QUTURISh KASALLIGINING OLDINI OLISh YuZASIDAN TUMAN FAVQULODDA VAZIYaTLAR BOʻLIMI TOMONIDAN MAXSUS TAKTIK-OʻQUV MAShQI TAShKIL ETILDI

Joriy yilning 20-fevral kuni Amudaryo tumani hokimi – Fuqaro muhofazasi boshligʻining tegishli qarori asosida tumanning Olmazor mahallasida maxsus taktik-oʻquv mashqi oʻtkazildi.

Ushbu maxsus taktik-oʻquv mashqiga 4ta shaxsiy tarkib va 4ta texnika jalb qilindi. Unda hududda quturish kasalligi boʻyicha favqulodda vaziyat sodir boʻlganda tuman Favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish davlat quyi tizimining hamkorlikdagi harakatlari amaliy tarzda koʻrsatib berildi.

Maxsus-taktik oʻquv mashqi 2ta bosqichda oʻtkazildi. Birinchi bosqichda Olmazor mahallasi hududidagi markaziy oʻyingoh oldida tegishli Favqulodda vaziyatlar davlat quyi tizimi tarkibidagi xizmatchilar va kuch-vositalarning shayligi koʻrikdan oʻtkazildi. Soʻngra soha xodimlari tomonidan oʻz funktsional vazifalaridan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi lozim boʻlgan tadbirlarga aniqlik kiritib olindi.

Maxsus taktik-oʻquv mashqning ikkinchi bosqichida koʻrgazmali va amaliy oʻquv-seminari tarzida oʻtkazildi.

Amaliy oʻquv-seminarda tuman Favqulodda vaziyatlar boʻlimi tezkor boʻlinmasi boshligʻi, kapitan Axan Utebayev aholi oʻrtasida quturish kasalligining tarqalishi bilan bogʻliq favqulodda vaziyatlar yuzaga kelishi xavfi, ularning oldini olish va bartaraf etishda Favqulodda vaziyatlar davlat quyi tizimining ahamiyati toʻgʻrisida maʼruza qildi.

Shundan soʻng, tuman Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimi epidemiologiya va immunoprofilaktika boʻlimi mudiri Gulshod Tajiboyeva Amudaryo tumani hududida quturish kasalligining epidemiologiyasi, etiologiyasi hamda bu borada olib borilayotgan profilaktik tadbirlar toʻgʻrisida maʼlumot berdi.

Seminar davomida tuman Tibbiyot birlashmasining yuqumli kasalliklar boʻlimi shifokori Farhod Qoʻshmanovning “Quturish kasalligi patogenezi, klinikasi, davolash va profilaktika usullari” toʻgʻrisidagi, tuman Veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish boʻlimi boshligʻi Alisher Matkarimovning “Amudaryo tumani hududida quturish kasalligi boʻyicha mavjud epizootik vaziyat hamda uning oldini olish borasida olib borilayotgan epizootiyaga qarshi tadbirlar” toʻgʻrisidagi maʼruzalari ham tinglandi. Maʼruzachilar quturish kasalligi tarqalishining oldini olish borasidagi chora-tadbirlar haqida keng toʻxtalib, kerakli tavsiyalarni berib oʻtdilar.

Tadbir davomida Olmazor mahallasi hududidagi Islomobod koʻchasida joylashgan 16-uyda koʻrgazmali mashq oʻtkazildi. Unda quturish kasalligiga gumon qilingan bemor aniqlanganda Favqulodda vaziyatlar davlat quyi tizimi xizmatlarining harakatlari amaliy ravishda koʻrsatib berildi.

Quturish – hayvonlar va odamlarda uchraydigan, asab tizimining ogʻir shikastlanishi bilan kechadigan hamda oʻlim bilan yakun topadigan oʻta havfli yuqumli virusli kasallikdir. Quturgan uy hayvonlari – it, mushuk, sigir, ot, eshak, choʻchqa, yovvoyi hayvonlardan chiyaboʻri, tulki va boshqalar odamlar uchun kasallik manbai boʻlib hisoblanadi. Odamlarga quturish kasalligi 90-95 foiz holatlarda itlardan yuqadi. Yaʼni, shu kasallikka chalingan hayvonlarning tishlashi, tirnashi, tishlarining qadalishi, shuningdek, jarohatlangan teri va shilliq qavatlariga soʻlagi tushishi natijasida yuqadi.

Mahalla aholisi oʻrtasida oʻtkazilgan tushuntirish-targʻibot uchrashuvida taʼkidlanganidek, jahon sogʻlikni saqlash tashkilotining maʼlumotiga koʻra, dunyoda har yili 40 mingdan 70 ming nafargacha odam, 1-2 mln.dan ortiq hayvonlar quturish kasalligi bilan kasallanadi.

Quturish kasalligi bilan kasallangan bemorlarda tishlagan joyi qichiydi, tortishib uvishadi, bemor tushkunlikka tushadi, odamlar bilan muloqotdan qochadi. Uyqusi buzilib, ishtahasi yoʻqoladi, unda qurquv hissi paydo boʻladi. Nafas olishi qiyinlashadi, suvdan, shamoldan, yorugʻlikdan, tovushdan qoʻrqadi. Bemorning uyqusi buzilib, oʻzini-oʻzi tishlaydi, es-hushi kirdi-chiqdi boʻlib qoladi, keyinchalik bemorning koʻziga yoʻq narsalar koʻrinadi, u alahsiraydi. Tana harorati koʻtariladi, muskullarida falajlik paydo boʻlib, bemor yurak-tomir faoliyati yetishmasligi yoki nafas markazining falaji oqibatida vafot etadi.

Tadbir yakunida masʼullar quturish kasalligi haqida batafsil maʼlumotlar berib, it yoki boshqa hayvonlar tishlaganda va tirnaganda zudlik bilan tibbiy yordamga murojaat qilish zarurligini taʼkidladilar.

D.BABAJANOV, Amudaryo tuman SEO va JSB epidemiolog vrachi.