Intensiv bogʻlarni yanada koʻpaytirish boʻyicha seminar boʻlib oʻtdi

Keyingi yillarda mamlakatimizda yangi bogʻlar tashkil etishda intensiv, tez hosilga kiruvchi pakana va yarim pakana payvandtaglarga ulangan mevali daraxt koʻchatlari ekilishiga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Amudaryo tumanida jami 971,7 gektar maydonda mevali bogʻlar mavjud boʻlib, shundan 563,3 gektar maydondagisi oldindan mavjud bogʻlardir. Soʻnggi yillarda fermer xoʻjaliklari va aholi tomonidan bogʻ yaratish ishlari yuqori surʼatda oʻsishi natijasida tumanning 408,4 gektar maydonida yangi bogʻlar tashkil etilishiga erishildi. Galdagi vazifa – mahalliy bogʻlardan intensiv bogʻ yaratishga oʻtishdir.

16-fevral kuni tuman hokimligining majlislar zalida boʻlib oʻtgan seminar ham ayni shu masalaga bagʻishlandi.

Seminarda tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev, tuman hokimining qishloq va suv hoʻjaligi masalalari boʻyichi oʻrinbosari Murod Yerjanov, “BENE FRUITS” masʼuliyati cheklangan jamiyati rahbari Aydin Lal, jamiyatning ish boshqaruvchisi Azamat Qurbonov hamda tuman Fermer, dehqon xoʻjaligi va tomorqa yer egalari Kengashi aʼzolari hamda bogʻdorchilik bilan shugʻullanuvchi qishloq xoʻjaligi korxonalari rahbarlari ishtirok etishdi.

Seminarda tuman hokimi Sultonboy Yoʻldashev intensiv bogʻlarning sonini koʻpaytirish lozimligini, mazkur turdagi bogʻlarning afzalligini yigʻilganlarga batafsil tushuntirib oʻtdi.

Tuman hokimi oʻrinbosari Murod Yerjanov joriy 2023-yilning bahor-kuz oylarida fermer xoʻjaliklari va qishloq xoʻjaligi korxonalarida jami 200 gektar maydonlarga mevali bogʻ hamda 20 gektar maydonda yangidan uzumzorlar tashkil etish maqsadida 167 ming dona mevali va 24,5 ming dona uzum koʻchatlarini ekish rejalashtirilganligini aytib oʻtdi.

Shundan soʻng, Xorazm viloyatidagi “BENE FRUITS” masʼuliyati cheklangan jamiyati rahbari Aydin Lal invintro laboratoriyalarida yetishtirilayotgan intensiv koʻchatlarni tanlash va ekish boʻyicha bogʻbonlar hamda fermerlarga tafsiyalar berib oʻtdi.

Qayd etib oʻtilganidek, intensiv bogʻlarda daraxtlarning tanasi kichik boʻlganligi uchun ular bilan ishlash juda qulay. Yaʼni, ularni sugʻorish, kesish, shakl berish, mevalarini terish bogʻbonga aslo qiyinchilik tugʻdirmaydi. Yana bunday bogʻlarda daraxt tanasiga yorugʻlik tushishi, havo aylanishi yaxshi boʻlganligi uchun mevasining sifati yuqori boʻladi.

Taʼkidlanganidek, oddiy olmali bogʻning bir gektaridan 10-20 tonnagacha hosil yetishtirish mumkin. Pakana va yarim pakana daraxtlardan esa 50-80 tonnagacha hosil olsa boʻladi. Intensiv bogʻlarda asosan olma koʻchatlari ekilishining boisi olma daraxtining koʻchatlari tez hosilga kiradi, gektariga koʻchat soni qalin ekilishi sababli hosildorlik yuqori boʻladi. Bunda ekilayotgan olma navlari payvandtagga payvand qilinib, koʻchatzorlarda koʻpaytirilib, ekiladi.

Intensiv mevali bogʻlarda ekilayotgan olma koʻchatlarining asosiy navlari Davlat reyestriga kiritilgan “Golden”, “Delishes”, “Starkrimson”, “Renet”, Simirenko” va boshqalardir.

Shu oʻrinda aytish lozimki, intensiv bogʻlar koʻpayib, hosildorligi yildan-yilga ortib borayotgani aholini yil davomida sarxil mevalar bilan taʼminlash imkonini beradi. Qolaversa, tadbirkorlar va fermerlar mevani qayta ishlab, ulardan sharbatlar, murabbolar tayyorlab, xalqimiz dasturxoniga yetkazib bermoqda.

Yunusbek Otajonov, tuman bogʻdorchilik va issiqxona xoʻjaligini rivojlantirish agentligi rahbari