KORRUPTsIYaGA QARŞI KURAŞ – XALQARO DARAJADAGI MASALA

Korruptsiya deyarli dunyoning barça davlatlari uçun katta muammo tuğdirayotgan huquqbuzarlik turi, umuminsoniy xalqaro darajada tarqalgan illatdir.

Korruptsiyaga qarşi köraş xalqaro miqyosga kötarilib, jahon siyosatining muhim masalalaridan biriga aylandi. Binobarin, uşbu illat islohotlar yöliga, ötiş davrida belgilangan maqsadlarga erişişga jiddiy va bevosita tösiq bölişi barçaga maʼlum.

Xalqaro miqyosda ötgan davr mobaynida korruptsiya va jinoyatçilikka qarşi kuraşiş hamda uning oldini olişga qaratilgan mustahkam huquqiy baza va tizimli amaliyot şakllandi. Birlaşgan Millatlar Taşkiloti homiyligida qabul qilingan EKOSOS (BMT kengaşi)ning Korruptsiyaga qarşi kuraş rezolyutsiyasi, Davlat mansabdor şaxslarining xalqaro axloq kodeksi, Xalqaro tijorat taşkilotlarida korruptsiya va poraxörlikka qarşi kuraş haqidagi deklaratsiya, Millatlararo uyuşgan jinoyatçilikka qarşi kuraş konventsiyasi va boşqa xalqaro hujjatlarning qabul qilingani mazkur illatga qarşi kuraşda muhim omil vazifasini ötamoqda.

Bu boradagi asosiy xalqaro huquqiy hujjatlardan biri BMT Boş Assambleyasi tomonidan qabul qilingan Korruptsiyaga qarşi konventsiya bölib uşbu hujjat 2003-yil 31-oktyabr sanasida qabul qilingan. Mazkur Konventsiya korruptsiya jinoyatining tavsifini töliq oçib, unga qarşi kuraş çoralarini belgilab beradi.

Uşbu konventsiyaga muvofiq iştirokçi davlatlarning harakatlarini muvofiqlaştiriş maqsadida doimiy maxsus Konferentsiya taʼsis etilgan, BMTning narkotik va jinoyatçilikka qarşi kuraş boşqarmasi uning kotibiyati etib belgilangan.

Barça mamlakatlar uşbu illatga qarşi xalqaro hamjamiyat bilan hamkorlik qilayotgan bölsa-da, unga qarşi kuraş har bir davlatning özida samarali olib borilişi katta ahamiyat kasb etadi.

Özbekiston bu borada muhim qadamlarni taşlagan. Xususan, 1997-yilda qabul qilingan Özbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik kontseptsiyasida korruptsiya mamlakatning milliy xavfsizligiga tahdidlardan biri deb eʼtirof etilgan. Davlatimiz 2008-yil 7-iyulda BMTning yuqoridagi Konventsiyasiga qöşilgan.

Özbekiston 2010-yil mart oyida Iqtisodiy hamkorlik va rivojlaniş taşkiloti doirasida qabul qilingan korruptsiyaga qarşi kuraşning Istambul rejasiga ham qöşilgan. Şuningdek, Oliy Majlis tomonidan Jinoiy daromadlarni legallaştirişga va terrorizmni moliyalaştirişga qarşi kuraşiş böyiça Yevroosiyo guruhi töğrisidagi bitim 2011-yil 13-dekabrda ratifikatsiya qilingan.

Özbekiston Markaziy Osiyoda birinçilardan bölib “Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallaştirişga va terrorizmni moliyalaştirişga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Qonunni qabul qildi.

Mamlakatimizda bosqiçma-bosqiç, korruptsiyaning salbiy oqibatlarini hisobga olgan holda uşbu illatga qarşi kuraşiş, uning profilaktikasi böyiça milliy qonunçilik takomillaştirilib, bu boradagi xalqaro meʼyorlarga muvofiqlaştirilib borilmoqda.

Özbekiston Respublikasida olib borilayotgan islohotlarning samarali amalga oşişiga zamin yaratuvçi va korruptsiyaga qarşi kuraşiş mexanizmlarini özida aks ettirgan, Prezident tomonidan 2017-yil 3-yanvar kuni imzolangan Özbekiston Respublikasining “Korruptsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida”gi Qonuni şulardan jumlasidandir. Mazkur qonun 34 moddadan iborat bölib, korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasidagi munosabatlarni tartibga solişdan iborat.
Davlatimizda amalga oşirilayotgan bunday say-harakatlarning barçasidan kutilayotgan pirovard natija bu – jamiyatda adolatsizlikka barham berişdir.

Q.Atamuradov, Fuqarolik işlari böyiça Amudaryo tumani sudi raisi.