21.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
21.11.2026, 01:56
Fan va taʼlim 👁 2,770

TAʼLIM-TARBIYa JARAYoNIDAGI BÖŞLIQLAR: ULAR QANDAY BARTARAF ETILADI?

TAʼLIM-TARBIYa JARAYoNIDAGI BÖŞLIQLAR: ULAR QANDAY BARTARAF ETILADI?

Biz bilamizki, taʼlim-tarbiya jarayonidagi böşliq – bu taʼlim sifatiga salbiy taʼsir etuvçi omillar natijasida öquvçilar bilimida paydo bölgan uzilişlar, özlaştirilmay qolgan bilim, könikma va malaka elementlaridir. Bu biz, taʼlim sohasi xodimlarini doimo öylantirib kelayotgan muammolardan biri hisoblanadi. Xöş, şunday ekan, böşliqlar qaçon namoyon böladi?  

Bunday böşliqlar asosan fan öqituvçilari tomonidan ötkazilgan nazorat işi, maktab maʼmuriyati tomonidan ötkazilgan içki nazorat jarayonida, tuman, şahar XTMFMTTEB hamda hududiy boşqarmalar, xalq taʼlimi vazirligi tomonidan ötkazilgan taşqi monitoring va öquvçilarning turli xildagi körik-tanlovlardagi iştiroki jarayonlarida yuzaga keladi. Demak, har bir pedagog yoki maktab rahbariyati taşqi monitoring jarayonini kutmasdan, içki nazorat işlaridan keyin xatolar ustida işlaşga alohida eʼtibor qaratişi zarur.

Taʼlim sifatiga salbiy taʼsir qiladigan yuqoridagi kabi omillarni aniqlaş usullari ham mavjud. Yaʼni, maktab rahbarlari va ularning örinbosarlaridan, öquvçilardan, öqituvçilardan olingan anketa sörovnomalarini tahlil qiliş, öquvçilar örtasida test sinovlari yoki yozma işlar hamda öqituvçilar örtasida test  sinovlari ötkaziş orqali salbiy taʼsir qiluvçi omillarni bartaraf etiş mumkin.

Taʼlim sifatiga salbiy taʼsir etuvçi eng asosiy omillarni esdan çiqarmasligimiz zarur.

Bular – öqituvçining kasbiy  tayyorgarlik darajasi va kasb mahoratining talab darajasida emasligi, AKT vositalaridan muntazam ravişda foydalanmasligi yoki ayrim fanlar böyiça mutaxassislarning yetişmasligidir. Bundan taşqari, maktablarda katta mablağlar hisobiga yaratilgan şart-şaroit va moddiy–texnika bazasidan samarali foydalamaslik, maktabda taʼlim-tarbiya jarayoni va fan uslub birlaşmasi, uslubiyat kengaşlari faoliyati yaxşi taşkil etilmaganligi, öquvçilarning taʼlim olişlari uçun oilada nazorat yetarli emasligi ham yuqoridagi kabi salbiy taʼsir etuvçi omillardandir. Taʼlim sifatiga salbiy taʼsir etuvçi eng asosiy omillar örganilib, tahlil qilinganda, öqituvçilarning ilğor iş tajribalari aniqlanib, ommalaştirilmaganligi, dars jarayonida zamonaviy AKT dan foydalanişni töğri yölga qöymaganligi, maktab rahbarlari tomonidan taşqi va içki monitoring natijalari tahlil etilmay, yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanmaslik holatlari  maʼlum böldi. Öqituvçilardan olingan sörovnomalar natijasiga köra, öqituvçilar öz fani böyiça ilğor iş tajribalari va yangiliklarni bilmasligi, zamonaviy AKTdan, böşliqlarni töldiriş böyiça fanlar kesimida tavsiyalardan, ilğor pedagogik texnologiyalardan, elektron darslik, virtual laboratoriyalardan foydalanmasligi aniqlandi.

Taʼlim muassasasida soğlom muhitni şakllantirişda eng avvalo, maktab rahbariyatining adolatli yondaşuvi va samarali boşqaruvi öta muhim ahamiyat kasb etadi. Öquvçilarning şaxsiy qobiliyatlari, öqituvçilarning kasbiy mahoratlari hurmat qilinişi, jamoatçilik bilan samarali hamkorlikning yölga  qöyilganligi, oila-mahalla-taʼlim muassasalari hamkorligi doirasida ötkaziladigan tarbiyaviy tadbirlar, davra suhbatlari samarali natijalar beradi.

Bu vazifalarni amalga oşiriş bizni, şubhasiz, öz kelajagimizning haqiqiy bunyodkoriga aylantiradi. Bizning halqimiz hamişa ertangi kuniga katta umid bilan qaraydi. Şu maʼnoda öz farzandining baxtli, saodatli, bilimli, kasb-hunarli, yuksak maʼnaviyatga ega bölib yetişişini istaydi. Orzu-umidlar, uluğvor rejalar röyobi uçun esa faqat istakning özi yetarli emas. Buning uçun har birimizning qalbimizda çinakam fidoyilik bilan el-u yurtga muhabbat tuyğusi uyğunlaşib ketmoği kerak.

Fursatdan foydalanib barça hamkasblarimni, ona Vatan kelajagi bölgan öquvçi-yoşlarni mustaqilligimizning şonli 25 yilligi va Bilimlar kuni bayramlari bilan tabriklayman. Yurtimiz tinç, osmonimiz musaffo, farzandlarimiz barkamol, xonadonlarimiz hamişa obod bölsin!

Ravşan XALMURATOV,

tuman XTMFMTTEB huzuridagi Davlat taʼlim standartlariga rioya etiş monitoringini uslubiy taʼminlaş kiçik guruhi rahbari, Xalq deputatlari tuman Kengaşi  deputati.

(Foto - http://karsu.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026