FIRIBGARLIKKA JAZO MUQARRAR
Firibgarlik özganing mulkini yoki mulkka bölgan huquqini aldaş yoki işonçni suiisteʼmol qiliş yöli bilan qonunga xilof ravişda va tekin qölga kiritişda ifodalanadi. Buning taʼsirida mulkdor, mulkning boşqa egasi yoki vakolatli organ mulkni yoki unga bölgan huquqni boşqa şaxsga beradi, yoinki uşbu mulk yoki unga bölgan huquq boşqa şaxs tomonidan olib qöyilişiga imkoniyat beradi. Firibgarlikda aldaş deganda, aybdor tomonidan, bila turib, haqiqatga töğri kelmaydigan yolğon maʼlumotlar xabar qilinişi yoki iş holati böyiça mulkdor, mulkning boşqa egasiga maʼlum qilinişi lozim bölgan haqiqiy faktlarni yaşiriş yoxud bunday şaxslarni yangliştirişga qaratilgan qasddan sodir etilgan harakatlar tuşuniladi.
Barça mutasaddi taşkilotlar tomonidan jinoyatçilikning oldini oliş borasida olib borilayotgan tarğibot işlariga qaramasdan yuqoridagi harakatlarni sodir etiş holatlari kuzatilmoqda.
Respublikamiz tumanlaridan birida yaşovçi X.A (ismlar özgartirilgan) ham firibgarlik, yaʼni işonçni suiisteʼmol qiliş yöli orqali moddiy boylik orttirişni kasb qildi. Firibgar yana tekin daromad ilinjida Beruniy tumanida yaşovçi fuqaro V.S bilan uçraşdi. Unda pul borligini oldindan bilgan holda ularni firibgarlik yöli orqali qölga kiritiş maqsadida fuqaro V.S.ning işonçiga kirdi. Tadbirkorlikni boşlagani, quriliş işlarini yuritişga qarzga pul berib turişini aytib, uşbu olgan pullarini tez orada foiz hisobidan olgan pullarining ustiga qöşib qaytarib berişini vaʼda qildi. Uşbu yolğonlari işonarli çiqişi uçun Ellikqalʼa tumani “Tezkor maxsus quriliş” MÇJga qaraşli SPARK rusumli transport vositasini va göyoki unga tegişli qalbaki texnik pasportni garov sifatida beradi. Bu aldovlarga uçgan fuqaro V.S.dan 3ming 700 AQŞ dollar pullarni oson qölga kiritadi va uşbu pullarni özining ehtiyojlari uçun işlatib yuboradi.
Mazkur holat yuzasidan olib borilgan dastlabki suriştiruv va tergov harakatlari davomida sudlanuvçi X.A.ning jinoiy harakatlari dalillar majmui bilan tasdiqlanib, unga nisbatan sud tomonidan qonuniy jazo çorasi qöllanildi.
Özbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 53-moddasiga muvofiq mamlakat iqtisodiyotining negizini turli şakllardagi mulk taşkil etadi. Mulk huquqi mutloq huquq hisoblanadiki, u bu huquqni buzadigan har qanday harakatlarni taʼqiqlaşni taqozo qiladi.
Iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlar va boşqa huquqbuzarliklar mamlakatimizda amalga oşirilayotgan bozor islohotlariga jiddiy xavf tuğdiradi, bozor iqtisodiga xos bölgan xususiy mulkçilikning, boşqa turdagi mulkiy munosabatlarning şakllanişiga va rivojlanişiga tösqinlik qiladi.
Mavjud qonunlar fuqarolarning huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini jinoiy tajovuzlardan qöriqlaş, şuningdek, jinoyatlarning oldini oliş, Konstitutsiya va qonunlarga rioya qiliş ruhida tarbiyalaşga xizmat qiladi. Şunday ekan har bir şaxs ularda körsatilgan talablarga rioya qilişi lozim.
O.Maulenov, Jinoyat işlari böyiça Ellikqalʼa tuman sudi raisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶