Soliq organlari xodimlarining samarali faoliyati mahallalarga iqtisodiy va ijtimoiy naf keltirmoqda

Soliq tizimi har bir davlatning iqtisodiy barqarorligi va rivojlanishida asosiy omillardan biri hisoblanadi. Davlat byudjetining asosiy manbasi sifatida soliq tushumlari ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirish, infratuzilmani rivojlantirish va fuqarolar farovonligini taʼminlashda hal qiluvchi rol oʻynaydi.

Mamlakatimizda soliq tizimini modernizatsiya qilishga qaratilgan islohotlar hududlarda tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash va mahalliy iqtisodiyotni rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, Davlat rahbarining tashabbusi bilan joriy etilgan “Mahalla yettiligi” va soliq organlari oʻrtasidagi yaqin hamkorlik soliq yigʻimlarining samaradorligini oshirishga yordam beryapti.

Amudaryo tumanida ham soliq bazasini kengaytirish, tadbirkorlik faoliyati uchun qulay muhit yaratish, aholi bandligini taʼminlash va “Mahalla yettilik”lari bilan faol hamkorlikni yoʻlga qoʻyish borasida amalga oshirilayotgan keng koʻlamli ishlar mahalliy iqtisodiyotni mustahkamlashga salmoqli hissa qoʻshmoqda. 2024-yil davomida bu borada amalga oshirilgan saʼy-harakatlar tumanning iqtisodiy va ijtimoiy koʻrsatkichlarining sezilarli darajada yaxshilanishiga zamin yaratdi.

Yil boshida soliq tushumlari prognozi 49 milliard 299 million soʻmni tashkil etgan boʻlsa, yil yakuniga kelib 49,6 milliard soʻmlik soliq tushumlari taʼminlandi. Yaʼni, prognoz koʻrsatkichlari 0,3 mlrd. soʻm ortigʻi bilan – 100,4 foizga bajarildi.

Bu – soliq tizimining modernizatsiyasi, mahalla tizimi va soliq organlari oʻrtasidagi samarali hamkorlikning natijasidir. 

Bundan tashqari, 2024-yil davomida soliq yigʻimlari va byudjetga tushumlar 2023-yilga nisbatan 111 foizni tashkil qilib, 4,9 milliard soʻmga oshdi. Bu esa tumandagi iqtisodiy faoliyatning jadallashgani va yangi imkoniyatlar yaratilganining isbotidir. 

Amudaryo tumanida soliq qarzlarini qisqartirish boʻyicha ham ijobiy natijalarga erishildi. Tuman boʻyicha 2024-yil boshiga nisbatan byudjet oldidagi soliq qarzi 215,5 million soʻmga, faoliyat yuritayotgan korxonalarning byudjet oldidagi soliq qarzi esa 481,7 million soʻmga kamaydi. Bu kichik va oʻrta biznesni rivojlantirish hamda ularning moliyaviy barqarorligini taʼminlash yoʻlida amalga oshirilayotgan islohotlarning mevasidir. 

Shuningdek, 870ta tadbirkorlik subʼektlarida tovar aylanmasi 1,8 milliard soʻmga oshirilishi hisobiga byudjetga qoʻshimcha 524 million soʻm aylanmadan olinadigan soliq hisoblandi. Yil davomida 510ta tadbirkorlik subʼektlarida 627 nafar norasmiy ishchilar rasmiy sektorga oʻtkazildi. Natijada ish haqi fondi 497,2 million soʻmga oshib, byudjetga 75,4 million soʻm daromad soligʻi hisoblandi. 

Aholini kichik biznesga jalb qilish va bandligini taʼminlash boʻyicha amalga oshirilgan tadbirlar davomida noqonuniy faoliyat yuritayotgan 714 nafar fuqarolarning faoliyati qonuniylashtirilib, vaqtinchalik moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelgan 296ta yakka tadbirkorlarning faoliyati tiklandi. 68ta yuridik shaxslar, 646ta yakka tadbirkorlar, 1 ming 660ta dehqon xoʻjaliklari roʻyxatga olinib, 16 ming 39 nafar fuqarolar oʻzini oʻzi band qilgan holda faoliyat boshladi.

Mahallalardagi soliq inspektorlarining fuqarolar yigʻini maʼmuriyatlari bilan faol hamkorligi natijasida joylarda 4 ming 73ta qoʻshimcha obʼektlar aniqlanishi hisobiga byudjetga qoʻshimcha 1 mlrd 697,8 mln. soʻm mol-mulk va yer soliqlari hisoblandi.

Amalga oshirilgan shu kabi keng koʻlamli ishlar natijasida 2024-yil davomida byudjetga qoʻshimcha 2 milliard 297,2 million soʻm miqdorida soliqlar hisoblandi. Ushbu mablagʻlardan muayyan qismi tumandagi ovul va mahallalar iqtisodiyotini qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi.

Soliq organlari xodimlarining mahallalardagi samarali faoliyati soliq bazasini kengaytirish, yashirin tadbirkorlikning oldini olish, soliqlarni oʻz vaqtida undirish, shuningdek, aholini ishbilarmonlikka yoʻnaltirish hamda mahalla byudjetini shakllantirish orqali fuqarolar yigʻinlarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, mahalla infratuzilmasini yaxshilashda katta ahamiyat kasb etmoqda.

Shohzod Qurbonboyev