Oila – jamiyat tayançi va maʼnaviyat beşigidir

Inson hayotining eng muhim qismi, jamiyatning kiçik böğini, ijtimoiy-madaniy tizimning asosi – bu oiladir. Har bir insonning şakllanişi, hayotda öz örnini topişi, el-yurt hurmatiga sazovor bölişi avvalo u ulğayadigan oiladagi muhitga boğliq. Çunki aynan oila – bu hayotning davomiyligini taʼminlovçi şaxs kamol topadigan makondir. Unda milliy madaniyat, urf-odatlar, axloqiy qadriyatlar asrab-avaylanadi, avloddan-avlodga ötadi. Şuning uçun ham oila bekorga jamiyatning kiçik modeli deb atalmaydi. Jamiyatda bölgani kabi, unda ham öz rahbari, masʼul aʼzolari va özaro vazifalar taqsimoti mavjud.

Oila – inson tarbiyasining ilk maskani sanaladi. Bu maskanda bolada şakllanişi lozim bölgan barça insoniy jihatlar, axloqiy fazilatlar, qadriyatlar va dunyoqaraş tarbiyalanadi. Oila – hayot maktabi hisoblanadi. Şu bois, oilaviy tarbiya masalasida xato va kamçiliklarga yöl qöymaslik uçun har bir xonadonda maʼnaviy muhit özaro hurmat, axloq-odob va insoniy munosabatlar asosida şakllanişi ayni muddaodir.

Maʼlumki, soğlom va mustahkam oila poydevori turmuş qurmoqçi bölgan yigit va qizning bir-biriga munosib ekani bilan belgilanadi. Bölajak ota-onaning salomatligi, nasl-nasabi, dunyoqaraşi, axloqiy qaraşlarining uyğunligi, eng muhimi, turmuş qurişga har tomonlama tayyorligi farzand tarbiyasida hal qiluvçi ahamiyat kasb etadi. Sohibqiron Amir Temurning öğil uylantirişdan tortib, nabiralarini tarbiyalaşgaça şaxsan özi alohida eʼtibor bergani bejiz emas.

Har qanday davlatning kuç-qudrati – soğlom fikrli, bilimli, Vatan va xalq taqdiriga befarq bölmagan, maʼnaviy barkamol farzandlar bilan ölçanadi. Ayniqsa, biz mansub bölgan Şarq xalqlari uçun oila şaʼni va obrösini asraş, uni har qanday xavf-xatardan himoya qiliş har bir aʼzoning nafaqat burçi, balki muqaddas qarzidir. “Oila – muqaddas dargoh” degan ibora zamirida aynan şu yuksak maʼnaviyat, şaʼn va oriyat yotadi.

Yurtimizda oila institutini mustahkamlaş borasida keng kölamli islohotlar amalga oşirilmoqda. Oila mustahkamligi köplab omillarga boğliq bölib, avvalo, har bir xonadon moddiy jihatdan taʼminlangan bölişi zarur. Buning uçun esa oila masʼullari öz kasbi va salohiyatiga mos mehnat qilişi, farzandlarining farovon hayotini taʼminlaşga harakat qilişi lozim. Şuningdek, oila barqarorligi undagi maʼnaviy muhitga ham çambarças boğliq. Bu muhitning soğlom bölişi uçun yurtimizda katta işlar amalga oşirilmoqda. Maktabgaça taʼlim muassasalari, umumtaʼlim maktablari, sport inşootlari, madaniyat va sanʼat markazlari bolalarning barkamol şaxs sifatida voyaga yetişida muhim örin tutmoqda.

Baxt-saodatni faqat boylik va mol-dunyo bilan boğlaş töğri emas. Axloqli, bilimli, mehnatsevar, imon-eʼtiqodli farzand nafaqat ota-onaning, balki butun jamiyatning bebaho boyligidir. Demak, şaxs kamoloti oila muhitiga, undagi tarbiya uslubiga, ota-onaning öz vazifalariga qanday munosabatda bölişiga bevosita boğliq. Xonadondagi har bir aʼzoning öz burçiga masʼuliyat bilan yondaşuvi – oilaning mustahkamligiga, natijada esa jamiyat barqarorligi va farovonligiga olib keladigan muhim omildir.

Habiba Kuşayeva, 67-sonli maktabning ona tili va adabiyot fani öqituvçisi.

Foto - gov.uz