Töy – har bir oilaning qutluğ ayyomi
Töylarni kamçiqim, tartibli va ixçam ötkaziş haqida juda köp gapiramiz. Radio, televideniye orqali ötkazilayotgan şu mavzudagi eşittiriş va körsatuvlar orqali bildirilayotgan fikr-mulohazalar ham nazarimda bu boradagi muammolarni hal qilişning qatʼiy tizimini yaratiş imkonini bermayotganday.
Özbekçilik, mahalla-köyning, qarindoşlarning töylariga borib turaman. Qarindoşning yoki mahalladoşning töyida bir yayrab kelaman, deb borib, töğrisi, horib-tolib, asablarim taranglaşib qaytaman. Hatto bir-ikki kun öşa töydagi şovqin-suron quloğimdan ketmay, garangsib yuraman. Nega, deysizmi?
Avvalo tumanimizdagi töyxonalar maʼmuriyatlarining iş tutumlari haqida aytay. Töy egasi bor-yöği ikki-ikki yarim, boringki, uç soatlik töy bazmi uçun töyxona egasiga falon mln söm pul tölaydi. Hatto ötin, gaz ballongaça olib keladi. Qoraqalpoğistonning boşqa tumanlarida bunday emas. Pulini tölagandan keyin töyxona egasi şaroitni ham yaxşilasin-da. Ötin keltir, suv keltir, gaz ballon keltir, degani ortiqça. Ötin va bitta gaz balloni uçun 100 ming söm sarflansa, nima böpti?
Yana, töyxona egasi xonanda-yu sozandalarning ovoz kuçaytirgiçlarni juda baland qöyişlariga maʼlum bir çeklov qöyişi kerak. Biri-biri bilan töy sabab diydorlaşgan qavm-qarindoş, oşna, yor-döstlar gaplaşaman, deb tomoqlari yirtilay deydi. Boz ustiga quloqlar şanğillab, ança vaqtgaça odam öziga kelolmaydi.
Töyga borişda ham ozgina madaniyat bölgani durust. Yoş kelinlar 2-3 oylik, undan katta yoşdagi bolalarini olib borişi umuman yaxşi emas. Ayrim farosatsiz kelinlar çaqaloqlarining tagliklarini dasturxon yozilgan stollar tagiga, töyxona burçaklariga taşlab ketişadi, pista pöçoqlari bilan şinam töyxonani ifloslantirişadi. Bu ham mayli, yoş bolalarning bunday kuçli şovqin-suronli töyga borişi, avvalo soğligiga, qolaversa, tarbiyasiga yomon taʼsir qiladi. Kuçli şovqin bolaning asablarini işdan çiqarişi, eşitiş qobiliyatini pasaytirişi ham mumkin.
Xullas, aytaversak, töylar borasida muammoli holatlar juda köp. Qayta-qayta tanqid qilinişiga qaramasdan töy sayri – “gulyanka”si hamon tartibga tuşgani yöq. Qiz yiğinlari esa kundan-kunga katta dabdabaga aylanib bormoqda. Sep-u sarpolar, mebel-u maişiy texnika anjomlari olişda toşkentliklardan ham özib borayotganlar, afsuski bor. Nazarimda, bu borada keng jamoatçilik, mahalla faollari jiddiyroq iş yuritsalar, maqsadga muvofiq bölardi.
Töy – xalqimizning yillar davomida köngliga tugilgan orzu-armonlari tantanasi. Demak, bu har bir oilaning eng aziz, eng qutluğ ayyomi. Bu kunni ortiqça dabdaba-yu haşamlardan xoli, milliy anʼana va tutumlarimiz asosida, isrofgarçiliklarsiz, tartibli ötkaziş esa özimizga, faqat özimizga boğliq. Şunday emasmi, azizlar?!
Oyimjon Örozaliyeva,
Beruniy MFY, mehnat faxriysi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶