Kuzgi boshoqli don ekinlarini optimal muddatlarda va sifatli qilib ekishga tayyorgarlik koʻrish boʻyicha koʻrgazmali seminar oʻtkazildi

6-avgust kuni Amudaryo  tumani  Oʻrta qalʼa ovuli hududidagi «Yusuf xoʻja» fermer  xoʻjaligida 2022-yil xosili uchun kuzgi boshoqli don ekinlarini optimal muddatlarda va sifatli qilib ekishga tayyorgarlik koʻrish boʻyicha koʻrgazmali seminar boʻlib oʻtdi.

Seminarda tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev, tuman hokimining qishloq va suv xoʻjaligi masalalari boʻyicha oʻrinbosari, Fayzulla Saʼdullayev, bir guruh soxa mutaxassislari, olimlar, furmerlar ishtirok etdilar.

Seminarda tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev boshoqli don ekinlarini yetishtirish borasida joriy yilda tumanimizda olib borilayotgan ishlar xususida soʻz yuritdi.

Taʼkidlanishicha, tumanda 2022-yil xosili uchun 346 ta fermer xoʻjaliklari hamda qishloq xoʻjaligi korxonalari tomonidan jami 1166 konturda 6000 gektar maydonda gʻalla ekish rejalashtirilgan boʻlib, gʻallaning belgilangan muddatlarda ekilishini taʼminlash uchun  gʻalla ekish grafiklari belgilab olingan.

Gʻalla ekish ishlarini uyushqoqlik bilan amalga oshirish maqsadida 18 ta otryadlar tashkil qilingan. Ekish ishlariga 18 ta yuqori unumli surim texnikalari, 34 ta zanjirli surim texnikalari, 12 ta gʻalla ekish seyalkalari, 60 ta chizellar, 42 ta kultivator moslamalari, 50 ta yer tayyorlash mexanizmlari, 50 ta yer tekislagichlar, 16 ta ugʻit sepgichlar hamda 21 ta egat olgichlar qatnashishi rejalashtirilgan boʻlib mavjud  texnikalari 18 ta ekish otryadlariga biriktirilgan. 

Joriy yilda gʻalla ekish mavsumi uchun gektariga oʻrtacha 250 kg urugʻliklar sarflanib, jami 1500 tonna urugʻlik zaxirasi zarur boʻladi. Tumanda 745,9 tn  urugʻlik  gʻalla  tayyorlangan  boʻlib, qolgan  754 tonna  urugʻlik  gʻallani  boshqa  viloyatlardan  olib  kelish  rejalashtirilgan.

Seminarda ishtirok etayotgan qishloq xoʻjaligi sohasining tajribali mutaxassis olimlari tumanimizdagi fermerlar, agrar soha bilan vakillariga kuzgi boshoqli don ekinlarini optimal muddatlarda va sifatli qilib ekish borasida qimmatli tavsiyalar berdilar.

Aytish kerakki, kuzgi bugʻdoy yetishtirishda uning parvarishi boʻyicha barcha agrotexnika tadbirlarning oʻz vaqtida sifatli oʻtkazilishi moʻl va sifatli don yetishtirishning asosiy omilidir.

Olimlarning qayd etishicha, gʻalla yetishtirish texnologiyasi har bir mintaqada oʻziga xos boʻlib, eʼtibor oʻsha tuproq-iqlim sharoitida yuqori va sifatli don yetishtirishga qaratilishi lozim. Kuzgi bugʻdoyda har qanday sharoitda ham fiziologik jarayon davom etib, uning rivoji uchun energiya zarur boʻladi.

Yuqoridagilardan kelib chiqib, bugʻdoy parvarishida kuz-qish faslida bajarilishi lozim boʻlgan agrotexnik tadbirlarga alohida eʼtibor qaratish topshirildi. Eng birinchi suv, yaʼni urugʻ suvidan keyin tuproq namligi yetarli darajada boʻlsa, 7–8 kunda ekilgan urugʻ tekis unib chiqadi. Maqbul muddatda ekilgan maydondagi urugʻ bir xilda tekis undirib olinib, 3–4 tadan tuplaganda gʻalla oʻsimligining kuzgi rivoji, ildiz tizimining yaxshi rivojlanishi natijasida qishdan yaxshi chiqadi va ularning keyingi rivojlanishi, hosildorligi yuqori boʻladi.

Shuningdek, gʻalla unib chiqqandan keyin 20–22 kun ichida tuplash fazasi boshlanadi. Gʻalla nihollarining qishlovga tuplagan holda kirishi nihollarning sovuqqa chidamliligini oshirish bilan bir qatorda yuqori hosildorlikni taʼminlashda muhim omillardan biri hisoblanadi. Gʻallaning kuzgi parvarishidan asosiy maqsad – gʻalla maydonlarida maqbul koʻchat qalinligini saqlashdir.

Gʻoʻza qator orasiga kuzgi bugʻdoy ekilgan maydonlardagi gʻoʻzapoyani yer muzlagan vaqtida bugʻdoy ildiziga zarar yetkazmasdan oʻrib, daladan olib chiqish va bugʻdoy maydonlarining payhongarchiligiga yoʻl qoʻymaslik, yana eng muhim agrotexnik tadbirlardan biri oʻrtacha 1 gektar maydonga 10 tonnadan mahalliy oʻgʻit jamgʻarish lozimligi aytildi.

Seminarda gʻallakorlarimiz oʻzlarini qiziqtirgan savollar bilan mutaxassislarga murojaat qildilar hamda javoblar oldilar.

Tuman hokimligining Axborot xizmati.