AMUDARYoDA KORONAVIRUSGA QARŞI EMLAŞ JARAYoNI BOŞLANDI

Ötgan yili butun dunyoda pandemiyani yuzaga keltirgan koronavirus infektsiyasi barça davlatlarga, şuningdek, bizning davlatimizga ham jiddiy taʼsir körsatdi. Ayni paytda ham köpgina davlatlarda uşbu infektsiyaning yangi mutantlari yuzaga kelib, kasallik tarqalişi davom etmoqda. Özbekistonda ham sönggi kunlarda kasallikka çalinganlar soni ortib, ölim holatlari qayd etila boşladi.

Yuqumli kasalliklarga çalinişning, tarqalişining oldini olişda eng samarali usul vaktsinatsiyalar qiliş hisoblanadi. Jiddiy oqibatlarga sabab bölayotgan koronavirus infektsiyasini töliq jilovlab oliş uçun ham bir qator davlatlarda unga qarşi vaktsinalar işlab çiqildi va klinik sinovlardan ötkazilib, ommaviy emlaş uçun sertifikatlar olindi. Şu kunlarda butun dunyoda emlaş jarayonlari ötkazilmoqda.

Yurtimizda ham joriy yil koronavirus infektsiyasiga qarşi aholini ommaviy emlaş jarayoni ötkazila boşladi. Respublikamizda, şuningdek, tumanimizda koronavirus infektsiyasiga qarşi 65 yoşdan oşgan keksalar va   qariyalar, surunkali kasalliklari bor şaxslar, maktab öqituvçilari,maktabgaça taʼlim taşkiloti xodimlari, tibbiyot va huquqni muhofaza qiliş organ xodimlari birinçi navbatda emlaş rejalaştirilgan.

Şu yil 10-aprel kunidan tumanimizda koronavirusga qarşi profilaktik emlaş  işlari boşlab yuborildi. Tibbiyot birlaşmasiga qaraşli Köp tarmoqli markaziy poliklinkada amalga oşirilayotgan emlaş jarayoni karantin qoidalariga töliq rioya etgan holda taşkil etilmoqda.

Taʼkidlaş joizki, Özbekiston Respublikasida, şuningdek, tumanimizda ham koronavirusga qarşi ommaviy emlaşda uç xil, yaʼni Rossiya davlatining  “Sputnik-V”,  Şvetsiya – Buyuk Britaniya hamkorligidagi Astra Zeneca va Xitoy – Özbekiston hamkorligidagi ZF-UZ-Vac 2001 vaktsinalaridan foydalaniş kutilayotgani maʼlum qilingan edi. Maʼlumotlarga köra, Amudaryo tumani Sanitariya-epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi bölimiga 2021-yil 9-aprel kunida koronavirus infektsiyasiga qarşi birinçi tur vaktsinatsiya uçun  2700 doza vaktsina, şprits, yetarli miqdorda spirt va boşqa zarur tibbiy uskunalar olib kelindi.  Vaktsinalarning 1200 dozasini ZF-UZ-VAC 2001  vaktsinasi, 1500 dozasini Astra Zeneca vaktsinasi taşkil qiladi. Şprits – 2700 dona, işlatilgan şpritslarni xavfsiz yöqotiş korobkasi – 27 dona, 70 foizlik etanol spirti 50 milligramlik flakonda 54 dona, eslatma plakatlardan 1400 dona keltirildi.

Hozirgi kunda “EMLASH.UZ” bazasiga 24 ming 412 nafar fuqaro kiritilib, dastlab uşbu röyxatdagi fuqarolarni emlaş rejalaştirilgan. Koronavirusga qarşi profilaktik emlaş  birinçi navbatda xavfli guruhga kiradigan tibbiyot xodimlari va 65 yoşdan katta aholi örtasida amalga oşiriladi. Şuningdek, emlanişi  lozim  bölgan tibbiyot xodimlari va 65 yoşdan kattalar aholining 20 foizini taşkil qilgani sababli, vaktsinalarning maʼlum qismi sovuqlik zanjiriga rioya qilingan holda davolaş-profilaktik muassasalarning emlaş punktlariga olib  borib beriladi. 

Maʼlumki, koronavirus infektsiyasiga qarşi emlaş faqatgina ixtiyoriylik tamoyili asosida amalga oşiriladi. Taʼkidlanganidek, birinçi navbatda 65 yoşdan oşgan keksalar va qariyalar, surunkali kasalliklari bor şaxslar, maktab öqituvçilari,maktabgaça taʼlim taşkiloti xodimlari, tibbiyot xodimlari, huquqni muhofaza qiliş organ xodimlarini emlaş közda tutilgan.

Koronavirusga qarşi emlaş işlarini ötkaziş uçun  Köp tarmoqli markaziy poliklinika, oilaviy poliklinika, oilaviy şifokorlik punktlarida 23 ta emlaş brigadalari şundan 13 ta mobil emlaş brigadalari taşkil qilindi. Har bir brigada tarkibiga vaktsinator, dublyor vaktsinator, umumiy amaliyot şifokori va registratorlar jalb etilib, barçasi tayyorgarlikdan ötkazildi. Barça brigadalar emlaş uçun lozim jihozlar va dori-darmonlar bilan taʼminlandi.

Koronavirus infektsiyasiga qarşi emlangan şaxslar 30 daqiqa davomida va yana uç kungaça patronaj tibbiyot xodimlarining kuzatuvida bölmoqda. Tumanda 12-aprel holatiga emlangan fuqarolar 1000 nafardan oşgan bölib, ularning holati tibbiy hujjatlariga rasmiylaştirilib borilmoqda. Hozirgi kungaça emlangan fuqarolarda mahalliy taʼsirdan taşqari birorta nojöya holat kuzatilmagan.

Yuqumli kasalliklarga qarşi emlaş aholi örtasida kasalliklar tarqalişining oldini olişda muhim örin tutadi. Emlaş vositalari, emlaş imkonlari borligi bu insoniyatning eng katta yutuği hisoblandi. Emlaş ötkaziş natijasida aholining 75 foizidan ortiğida koronavirus kasalligiga qarşi immunitet hosil qilinsa, uşbu kasallikni töliq jilovlaşga erişiladi.

G. Bekiyev, Amudaryo tumani sanitariya-epidemiologik osoyiştalik va jamoat salomatligi bölimi boşliği.