Gʻalla hosilini nobud qilmasdan yigʻib olish – hosildorlik garovi

Mamlakatimizda qishloq xoʻjaligi tarmoqlarining barqaror rivojlanishi, xususan, gʻalla yetishtirishda samaradorlikni oshirish ustuvor ahamiyatga ega boʻlib, gʻallachilikni rivojlantirishga, gʻalladan yuqori hosil olishga alohida eʼtibor qaratiladi. Gʻalla – xalqimizning asosiy rizq-roʻzi, dehqonning mashaqqatli mehnati evaziga yetishtiriladigan asosiy oziq-ovqat mahsuloti boʻlib, uni oʻz vaqtida va yoʻqotishlarsiz yigʻib olish katta ahamiyat kasb etadi.

Amudaryo tumanida 2025-yilgi gʻalla hosilini nest-nobud qilmasdan yigʻib olish masalalariga bagʻishlangan koʻrgazmali seminar boʻlib oʻtdi. Seminarda tuman hokimi Sobir Xoʻjametov, Oʻzbekiston Respublikasi IIV masʼul xodimi Zafar Marqayev, Agroinspektsiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi boshqarmasi boshligʻi Arslon Yusupov, boshqarmaning texnika holati boʻlimi boshligʻi Azat Aytjanov, tumandagi qishloq xoʻjalik soha masʼullari va fermerlar ishtirok etdilar.

Seminarda soʻzga chiqqanlar gʻallani yigʻib olishda ustuvor ahamiyatga ega vazifalar xususida toʻxtaldilar. Gʻalla oʻrim-yigʻimi puxta rejalashtirilishi lozimligi, hosil toʻliq yetilgach, kombaynlar va texnikalar ishga tushirilishi, oʻrim-yigʻimda kechiktirilgan har bir kun hosilning kamayishiga olib kelishi mumkinligi xususida soʻz yuritildi.

Shuningdek, yengil texnikalar va zamonaviy kombaynlardan foydalanish orqali gʻallaning yerga toʻkilishini, boshoqlarda qolib ketishining oldini olish mumkinligi, bunda texnikalarning sozlik holati muhim ahamiyatga ega ekanligi taʼkidlandi.

Maʼlumot oʻrnida aytish joizki, tumanda joriy yilgi gʻalla hosilini nest-nobud qilmasdan yigʻib olish maqsadida 18 ta kombaynlar jalb qilingan boʻlib, shunda 5 tasi urugʻlik gʻalla hosilini yigʻib olishga safarbar qilingan. Seminar mobaynida tuman IIB bilan hamkorlikda texnikalarning yigʻim-terimga tayyorligi, sozlik holati sinovdan oʻtkazildi hamda sertifikatlar berildi.

Gʻalla hosilini nest-nobud qilmasdan yigʻib olishda kombaynlarning sozlik holati muhim ahamiyatga ega. Soz boʻlmagan kombaynlar gʻalla hosili bir qismining maydalanishiga, yerga toʻkilishiga yoki notoʻgʻri ajratilishiga olib keladi. Bu esa umumiy hosildorlikka salbiy taʼsir koʻrsatadi. Texnik jihatdan soz kombaynlar qisqa vaqt ichida katta maydonni yigʻib olish imkonini beradi. Bu esa vaqtni va mehnat resurslarini tejaydi va yoqilgʻi sarfi kamayadi. Soz boʻlmagan holatda ishlatilgan texnika esa tez buziladi va taʼmirlash xarajatlari koʻpayadi.

Taʼkidlash joizki, gʻalla hosilini nobud qilmasdan yigʻib olish – dehqon mehnatini qadrlash, milliy oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash demakdir. Bu jarayonda har bir mutasaddi, mexanizator, fermer va agronom oʻz masʼuliyatini chuqur anglab, ishga sidqidildan yondashsa, yurtimiz omborlari toʻla, dasturxonlarimiz moʻl-koʻl boʻladi.

Charos Arslonova, tuman hokimligining Axborot xizmati rahbari.