AMUDARYo TUMANI AXBOROT-KUTUBXONA MARKAZI – HAQIQIY MAʼNAVIYaT TARĞIBOTÇISI

Kitob – maʼnaviyat sarçaşmasi, Kitob – zulmatlarni yoritguvçi nur, muzlagan qalblarni öz otaş tafti ila isitib, soğlom hayot baxş etguvçi qudratli kuç. U – adaşganga yölçi, miskin köngillarga suyanç, hayot sirlarini oçguvçi oltin kalit. Şuning uçun ham ahli donişlar öz umrlarini kitobdan olgan ilm-u zakovatlari ila çaroğon qilib, yuksak ibrat va namuna maktabi darajasiga aylantirganlar. Şuning uçun ham Prezidentimiz kitob mutolaasini, ayniqsa, yoşlar kitobxonligini yoşlarga oid davlat siyosati darajasiga olib çiqdilar. “Eng kitobxon oila”, “Kitobxon yoşlar”, “Farzandimga kitob sovğa qilaman”, “Eng yaxşi sovğa - kitob” kabi körik-tanlovlar, maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlardan közlangan maqsad ham yoşlar kitobxonligini rivojlantiriş, ular ongida maʼnaviy immunitetni şakllantiriş, oilalarda barqaror milliy-maʼnaviy hayot tarzini mustahkamlaşdan iboratdir.

Mamlakatimiz böylab amalga oşirilayotgan bu kabi tadbirlarning yoşlar hayotida tutgan örni qanday? Joylardagi Axborot-kutubxona markazlarida kitobxonlar uçun yaratilgan şart-şaroitlar qoniqarlimi? Bugungi yoşlar asosan qanday kitoblarni öqişayotir? Şu kabi savollarga javob topiş maqsadida www.amunews.uz veb-saytining Oliy Majlis huzuridagi NNTlar va fuqarolik jamiyatining boşqa institutlarini qöllab-quvvatlaş jamoat fondi tomonidan moliyalaştirilgan “Soğlom muhit – soğlom hayot” grant loyihasi iş rejasiga köra, Amudaryo tuman  Axborot-kutubxona markazida bölib markaz faoliyati bilan yaqindan tanişdik.

Prezidentimizning “Özbekiston Respublikasi aholisiga axborot-kutubxona xizmatini körsatişni yanada takomillaştiriş töğrisida”gi Qarori ijrosini taʼminlaş maqsadida 2019-yilda Amudaryo tumanida ham Axborot kutubxona markazi faoliyati yölga qöyildi. Tuman Madaniyat bölimi binosida joylaşgan kutubxonaning öz binosi yöq edi. Amudaryo tumani hokimining 2022-yil 16-dekabr kungi qarori asosida Manğit şahrining Oybek nomli mahallasi hududida yangi, zamonaviy bino barpo etilib, Axborot-kutubxona markazi mazkur hududga köçirildi. Yangi bino, avvalo keng va yoruğligi, guzar yölga yaqin hududda joylaşganligi, mavjud şart-şaroitlari bilan barça yoş toifadagi  kitobxonlar uçun qulaylik yaratdi va Axborot-kutubxona markazi aʼzolari safi oşişini taʼminladi.

Axborot-kutubxona markazi uçun faqat 2023-yil davomida 5 026 ming sömlik gazeta va jurnallar, 1 920 ming sömlik adabiy-badiiy, siyosiy-iqtisodiy mazmundagi va bolalar adabiyotlari sotib olindi.

Şuningdek, A.Navoiy nomidagi Özbekiston Milliy kutubxonasi tomonidan 425 nusxada turkiy xalqlar va jahon adabiyotining durdona asarlari jam bölgan kitoblar sovğa sifatida taqdim etildi.

Şunisi eʼtiborliki, markaz xodimlari tomonidan har hafta davomida ijtimoiy tarmoqlar orqali imkoniyati çeklanganlar uçun audio kitoblar taqdim etilmoqda.

Şuningdek, “Milliy öqiş haftaligi”, “Yöl-yölakkay kitob öqiymiz”, “Mehr kutubxonasi” loyihalari doirasida ijtimoiy tarmoqlarda lavhalar berib borilmoqda. 2024-yilning yanvar oyidan şu kunga qadar “Amudaryo tumani xorijiy adabiyotlar kutubxonasi” nomli 138 sahifa, “Mehr kutubxonasi” loyihasi doirasida 20 ta, imkoniyati çeklangan foydalanuvçilar uçun 20ta audiokitoblar ijtimoiy tarmoqlarga joylaştirildi.

Axborot-kutubxona markazi xodimlari tomonidan aholiga körsatilayotgan axborot-kommunikatsiya va raqamlaştiriş xizmati sifati ham yaxşilanayotgani va bu xizmat turidan foydalanuvçilar safining oşib borayotgani ham quvonarli. Xususan, Axborot-kutubxona markazining öz telegram kanali oçilganidan beri kanalga pdf formatida 2540ta, apk formatida 4ta, audio formatida 1141ta maʼlumotlar joylaştirildi. Kitobxonlik tarğibotiga bağişlangan 420ta videorolik, 3761ta suratlar, onlayn mutolaa uçun 3401ta havola, 35ta onlayn gazeta, 24ta maqola va maʼlumotlar, 30 ta muhim sanalarga oid maʼlumotlar joylaştirildi. Ayni paytda axborot-kutubxonaning telegram kanali aʼzolari safi bir neça ming nafardan ziyod.

Yoşlar örtasidagi kitobxonlik muhitini yaxşilaş, ularni adabiyot olamiga keng jalb etiş maqsadida turli sanalar munosabati bilan ötkazilayotgan maʼnaviy-maʼrifiy tadbirlarga eng çekka qişloqlardagi yoşlar ham qamrab olinmoqda. Bunda “Köçma kutubxona”, “Kitoblar karvoni”, “Kitob sayli” tadbirlari, “Kitobsevar millat” şiori ostida ötkazilayotgan kitobxonlik tarğibotiga bağişlangan davra suhbatlari, taniqli şoir va yozuvçilar bilan uçraşuvlar qizğin bahs-munozaralarga yorqin taassurotlarga boy tarzda ötkazilayotgani Axborot-kutubxona markazi aʼzolarining safi yanada oşişini taʼminlamoqda.

Ayniqsa, “Tanişing, yangi adabiyotlar” kitoblar körgazmasi, jajji bolajonlar iştirokidagi, “Maqolni davom ettiring”, “Men topişmoq bilaman”, “Men yaxşi çizaman” mavzularidagi zakovatni çarxlovçi intellektual öyinlar, A.Navoiy, Bobur, Berdaq, Ajiniyoz, Zulfiya, A.Oripov, E.Vohidov, M.Yusuf, Ibroyim Yusupov kabi adabiyotimizning buyuk namoyandalari tavallud kunlari munosabati bilan ötkaziladigan tadbirlarda tumandagi umumtaʼlim maktablarining kitobsevar yoşlari nihoyatda  faollik bilan iştirok etişadi. Ular nafaqat mazkur tadbirlar iştirokçilari, balki Axborot-kutubxona markazining doimiy aʼzolaridirlar. Ayniqsa, tumandagi 3-sonli, 76-, 47-, 84-, 55-, 40-, 82-sonli maktablarning kitobxon-yoşlari, şuningdek “Isteʼdodli bolajon” nomli maktabgaça taʼlim taşkilotining 5-6 yoşli bolajonlari Axborot-kutubxona markazining eng faol va doimiy aʼzolaridirlar.

Kezi kelganida yana şuni ham alohida qayd etişni istardikki, kitobxon aʼzolari tobora oşib borayotgan mazkur markaz xodimlarini ham, kitobxonlarni ham bir muammo qiynab keladi: bu – kompyuter texnologiyalarining yetişmasligi masalasidir. Uşbu kamçilik sabab, markaz öz mijozlariga zamonaviy talablar darajasida xizmat körsatiş imkoniyati kam. Bu Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va raqamlaştiriş xizmati körsatişda jiddiy qiyinçilik tuğdiradi. Markaz xodimlari ham, kitobxonlar ham bibliografik tizimga kiriş, zarur adabiyotlarni izlaşda ança ovora bölişlariga töğri keladi. Natijada vaqt behuda sarflanadi. Bu ayniqsa, audio va elektron kitoblarni izlaşda yaqqol seziladi.

Bugungi kitobxon yoşlar zamon talablari darajasidagi xizmatlardan foydalanişni va şu orqali va şu orqali vaqtdan yutişni istaşadi. Markazda kompyuter texnologiyalarinnig yetişmasligi ularning ana şu istak-xohişlarini amalga oşiriş yölidagi tösiqdir. Istardikki, Amudaryo tumanining kitobsevar xalqi, ayniqsa, yoşlar uçun yuksak maʼnaviy muhit yaratişga hissa qöşişga qodir bölgan Axborot-kutubxona markazidagi uşbu oddiygina kamçilikka masʼullar tomonidan alohida eʼtibor qaratiladi va albatta kitobxonlar uçun zamonaviy AKT majmuasi yetkazib beriladi. Biz şunga qattiq işonamiz. Çunki Amudaryo tumanining haqiqiy maʼnaviyat tarğibotçisi bölgan Axborot-kutubxona markazi aʼzolari – kitobsevar xalqimizning istak-xohişi ham şudir!

Robiya YÖLDOŞEVA.