, iqtidorli ijrochilarni jalb etish, ularning qobiliyatlarini rivojlantirish, ansamblning turli mazmun va shakllardagi koʻrik-tanlovlarda muvaffaqiyatli ishtirok etishi uchun tuman madaniyat boʻlimi rahbariyati bilan samarali faoliyat olib bordi. Natijada “Uchqun” ashula va raqs xalq ansambli nafaqat Amudaryo tumani, balki Qoraqalpogʻiston Respublikasi miqyosidagi davlat tadbirlarining ham doimiy ishtirokchisiga aylandi.

Xususan, Orol dengizining qurigan tubida yashil oʻrmonzorlar barpo etayotgan koʻngillilar, mexanizatorlarning madaniy dam olishini taʼminlash maqsadida 2019-yilda tashkil etilgan “Orol umidi” tadbirida badiiy jamoa oʻz kontsert dasturi bilan ishtirok etib, Orolboʻyi yashil makonini yaratishga munosib hissa qoʻshdi. Bundan tashqari, shu yili Chimboy va Moʻynoq tumanlarida boʻlib oʻtgan davlat tadbirlarida maxsus kontsert dasturi bilan ishtirok etgan “Uchqun” ashula va raqs xalq ansamblining badiiy chiqishlari, ijrochilarning mahorat va yuksak madaniyati tadbirlar tashkilotchilari va xalqimiz eʼtirofiga sazovor boʻldi.

Katta  ijodiy jamoaga rahbarlik qilish, jamoaning har bir aʼzosiga qobiliyati va ijro mahoratiga koʻra talablar qoʻyish, iqtidorli yoshlar bilan tizimli ish olib borish, ayniqsa, sanʼat sohasida anchayin murakkab jarayon. Ommaviy madaniyat unsurlari har qadamda xavf  solib turgan bugungi tezkor zamonda ansambl faoliyatini bir maromda yoʻnaltirib turish rahbar zimmasiga katta masʼuliyat yuklaydi. Buni chuqur his qilgan A.Xudoyberganov ijodiy jamoada ustoz-shogird anʼanalari asosida 30 nafar yosh ijrochilar bilan alohida shugʻullanishga, yoshlar oʻrtasida milliy-madaniy qadriyatlarni rivojlantirishga jiddiy eʼtibor qaratadi. Shu bois, ijodiy jamoa A.Xudoyberganov rahbarligida oʻz faoliyati davomida koʻplab ijodiy yutuqlar sohibi boʻldi. Xususan, Samarqand shahrining 2750-yilligi munosabati bilan “Samarqand sadolari” shiori ostida oʻtkazilgan ashula va raqs jamoalarining Oʻzbekiston Respublikasi koʻrik-tanlovida ansambl faxrli 2-oʻrinni egalladi. 2009-yilda havaskor badiiy xalq jamoalarning Oʻzbekiston Respublikasi festivalida “Eng yaxshi xalq cholgʻu jamoasi” yoʻnalishi gʻolibi, 2011-yilda esa “Yagonasan, muqaddas Vatan!” Respublika koʻrik-tanlovining hududiy bosqichi gʻolibi, ansamblning badiiy rahbari  A.Xudoyberganovning oʻzi esa “Cholgʻu ansambli” yoʻnalishi  boʻyicha 2011-yilda boʻlib oʻtgan Respublika havaskor jamoalari festivalining Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichi sovrindori boʻldi. Oʻsha yili Navoiy viloyatida boʻlib oʻtgan yana bir nufuzli festivalda “Uchqun” ashula va raqs xalq ansambli festivalning qimmatbaho sovgʻasi va Diplomi bilan taqdirlandi.

A.Xudoyberganov ham nufuzli ijodiy jamoa rahbari, ham el sevgan sanʼatkor sifatida hamisha xalq bilan birga. Oʻzi istiqomat qiladigan Arnaboʻyi mahallasida boʻlib oʻtadigan xalq sayillari, toʻy va marosimlarda, avvalo  mahalla faoli, qolaversa, ijrolari xalqqa manzur sanʼatkorlar oilasi sardori sifatida hurmat va eʼtibor qozongan. Bejizga mahalladoshlari A.Xudoyberganov oilasini “Oila – jamiyat tayanchi” koʻrik-tanlovida gʻolib sifatida tanlashmagan. Mazkur koʻrik-tanlovda “Ibratli sanʼatkorlar oilasi” yoʻnalishida gʻoliblikni egallagan A.Xudoyberganov oilasi haqiqatan ham ibratga, eʼtiborga munosib.

Nafaqaga chiqqunga qadar 27-sonli maktabda yoshlarga taʼlim-tarbiya bergan umr yoʻldoshi Dilbarxon Bobojonova bilan 4 nafar oʻgʻilni  tarbiyalab voyaga yetkazishdi. Biri-biridan aqlli, oʻqimishli farzandlarining kattasi Sarvarjon oʻz muxlislariga ega sanʼatkor, Amudaryo tuman Madaniyat markazi  huzuridagi “Ofarin” folklor-etnografik xalq jamoasi musiqa rahbari. Abrorjon fermer xoʻjaligida ishlash bilan birga mohir sozanda. Sardorbek oʻz ashulalari orqali muxlislari eʼtiborini qozongan sanʼatkor boʻlish bilan birga 9-sonli Bolalar musiqa va sanʼat maktabida sanʼatsevar yoshlarga musiqa ilmidan saboq beradi. Oilaning kenja oʻgʻli Sanjarbek Xudoyberganov esa Shimoli-Gʻarbiy harbiy okrug tasarrufidagi harbiy orkestrda xizmat qiladi.

A.Xudoyberganov tom maʼnoda sanʼatkorlar oilasi sardori.  U ukasi Shavkatjon va 4 nafar sanʼatkor  oʻgʻillari bilan nafaqat Amudaryo tumanida, balki qoʻshni Xorazm viloyati va Qoraqalpogʻiston Respublikasi tumanlarida hamisha xalq xizmatida. Uning shaxsiy repertuaridan joy olgan “Suvora” va “Savti Suvora”, “Feruz-1”, “Feruz-2”, Noqisning “Dogʻman” kabi mumtoz-nasihat ashulalari, xalq sevgan hofizlar Komiljon Otaniyozov, Ortiq Otajonov, Otajon Xudoyshukurovlar kuylagan badiiy yuksak ashulalari bugungi kunda xalqimizning maʼnaviy mulkiga aylangan.

– Xalq xizmatlarida mendan “Onajon” qoʻshigʻini koʻp soʻrashadi, – shogirdi Murodjon Ibragimov kuy bastalagan “Onajon” ashulasi bilan tanlovlarda gʻolib boʻlganini faxrlanib soʻzlaydi u.

Darvoqe, “Sogʻlom ona va bola” yili munosabati bilan “Otam – suyangan togʻim, onam – mehr bulogʻi” Respublika koʻrik-tanlovida A.Xudoyberganov 3-oʻrinni egallagan, koʻrik-tanlov yakunida oldingi oʻrinlar ijrochilari qolib, A.Xudoyberganovning “Onajon” ashulasi yana bir bora yangragan edi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi va mamlakatimiz miqyosidagi katta sahnalarda oʻz ijro mahoratini muvaffaqiyatli namoyish etib kelayotgan el sevgan sanʼatkor A.Xudoyberganovning soha rivojiga qoʻshayotgan ulkan hissasi davlatimiz tomonidan munosib  eʼtirof etilgan. Masʼul tashkilotlar tomonidan faxriy yorliqlar, tashakkurnomalar taqdim qilinib, Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 15-yilligi koʻkrak nishoni bilan taqdirlandi.

– Anvarjon bundan-da yuksakroq mukofotlarga munosib, – deydi ustozi, Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi Gulmirza ogʻa Nurmatov.

Ustozning shogirdga ishonchi – munosib eʼtirof etilishida, deyishadi. Biz esa chin koʻngildan yaxshi, yorugʻ niyatlar qilamiz: el sevgan sanʼatkor, salkam 40-yildan beri oʻz qoʻshiqlari bilan amudaryoliklar, shu barobarida qoʻshni Xorazm viloyati hamda Qoraqalpogʻiston Respublikasi tumanlarida oʻzining yuzlab muxlislariga ega sanʼatkor sifatida tanilgan Anvar Xudoyberganovga 60 yoshning ostonasida yanada joʻshqin ijod yor boʻlishini tilaymiz.

Robiya YOʻLDOShEVA.