Bozorning obodligi el obodligidan nishona

Bozor xalq hayoti, turmush tarzining ajralmas bir qismi. Mamlakat iqtisodiy hayotida ham bozorlar faoliyati alohida oʻrin tutadi. Shuning uchun davlatimiz tomonidan bozorlarni rivojlantirishga,  u yerda qulay shart-sharoit yaratilishiga, mahalliy iqtisodiy sharoitda uning daromad manbaiga aylantirilishiga jiddiy eʼtibor qaratildi.

Mamlakatimizda mustaqillikka erishilganidan soʻng, izchil amalga oshirilgan islohotlar natijasida bozorlarimiz oʻzgacha qiyofa kasb etib, ularda aholiga xizmat koʻrsatish sifati yaxshilandi. Tadbirkorlar uchun ham, isteʼmolchilar uchun ham qulay shart-sharoitlar yaratildi. Ayniqsa, tadbirkorlarga savdo-sotiq faoliyatini yoʻlga qoʻyib olishlariga keng imkoniyat berildi.

Taʼkidlash joizki, keyingi yillarda tumanimizda ham aholiga xizmat koʻrsatilayotgan mavjud bozorlarimizni tartibga solishga harakat qilindi. Turli xil isteʼmol mollari, ehtiyoj uchun zarur narsalar savdosiga ixtisoslashtirilgan tumanimizdagi “Mangʻit savdo kompleksi” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga qarashli buyum bozorida ham sharoitlar yaxshilandi. Savdo majmuasi talab darajasidagi turgʻun savdo doʻkonlariga ega boʻldi, shoxobchalar tartibga keltirildi.

Tuman hokimining tegishli qarori asosida 2009-yilda “Mangʻit buyum va sanoat mollari bozori” sifatida tashkil etilgan bozor 2010-yilda “Mangʻit savdo kompleksi” masʼuliyati cheklangan jamiyatiga aylantirildi. Shundan soʻng, “Dehqon bozorlari va savdo komplekslari faoliyatini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident qarori va “Oʻzbekiston Respublikasi bozorlarida savdo faoliyatini tashkil etish qoidalari toʻgʻrisida”gi Vazirlar Mahkamasining qarorlari asosida tizimli ishlar amalga oshirildi.

Bozor infratuzilmasini yaxshilash maqsadida elektr energiyasi taʼminotining sifati yaxshilandi. Kuzatuv kameralari oʻrnatilib, qoʻriqlash xizmati yoʻlga qoʻyildi. Bozor hududi obodonlashtirilib, chiqindilarning vaqtida olib ketilishi taʼminlandi. Yongʻin xavfining oldini olish maqsadida yongʻinga qarshi vositalar bilan jihozlangan maxsus shkaf oʻrnatildi va 50 metr kub hajmdagi suv saqlash hovuzi qurildi.

Savdo majmuasi joylashgan hudud 2,12 gektar yer maydoniga ega. Bozor hududida 270 ta turgʻun savdo shoxobchasi mavjud. Majmuada chinni buyumlar, maishiy texnika jihozlari, kiyim-kechak, oyoq kiyimlar, matolar, atir-upa va galanteriya mahsulotlari savdo qilinadigan doʻkonlar tartib bilan joylashtirilib, xaridorlarga qulaylik yaratildi. Hozirgi kunda 200dan ortiq tadbirkorlik subʼektlari tomonidan aholiga xizmat koʻrsatiladi. Undan tashqari hududda oshxonalar, tikuvchilik tsexlari ham faoliyat koʻrsatadi. Har bir savdo shoxobchasi nazorat mashinasi va toʻlov terminali bilan jihozlangan.  Majmua maʼmuriyati tomonidan tuman Davlat soliq inspektsiyasi, Ichki ishlar boʻlimi profilaktika inspektori hamkorligida huquqbuzarlik va jinoyatlarning oldini olish boʻyicha reydlar tashkil qilib boriladi. Shuningdek, favqulodda hodisalardan ogoh boʻlishlarini taʼminlash va tozalikka muntazam amal qilinishini yoʻlga qoʻyish maqsadida Yongʻin xavfsizligi boʻlimi, Sanitariya epidemiologiya nazorat markazi xodimlari ishtirokida ham tashviqot tadbirlari oʻtkazilib turiladi. Shuningdek, xaridorga kassa cheki berish, hisob-kitobni plastik kartochkalar vositasida olib borish, ijara munosabatlari kabi masalalar ham muntazam nazorat ostida.

Bir soʻz bilan aytilganda, turli koʻrinishdagi qonunbuzilishlarning oldini olish va barham berishga, savdo va xizmat koʻrsatish madaniyatining yuksalishiga, isteʼmolchi haq-huquqlari himoyasi amaliyotiga munosib ulush qoʻshib borishga ham harakat qilinmoqda.

Savdo majmuasida yaratilgan sharoit va qulayliklardan tadbirkorlar ham, isteʼmolchilar ham nihoyatda mamnun. Koʻrsatilayotgan xizmatlar koʻngildagidek boʻlganligi sababli tadbirkorlar shartnomada belgilangan toʻlovlarni oʻz vaqtida amalga oshirishga intilishadi.  “Mangʻit savdo kompleksi” masʼuliyati cheklangan jamiyati zimmasidagi daromad rejasi doim ortigʻi bilan bajarilib kelindi. Mazkur yilning 6 oyligi yakuni uchun belgilangan 218 mln. soʻmdan ortiq boʻlgan rejani 218 mln. 117, 4 ming soʻmga ortigʻi bilan, yaʼni 100,5 foizga uddalandi. Mahalliy byudjet uchun belgilangan112 mln. 639 ming soʻm reja esa 112 mln. 900 ming soʻmga, yaʼni 100, 2 foizga oshirib bajarildi.

Oʻtgan davrlar mobaynida daromadlar hisobidan kirish va ichki hududdagi yoʻlakchalar yoʻlak toshlari yotqizilib tekislandi. Yogʻingarchilik paytida koʻlmaklar paydo boʻlishining oldini olish maqsadida talab darajasidagi kanalizatsiya tarmoqlari qurildi.  Chiqindilar uchun alohida maydoncha ajratilib, yoʻlakchalarga 30 tadan ziyod maxsus idishlar qoʻyildi. Bozorning tashqi tomonidagi yoʻllar ham taʼmirlanib, tosh yotqizildi va tungi chiroqlar oʻrnatildi. Tuman hokimining qarori asosida savdo majmuasi tasarrufidagi 300 metr kv. yer maydonida avtomobillar uchun maxsus toʻxtash joyi tashkil etildi hamda pulli xizmat koʻrsatish yoʻlga qoʻyilib, nazorat kassa mashinasi, toʻlov terminali bilan jihozlandi.

Savdo majmualari, bozorlar aholi turmush farovonligini aks ettiruvchi oʻziga xos ijtimoiy-iqtisodiy markaz hisoblanadi. Bozorning obodligi, toʻkin-sochinligi elning obodligidan, toʻqligidan nishona. Yurt koʻrki boʻlgan bozorlarimizda xizmat koʻrsatish sifatining yaxshilanishi daromad va tushumlar koʻpayishiga,  iqtisodiyot yanada oʻsishiga olib keladi.

O.Xudoyberganova.