HAR QARICh YeR – RIZQ-ROʻZ MANBAI: AMUDARYoDA DALA ChETLARIDAN SAMARALI FOYDALANIShNING YaNGI BOSQIChI

Ona zaminimizning saxovati cheksiz, ammo undan omilkorlik bilan foydalanish, yerning har bir qarichiga mehr berish chinakam dehqonning vazifasidir. Ayniqsa, tabiat uygʻonish pallasiga kirayotgan shu kunlarda qishloq xoʻjaligi xodimlarining zimmasidagi masʼuliyat har qachongidan ham ortadi. Bahor nafasi kelayotgan shu kunlarda Amudaryo tumanida boʻlib oʻtgan muhim tadbir aynan yerdan unumli foydalanish va dasturxonlarimiz toʻkinligini taʼminlash masalalariga bagʻishlandi.

16-fevral kuni Doʻrman ovuli hududida joylashgan "Pirnazarov Toʻraboy" fermer xoʻjaligi dala shiyponida Amudaryo tumani fermerlari kengashi hamda Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi tuman boʻlimi hamkorligida tashkil etilgan amaliy seminarda sohaning yetuk mutaxassislari, qishloq xoʻjaligi korxonalari va fermer xoʻjaliklari rahbarlari ishtirok etdi.

Tadbirda soʻz olgan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oʻsimliklar karantini va himoyasi agentligi va agentlikning Amudaryo tumani boʻlimi, Tuman fermerlari kengashi masʼullari bugungi kunning dolzarb masalalari xususida atroflicha fikr yuritdilar.

Sir emaski, keyingi yillarda sayyoramizda kuzatilayotgan global iqlim oʻzgarishlari, suv tanqisligi va kutilmagan tabiiy ofatlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishda jiddiy qiyinchiliklarni tugʻdirmoqda. Seminar ishtirokchilari taʼkidlaganidek, bu salbiy jarayonlar yurtimiz dehqonchiligiga ham oʻz taʼsirini oʻtkazmay qolmayapti. Aynan shunday sharoitda oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlashning eng samarali yoʻli – mavjud imkoniyatlardan, xususan, ekin maydonlarining chetlaridan maksimal darajada foydalanishdir.

Bu borada Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 30-dekabrdagi "Qishloq xoʻjaligi maydonlaridagi qoʻshimcha imkoniyatlardan foydalangan holda mahsulot yetishtirishni koʻpaytirishga doir chora-tadbirlar toʻgʻrisida"gi qarori dasturulamal boʻlib xizmat qilmoqda. Mazkur hujjat dala chetlari, aholi tomorqalari, koʻp qavatli uylar atrofi va mahalla koʻchalarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishni yangi bosqichga olib chiqishni koʻzda tutadi.

Seminarda fermerlarga yaratilayotgan imtiyozlar haqida alohida toʻxtalib oʻtildi. Endilikda dala chetlaridan samarali foydalanib, mahsulot yetishtirayotgan ishlab chiqaruvchilarga ichki fitosanitariya sertifikatlari bepul taqdim etiladi. Bu esa ortiqcha qogʻozbozlik va xarajatning oldini oladi.

Yana bir quvonarli yangilik – Agrosanoatni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash davlat maqsadli jamgʻarmasi tomonidan ajratilayotgan subsidiyalardir. Dala chetlariga "in-vitro" usulida yetishtirilgan mevali koʻchat payvandtaglarini xarid qilish xarajatlarining 50 foizi qoplab beriladi. Bunda har bir koʻchat uchun subsidiya miqdori 25 ming soʻmdan oshmasligi belgilangan. Bunday gʻamxoʻrlik fermerlarimizni yanada shijoat bilan mehnat qilishga undashi tabiiy.

Nazariy bilimlar amaliy rejalar bilan mustahkamlandi. Tumandagi 350 ta fermer xoʻjaligi va qishloq xoʻjaligi korxonalari 2026-yilning bahor mavsumida ulkan maqsadni koʻzlashgan. Jumladan, mavsum davomida dala chetlari va boʻsh maydonlarga jami 30 ming tup mevali va manzarali daraxt hamda butalar ekish rejalashtirilgan. Ushbu ezgu ishlarni amalga oshirish uchun Qipchoq davlat oʻrmon xoʻjaligi hamda Quva tumanidagi koʻchatchilik xoʻjaliklari bilan shartnomalar imzolangan.

Shuningdek, hududda maxsus ishchi guruh tuzilib, kanallar, sugʻorish tarmoqlari va kollektor-drenaj atroflaridagi foydalanilmayotgan yerlar xatlovdan oʻtkazilmoqda. Ushbu hududlarda eksportbop mevali daraxtlarni ekishning prognoz koʻrsatkichlari va aniq mezonlari ishlab chiqildi.

"Pirnazarov Toʻraboy" fermer xoʻjaligida oʻtgan ushbu seminar shunchaki yigʻilish emas, balki moʻl hosil va farovonlik sari tashlangan muhim qadam boʻldi. Zero, yerga mehr bergan hech qachon kam boʻlmaydi. Amudaryolik mirishkorlarning dala chetlaridan ham hosil olish yoʻlidagi bu saʼy-harakatlari nafaqat oʻz daromadlarini oshirishga, balki elimiz dasturxoni toʻkinligi va yurtimiz eksport salohiyati yuksalishiga xizmat qilishi shubhasiz.