XOTIN-QIZLAR ZÖRAVONLIK QURBONI BÖLMASLIGI KERAK!
Dunyoda heç bir inson tazyiq va zöravonlikdan mutlaq himoya qilinganman, deb ayta olmaydi. Zöravonlik hodisasi atrofimizda, turli odamlar hayotida uçrab turadigan ijtimoiy illatlardan biridir.
Tazyiq va zöravonlik holatiga köpçilik hollarda xotin-qizlar duç keladi va bu illatga barça yoşdagi, barça ijtimoiy qatlamlardagi, barça xulq-atvordagi ayollar töqnaş kelişi mumkin.
Ayollar şuni esda tutişlari lozimki, tazyiq va zöravonlikdan, uning har qanday körinişlaridan özini himoya qiliş – ayol kişining, har bir qiz, har bir kelin, har bir uy bekasining davlat hujjatlarida belgilab qöyilgan huquqidir.
Özbekiston ayollari millati, ijtimoiy kelib çiqişi, moddiy taʼminoti, maʼlumotidan qatʼiy nazar, özini tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş huquqiga egadirlar. Xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini himoya qilişga qaratilgan qariyb 20tadan ortiq normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilingan.
Davlatimiz rahbari taşabbusi bilan mamlakatimizda xotin-qizlarning öz imkoniyatlarini tölaqonli röyobga çiqarişlari uçun barça şart-şaroitlarni taʼminlaş davlat siyosati darajasiga kötarildi. Özbekiston tarixida ilk bor 2019-yilda “Xotin-qizlar va erkaklar uçun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari töğrisida”gi va “Xotin-qizlarni tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş töğrisida”gi Qonunlar qabul qilindi. Uşbu Qonun hujjatlari xotin-qizlarni turmuşda, iş joylarida, taʼlim muassasalarida va boşqa joylarda tazyiq va zöravonlikdan himoya qiliş sohasidagi munosabatlarni ham tartibga soladi.
Yurtimizda zörlik işlatişdan jabr körgan şaxslarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş hamda öz joniga qasd qilişning oldini oliş respublika Markazi negizida Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş böyiça Qoraqalpoğiston Respublikasi hamda viloyatlar Markazi va uning hududiy bölimlari ham taşkil etilgani bu boradagi eʼtiborga loyiq işlardan biri böldi. Avvallari jamoatçilik asosida faoliyat yuritgan Markaz tumanlararo muassasaga aylantirilganidan keyin davlat tomonidan moliyalaştirildi.
Ayni paytda Amudaryo tumanida Qoraqalpoğiston Respublikasi namunali tumanlararo Markazi faoliyat yuritmoqda. 4 ta tuman qamrab olingan Markazga tazyiq va zöravonlikdan jabr körgan, öz joniga suiqasd qilgan yoki öz joniga qasd qilişga moyilligi bölgan xotin-qizlarga anonim tarzda şoşilinç tibbiy, psixologik, ijtimoiy, pedagogik, huquqiy va boşqa yordamlar körsatib kelinmoqda.
Şuningdek, bu yerda anonimlik, axborotning maxfiyligi, kasbiy mahorat va xavfsizlik tamoyillari asosida ham ayollarga ruhiy kömak berilib, har biri bilan individual şuğullanilib, oğir holatlardagi xotin-qizlarni stressdan çiqariş borasida psixologik maşğulotlar, foydali maslahatlar, tavsiyalar berib kelinmoqda.
Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş Qoraqalpoğiston Respublikasi namunali tumanlararo Markaziga joriy yilning ötgan davri davomida 322 nafar ayollar hamda 9 nafar erkaklar tomonidan murojaat qilingan bölib, ulardan 32 nafariga huquqiy yordam, 232 nafariga psixologik yordamlar, 6 nafariga tibbiy, 34 nafariga esa boşqa turdagi yordamlar körsatildi. 29 nafari Markazda vaqtinça boşpana bilan taʼminlanib, reabilitatsiya dasturini ötadi.
Markazda ayollarga nisbatan tazyiq va zöravonlikning har qanday şakliga murosasiz munosabat muhitini qaror toptiriş borasida tizimli işlar davom ettirilmoqda.
Birlaşgan Millatlar Taşkiloti Boş Assambleyasining 1999-yil 17-dekabrdagi rezolyutsiyasi bilan 25-noyabr – Xalqaro ayollarga nisbatan zöravonlikka barham beriş kuni sifatida belgilangan.
Şu munosabat bilan har yili dunyo miqyosida 25-noyabrdan 10-dekabrgaça “Zöravonlikka qarşi 16 kun” şiori ostida turli tadbirlar ötkaziladi.
Aktsiya doirasida Xotin-qizlarning tazyiq va zöravonlikka uçraşining oldini oliş, bunday holatlarni barvaqt aniqlaş maqsadida mahallalarda, taʼlim muassasalarida, şuningdek, korxona va taşkilotlarda “Zöravonliksiz oila – soğlom oila”, ”Biz zöravonlikka qarşimiz”, “Zöravonliksiz oila – soğlom jamiyat garovi” mavzularida tarğibot tadbirlari olib boriladi.
Zero, xotin-qizlar zöravonlik qurboni bölmasligi kerak, ularni zöravonlikning har qanday körinişidan muhofaza qiliş har bir fuqaroning dolzarb vazifasidir.
Gavhar ÇIMBAYÇIYeVA,
Ayollarni reabilitatsiya qiliş va moslaştiriş
Qoraqalpoğiston Respublikasi Amudaryo namunali
tumanlararo Markazi direktori.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶