2023-2024-yillarda tumanda jami 100 km. uzunlikdagi ichki xoʻjalik kanallarini betonlashtirish rejalashtirilgan

Soʻnggi yillarda yer yuzida haroratning sezilarli darajada koʻtarilishi natijasida abadiy muzliklar hajmi kamayib bormoqda va bu sugʻorma dehqonchilik bilan shugʻullanuvchi davlatlar uchun jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Markaziy Osiyo mintaqasi davlatlarini oqar suv bilan taʼminlovchi Amudaryo va Sirdaryoning suvi ham keskin kamayib, bu mintaqa davlatlari, ayniqsa Oʻzbekiston uchun asr muammosiga aylanib ulgurdi. Global ekologik muammoning ayni paytdagi eng maqbul yechimi esa suvdan tejab-tergab, oqilona foydalanishdir. Shu bois, mamlakatimizdagi barcha asosiy suv yoʻllarini qayta rekonstruktsiya qilish va betonlashtirishga jiddiy eʼtibor qaratilmoqda.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi suv xoʻjaligi vazirligiga qarashli Amudaryo tuman irrigatsiya boʻlimi tumandagi suv isteʼmolchilarini Respublikalararo Amudaryo irrigatsiya kanallari boshqarmasi tizimining Gurlan, Qilichboy, Qipchoq, Basu tarmoqlari va Amudaryo daryosida joylashgan nasos stantsiyalari orqali suv bilan taʼminlaydi.

Ayni paytda Amudaryo tumanidagi umumiy sugʻorish maydoni 39 ming 584 gektar boʻlib, tumanda 296,6 km. uzunlikdagi xoʻjaliklararo kanallar, 1342 km. ichki xoʻjalik kanallari mavjud.

Maʼlumki, tuproq oʻzanli sugʻorish tarmoqlarida suvning 30-35 foizi yoʻqotilishi mutaxassislar tomonidan ilmiy isbotlangan. Kanallarni betonlashtirish orqaligina suv yoʻqotilishining kamayishiga erishiladi.

Shu sababli Prezidentimiz tomonidan 2023-yil 29-noyabrda oʻtkazilgan videoselektor yigʻilishida mamlakatimiz hududidagi kanallarni betonlash boʻyicha “zarbdor yil” eʼlon qilinib, yil davomida suvni tejash boʻyicha favqulodda ish tizimiga oʻtilishi belgilangan edi.

Amudaryo tumanida ham suv resurslaridan oqilona foydalanish, kanallarda suv yoʻqolishini kamaytirish maqsadida 2023-2024-yillarda 100 km. uzunlikda ichki xoʻjalik kanallarini betonlashtirish rejalashtirilgan. Shundan 21,8 km. uzunlikdagi kanallar klaster tashkilotlari tomonidan, 78,2 km. uzunlikdagi kanallar tumandagi 110ta fermer xoʻjaliklari tomonidan betonlashtiriladi.

Natijada ichki xoʻjalik kanallarida suv yoʻqolishi kamayishiga erishilib, yil davomida 21 million kubometr suv iqtisod qilinadi. Ayni kunlarda tumanimizning barcha hududlarida ichki ariqlarni betonlashtirish ishlari amalga oshirilmoqda.

Qipchoq ovuli hududidagi “Abdurasul Hamkor” fermer xoʻjaligida 200 metr ichki xoʻjalik kanaliga hashar yoʻli bilan betonit togʻ jinsini toʻshash boʻyicha amaliy seminar oʻtkazildi. Seminarga tumandagi suv xoʻjaligi tashkilotlari xodimlari va fermer xoʻjaliklari rahbarlari, jami 150 nafar ishchi xodimlar qatnashdilar.

Tuman irrigatsiya boʻlimi boshligʻi Shukrullo Yusupov seminar ishtirokchilariga bentonit togʻ jinsini toʻshashning afzalliklari boʻyicha zarur tushunchalar berdi.

Shuningdek, seminarda ichki suv yoʻllarini betonlashtirishning iqtisodiy jihatdan foydali tomonlari xususida ham toʻxtalib, har yilgi mavsumda qayta-qayta qazuv ishlari olib borish uchun sarflanadigan mablagʻlar tejalishini, tejalgan mablagʻ hisobiga fermer xoʻjaliklari texnika vositalarini yangilash, zarur ehtiyot qismlari sotib olish imkoniga ega boʻlishlarini taʼkidladi.

Seminar davomida soha mutaxassislari oʻzlarining qimmatli masalahatlarini berdilar.

N.ABDULLAYeV, Amudaryo tumani irrigatsiya boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari.