SOLIQ TUŞUMLARI HAYoTIMIZ FAROVONLIGI, YuRTIMIZ TINÇ-OSOYIŞTALIGIGA SARFLANADI
Konstitutsiyamiz dunyoning köpgina demokratik davlatlarining konstitutsiyaviy quriliş sohasidagi ilğor tajribalarining eng yaxşi jihatlarini, Inson huquqlari umumjahon Deklaratsiyasining umumeʼtirof etilgan normalarini özida mujassam etgan. Uning 51-moddasida fuqarolarning qonun bilan belgilangan soliqlar va mahalliy yiğimlarni tölaşga majburiyligi belgilab qöyilgan.
Yangi tahrirdagi Soliq Kodeksining 8-moddasida “Har bir şaxs uşbu Kodeksda belgilangan soliqlar va unda nazarda tutilgan yiğimlarni tölaşi şart”, deb körsatilgan. 18-moddasiga köra esa soliq – uşbu Kodeksda belgilangan, Özbekiston Respublikasining davlat byudjetiga yoki davlat maqsadli jamğarmasiga tölanadigan majburiy beğaraz tölov, yiğim esa uşbu Kodeksda yoki boşqa qonunçilik hujjatlarida belgilangan majburiy tölovdir. Bu yiğimning tölanişi uni tölovçi şaxsga nisbatan vakolatli organ yoki uning mansabdor şaxsi tomonidan yuridik ahamiyatga ega harakatlarni amalga oşiriş, unga muayyan huquqlarni yoxud ruxsat etuvçi hujjatlarni beriş şartlaridan biri böladi.
Mamlakatimiz hududida soliqlar turlari – qöşilgan qiymat soliği, aktsiz, foyda soliği, jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliği, yer qaʼridan foydalanganlik uçun, suv resurslaridan foydalanganlik uçun soliqlar, mol-mulk soliği, yer soliği, ijtimoiy soliqdan iborat.
Tuman DSI tomonidan hududimizda soliqlarning öz vaqtida undirilişi yuzasidan köpgina çora-tadbirlar amalga oşirilmoqda. Xususan, tuman böyiça 2022-yil uçun soliqlarning barça turlari böyiça 68 mlrd. 208 mln. 700 ming söm reja belgilangan bölsa, amalda 28-noyabr holatiga tuşum 76 mlrd. 414 mln. 200 ming sömga, yaʼni 112 foizga bajarildi. Bu ötgan yilning mos davriga soliştirganda 2 mlrd. 652 mln. 900 ming sömga köp. Agar undirilgan jami summani soliq turlari böyiça qaraydigan bölsak, tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullanuvçilar uçun belgilangan qatʼiy soliq 92 foizga, jismoniy şaxslarning soliğini undiriş böyiça belgilangan reja 112,1 foizga, jismoniy şaxslarning mulk soliği uçun belgilangan reja 129,1 foizga, aylanmadan olinadigan soliq yillik rejasi 99,6 foizga bajarilişi taʼminlandi.
Şuningdek, yirik soliq turlari daromadlari uçun belgilangan reja 126,6 foizga, soliqsiz tuşumlar – davlat boji, jarimalar, yiğimlar uçun belgilangan reja 87,4 foizga bajarilişi taʼminlandi.
Şuni alohida taʼkidlaş joizki, soliq – tor maʼnoda davlat ixtiyoriga soliq tölovçilardan majburiy tartibda undiriladigan pul tuşumlaridir. Davlatimiz özining vakolatiga kiruvçi vazifalarni bajarişi uçun soliq tuşumlari moliyaviy manba bölib xizmat qiladi.
Fuqarolarimiz şuni unutmasliklari lozimki, ulardan yer, mol-mulk yoki daromad soliği va barça turdagi undirilgan soliq tuşumlari yurtimizning obod, farovon tinç-osoyişta, mudofaa qobiliyatining mustahkam bölişiga, taʼlim, soğliqni saqlaş kabi sohalarga yönaltiriladi. Barçani Asosiy Qonunimiz qabul qilingan kunning 30 yilligi bilan tabriklayman.
Behzod YÖLDOŞEV,
tuman Davlat Soliq inspektsiyasi xodimi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶