“SITMOMUTOV OLIMBOY” FERMER XOʻJALIGIDA PAXTA MAShINADA TERILMOQDA

Tajribali paxtakorlar ne-ne mashaqqatlar bilan yetishtirilgan hosilni nest-nobud qilmay yigʻib-terib olishda texnikaning qay darajada ahamiyatga ega ekanini juda yaxshi bilishadi. Chunki qoʻlda terilgan paxta bilan mashinada terilgan paxta tannarxi oʻrtasida farq boʻlishiga qaramasdan, mashinada hosil tez terib olinadi, terim xarajati kamayadi, paxta terish mashinasi oʻtgan joʻyaklardagi xom koʻsaklarning pishib-yetilishi tezlashadi. Bu esa paxta yigʻim-terimini barvaqt yakunlash imkonini beradi.

Amudaryo tumanidagi “Sitmomutov Olimboy” fermer xoʻjaligi raisi Mahmudjon Sitmomutov xoʻjalik ixtiyoridagi texnikalardan unumli foydalanibgina qolmay, yer sharoitidan kelib chiqib, mavjud texnika vositalarini takomillashtirib borishga odatlangan.

Uning agrar tizimga, ayniqsa, paxtachilik sohasiga joriy etilayotgan yangiliklarni oʻz faoliyatiga tatbiq etishga boʻlgan qiziqish va intilishlari tufayli joriy yilgi paxta yigʻim-terimi mavsumida yetishtirilgan hosilning asosiy qismi paxta terish mashinasida yigʻishtirib olinmoqda. Xoʻjalikka lizing asosida CASE–220 rusumli ikki qatorli terim agregat sotib olindi.

– Toʻgʻrisini aytsam, paxta terish mashinasini olib kelishga avvaldan puxta hozirlik koʻrdik, – deydi Mahmudjon Siytmomutov. – Oʻtgan yilgi kuz mavsumida yerlarni yaxshilab tekislab qoʻydik. Chunki paxta terish mashinasi uchun ajratilgan maydon tekis va begona oʻtlardan xoli boʻlishi kerak.

Fermer xoʻjaligi dehqonlari erta bahorda 32 gektar yerga Xitoy davlatidan keltirilgan chigit navini sifatli qilib ekkan edilar. Barcha agrotexnik tadbirlar oʻz vaqtida, sifatli olib borilgani bois, dalalarda moʻl hosil yetishtirildi.

Paxta yigʻim-terimi mavsumi oldidan dalalar begona oʻtlardan tozalanib, atroflari tekislandi. Mashinada teriladigan dalalarda gʻoʻzaning barglarini toʻkish ishlari sifatli amalga oshirildi. Natijada koʻsaklarning pishib-yetilishi tezlashdi va paxtalar qiygʻos ochildi.

Mana bir necha kundirki, “Siytmomutov Olimboy” fermer xoʻjaligi dalalarida ikki qatorli paxta terish mashinasi yuqori unum bilan ishlatilmoqda. Terim mashinasini mohirlik bilan boshqarayotgan mexanizator Baxtiyor Nurmanov har kuni fermer xoʻjaligi xirmoniga 10 tonnadan ziyod paxta terib toʻkmoqda. Terilgan hosilni qabul maskaniga peshma-pesh yetkazishda traktorchilar Yoʻldosh Reyimov va Xushnud Samandarovlarning mehnatlari tahsinga loyiq.

– Sobiq ittifoq davridagi paxta terish mashinalaridan zamonaviy CASE–220 terim agregatining afzallik tomonlari juda koʻp, – deydi mamnuniyat bilan fermer xoʻjaligi raisi Mahmudjon Siytmomutov. –Bu mashina shpindellari paxtani sochmasdan, toza soʻrib oladi va trubalar orqali bunkerga uzatadi, bunker toʻlgan paytda avtomatik tarzda mashina boshqaruvchiga xabar keladi, umuman isrofgarchilikka yoʻl qoʻyilmaydi. Paxtani mashinada terish qoʻlda terishdan ancha arzonga tushadi va terim ishlarini barvaqt yakunlash imkoni boʻladi. Men barcha fermer xoʻjaliklari rahbarlariga paxtani mashinada terishga ahamiyat qaratishlarini tavsiya qilaman, – deydi fermer.

Xoʻjalikning paxta terish mashinasi uchun moʻljallanmagan dalalarida paxta terayotgan Gulasal Siytmomutova, Mansur Yerimbetov, Saida Siytmomutova, Asilbek Oʻrozimbetovlarning har biri kuniga 80-90 kilogrammdan paxta terishib, xoʻjalikning umumiy xirmoniga oʻzlarining munosib hissalarini qoʻshishmoqda.

Ayni kungacha fermer xoʻjaligi tomonidan kontraktatsiya shartnomasida koʻrsatilgan hosilning 70 foizdan ortigʻi terib olindi. Hosilning asosiy qismini mashinada yigʻib-terib olishni rejalashtirgan xoʻjalik dehqonlari dala boshida terimchi va mexanizatorlar uchun yaratilgan shart-sharoitlardan, terilgan paxta uchun ish haqlari vaqtida hisob-kitob qilinib, mehnatlariga yarasha moddiy manfaat koʻrayotganlaridan mamnun.

Robiya Yoʻldosheva.