21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 04:45
Fan va taʼlim 👁 814

ÖQUVÇILARIM QORAQALPOQ TILINI SEVIŞADI

ÖQUVÇILARIM QORAQALPOQ TILINI SEVIŞADI

Umumtaʼlim maktablarida qoraqalpoq tilini öqitiş – avvalo öquvçilar qalbida özi örganayotgan uşbu tilga nisbatan ham eʼtibor, ham hurmat uyğotişdan boşlanadi. Çunki öquvçi qardoş tilga hurmat nazari bilan qarasagina, şu tilda sözlaşuvçi millatning anʼana va urf-odatlarini hurmat qiladi, tilini jon-jon, deb örganadi.

Biz Qoraqalpoğiston Respublikasida yaşaymiz. Farzandlarimiz, butun oila aʼzolarimiz bilan qoraqalpoq tilidagi telekörsatuvlarni miriqib tomoşa qilamiz. Çunki qoraqalpoq tilini tuşunamiz. Lekin özimiz eşitayotgan qoraqalpoq tilidagi har qanday nutqni tuşuniş boşqa-yu, qoraqalpoq tili va imlosini biliş boşqa. Bu tilni butun körki va jozibasi, leksik boyligini anglaş uçun faqat uning  barça qatlamlarini – morfollogik, leksik, fonetik, sintaktik xususiyatlarini çuqur özlaştiriş kerak.

Men 19-umumtaʼlim maktabida öquvçilarga qoraqalpoq tilidan dars beraman. Öquvçilarning qoraqalpoq tiliga tuşunişlari, suhbatdoşi bilan muloqotga kirişa olişlari ularning bu tilni çuqur özlaştirişlariga yordam beradi. Ular hatto qoraqalpoq tilida şeʼr va hikoyalar yozişga, qoraqalpoq adabiyoti namoyondalari asarlari asosida turli bayram sanalarida sahna körinişlari tayyorlaşga intilişadi. Ularning bu intilişlarini qöllab-quvvatlaş maqsadida men darslarimda interfaol usullardan foydalanişga harakat qilaman. Xususan, qoraqalpoq şoirlarining  şeʼrlarini özbek tiliga, özbek şoirlarining şeʼrlarini esa qoraqalpoq tiliga tarjima qilişni uyga vazifa sifatida topşiraman. Öquvçilarning aksariyati bu vazifani muvaffaqiyatli bajarişadi. Özlari tuşunmagan sözlarning maʼnolarini bilişga intilişadi.

Maktabimizda qoraqalpoq tili tögaragi faoliyat olib boradi. 20 nafar öquvçi şuğullanadigan mazkur tögarakning har bir maşğuloti juda qiziqarli, savol-javoblarga boy böladi. Qoraqalpoq tili iboralari, sinonimlari bilan özbek tili ibora va sinonimlaridagi öxşaşliklar, farqlar borasida sof qoraqalpoq tilida bahs-munozaralarga kirişadigan öquvçilarni körib quvonib ketaman. Tili, dini, milliy urf-odat va anʼanalari bir-biriga monand qoraqalpoq xalqi bilan özbek xalqining azaliy qondoş-qardoşligi bugungi avlodlar tomonidan naqadar uluğlanişi ularning  qoraqalpoq tili va adabiyotini katta qiziqiş va ehtirom bilan örganayotganlarida yaqqol aks etib turadi.

Şuni alohida taʼkidlaşni istardimki, öqiş özbek tilida olib boriladigan maktablarda qoraqalpoq tilini öqitişda biroz qiyinçiliklar ham mavjud. Bu – qoraqalpoq tilidagi darsliklarning  yetişmovçiligidir. Ayni paytda lotin alifbosiga asoslangan qoraqalpoq tili darsliklarining deyarli asosiy qismi eskirgan darsliklar bölib, yangilangan lotin alifbosiga asoslangan qoraqalpoq tili böyiça darsliklar bilan taʼminlaşga unçalik eʼtibor berilmayapti. Bu biz öqituvçilar uçun qiyinçilik tuğdirmoqdi. Çunki yangilangan lotin alifbosi bilan avvalgi alifbo öratsida ança farq bor. Şu bois, köpinça dars jarayonida biz öquvçilarga ana şu farqlar haqida tuşuntirişlar berib ötişimizga töğri kelmoqda.

Garçi öquvçilarimizning deyarli barçasi özbek oilalarining farzandlari bölsalar-da, ular jon-jon deb qoraqalpoq tilini örganişmoqda. Qoraqalpoq tilida şeʼr öqiş, aşulalar ijro etiş, hatto şu tilda ijod etişga intilişlari kuçli. Bu – qondoş va qardoş xalqlarning farzandlari uçun ham irsiyat, ham ezgu qadriyatdir.

Men barça yurtdoşlarimizni  1-dekabr – qoraqalpoq tiliga davlat tili maqomi berilgan kun bilan çin dildan tabriklayman. Har bir xonadonda har tong qoraqalpoq va özbek tilidagi ikki millat madhiyalari mangu jaranglab tursin deyman.

Ğulomjon ABDULLAYeV, 19-umumtaʼlim maktabi

qoraqalpoq tili fani öqituvçisi.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026