МАҲАЛЛАДАГИ ХОТИРЖАМЛИК – ЭЛ ФАРОВОНЛИГИНИНГ ГАРОВИДИР

Жамиятнинг энг муҳим ва таянч бўғини ҳисобланган маҳалла тизимида осойишталикни таъминлаш, жиноятчиликнинг барвақт олдини олиш ҳамда аҳолининг ижтимоий ҳимояга муҳтож қатламлари билан манзилли ишлаш бугунги куннинг энг долзарб вазифаларидан биридир. Давлатимиз раҳбарининг 2026 йил 5 январдаги “Республика маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш йўналишида яхлит манзилли ишлаш тизимини жорий этишга қаратилган қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги қарори айнан шу мақсадларга хизмат қилмоқда. Ушбу муҳим ҳужжат ижроси доирасида жойларда кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, Амударё туманидаги фуқаролар йиғинларида ишлаб чиқилган чораклик “йўл харита”си бандларининг ижро этилиши ҳамда ижтимоий профилактика аҳволи туман Прокуратураси ходимлари томонидан бевосита жойига чиққан ҳолда, танқидий ва таҳлилий нуқтаи назардан ўрганилмоқда.

Навбатдаги ана шундай чуқурлаштирилган ўрганишлар тумандаги Босув маҳалла фуқаролар йиғинида ўтказилди. Статистик маълумотларга назар ташлайдиган бўлсак, айни кунда мазкур ҳудудда 3830 нафар аҳоли истиқомат қилади. Уларнинг 1455 нафарини хотин-қизлар ташкил этади. Маҳалладаги 64 та кўчада жойлашган 764 та хонадонда жами 937 та оила ҳаёт кечирмоқда. 2025 йил якунлари бўйича жиноятчилик даражаси бўйича “сариқ” тоифага киритилган ушбу маҳалла, жорий йил давомида жиноят содир этилмагани сабабли январь ойи якунига кўра “яшил” тоифага ўтган. Албатта, бу ижобий кўрсаткич, аммо рақамлар ортидаги ҳақиқий манзара, ижтимоий профилактика ишларининг сифати талаб даражасидами? Прокуратура ўрганишлари жараёнида айнан шу саволга жавоб изланди ва, афсуски, бир қатор жиддий камчиликлар, кўз юмиб бўлмайдиган эътиборсизлик ҳолатлари аниқланди.

Жумладан, ҳудудда фаолият юритаётган “маҳалла еттилиги” томонидан доимий даромад манбаига эга бўлмаган 26 нафар ишсиз фуқаро билан мақсадли иш ташкил этилмаганлиги маълум бўлди. Бундан ташқари, узоқ муддат давомида хорижий давлатларда меҳнат қилиб юрган 61 нафар шахслар ҳам эътибордан четда қолган. Шунингдек, маҳаллада спиртли ичимликларга ружу қўйган 2 нафар шахсни мажбурий даволаш муассасасига жойлаштириш кўрсатилган бўлса-да, шу кунга қадар бу ишлар пайсалга солиниб, тўлиқ якунига етказилмаган. Ёшлар масаласида ҳам ҳуқуқбузарлик содир этишга мойиллиги бўлган қатлам билан ижтимоий профилактика ишлари тизимли йўлга қўйилмаганлиги, келгусида нохуш ҳолатларнинг олдини олиш мақсадида уларнинг оилавий аҳволи чуқур ўрганилмаганлиги танқид остига олинди.

Яна бир ачинарли ҳолат хавфсизликни таъминлаш воситалари билан боғлиқ: ҳудуддаги 15 та ижтимоий объектга “Ҳудуд камера назоратида” деган стикерлар ўрнатилган бўлса-да, аслида узлуксиз видеокузатув тизими ҳанузгача ишга туширилмаган. Мунтазам равишда тазйиқ ва зўравонликка учраб келаётган 2 нафар шахс билан тизимли ишлаш, уларга руҳий ва ҳуқуқий кўмак бериш йўлга қўйилмаган.

Гулзор маҳалласида олиб борилган ўрганишлар давомида ҳам шунга ўхшаш ҳолат қайд этилди. Ҳудудда 4144 нафар аҳоли яшайди. Уларнинг 2244 нафарини аёллар ва 970 нафарини ёшлар ташкил этади. Маҳалладаги 38 та кўчадаги 1038 та хонадонда 1144 та оила истиқомат қилади. Гулзор маҳалласи ҳудудида ўтган йил давомида жами 3 та жиноят содир қилинган бўлиб, шулардан 2 таси олдини олиш мумкин бўлган жиноятлар сирасига киради. Гарчи жорий йилнинг январь ойи якуни бўйича ҳудудда жиноят қайд этилмаган ва маҳалла “яшил” тоифага киритилган бўлса-да, бу хотиржамликка берилиш учун асос бўла олмайди. Аниқланишича, мазкур маҳаллада ҳам спиртли ичимликка ружу қўйган шахсларни мажбурий даволаш муассасасига жойлаштириш чоралари кўрилмаган. Энг хавотирли жиҳати шундаки, тазйиқ ва зўравонликка учраган 6 нафар хотин-қизга давлат томонидан ҳимоя ордери берилган бўлиб, лекин ушбу аёлларнинг яшаш хонадонларига хавф туғилганда тезкор хабар беришга мўлжалланган ташвиш тугмалари ўрнатилмаган.

Бундан ташқари, маҳалладаги ажрим ёқасига келиб қолган, низоли оилалар, мунтазам тазйиқ ва зўравонликка учраган ҳамда профилактик ҳисобда турадиган хотин-қизлар билан бугунги профилактик ишлар тизимли ташкил қилинмаган. Оила бузилиши, нотинчлик каби муаммолар эса жамиятнинг таназзулига олиб келувчи энг хавфли омиллардандир.

Амударё туман Прокуратураси томонидан ўтказилган ўрганишлар якунлари бўйича аниқланган мазкур жиддий камчиликларни бартараф қилиш ҳамда келгусида уларнинг такрорланишининг олдини олиш юзасидан ваколатли органларга тақдимномалар киритилди.

Жиноятчиликдан холи, хавфсиз муҳитни яратиш фақатгина қоғоздаги ҳисоботлар билан белгиланмайди. Асл хавфсизлик ҳар бир инсоннинг дардига қулоқ тутиш, ишсизларни банд қилиш, адашганларга тўғри йўл кўрсатиш ва зўравонликка учраганларни чин маънода ҳимоя қилиш билан таъминланади. Бу ишларга ҳисса қўшиш эса ҳар бир маҳалла фаолининг бурчидир.