DAVLAT XIZMATLARINI KÖRSATIŞ SOHASIDA MOBIL-ID TIZIMI JORIY ETILDI
Davlat xizmatlaridan masofadan foydalaniş, yaʼni onlayn foydalaniş uçun eng muhim narsa bu – şaxsni identifikatsiya qilişdir. Köp yillar davomida ana şunday identifikatsiya vositasi elektron raqamli imzo kaliti hisoblangan. Elektron raqamli imzo kaliti (ERI)ning asosiy kamçiliklaridan biri – uşbu kalit orqali mobil qurilmalar, yaʼni smartfonlar orqali onlayn xizmatdan foydalaniş murakkab edi. Aynan şu sababdan hamda hozirgi rivojlanayotgan hayot tarzida kompyuterdan köra, köproq mobil telefonlardan foydalaniş ommalaşayotgani inobatga olinib, davlat xizmatlaridan mobil qurilmalar va telefonlar orqali keng foydalanişni yölga qöyiş maqsadida “Mobil-ID” tizimi joriy qilindi.
Uşbu tizim fuqarolarga elektron raqamli imzodan foydalanmagan holda barça davlat xizmatlaridan foydalaniş imkonini yaratadi. Mobil-ID tizimi mobil aloqa xizmatlaridan foydalanayotgan 24 mln. aholi uçun alohida fleş-kartani olib yurmasdan xizmatlardan foydalaniş imkonini beradi.
Jumladan, OneID tizimi orqali davlat organlari va taşkilotlarining portal va axborot tizimlariga kirişda foydalanuvçilarning şaxsini tasdiqlaş, yaʼni autentifikatsiya qiliş, Mobil-ID tizimidan foydalanayotgan foydalanuvçining haqiqiyligini tasdiqlaş, yaʼni verifikatsiya qiliş, elektron davlat xizmatlaridan foydalaniş böyiça berilgan arizalarni tasdiqlaş, foydalanuvçi özining şaxsiga doir maʼlumotlarni davlat organlari va taşkilotlari “Elektron hukumat” tizimi orqali olganda bu haqida xabarnomalar qabul qiliş kabilar amalga oşiriladi.
Tuşunarli bölişi uçun şuni maʼlum qilamizki, Mobil-ID tizimi şaxsni uning – mobil telefon raqami orqali identifikatsiyalaşni nazarda tutadi. Mobil-ID tizimidan röyxatdan ötiş juda oson. Buning uçun siz bir marotaba şaxsingizni tasdiqlovçi hujjat, yaʼni pasport yoki haydovçilik guvohnomasi bilan respublikada mavjud davlat xizmatlari markazlari yoki notariuslarga taşrif buyurişingiz kifoya.
Bunda Davlat xizmatlari markazi operatori yoki notariusga şaxsni tasdiqlovçi hujjat taqdim etiladi va mobil raqam maʼlum qilinadi. Operator yoki notarius tizim orqali şaxsning “one.id” tizimi orqali röyxatga ötganligini tekşiradi va röyxatdan ötmagan bölsa röyxatdan ötkazadi. Tizim orqali biometrik şaxsning maʼlumotlari tasdiqlanadi. Şaxsning telefon raqamiga tasdiqlovçi kod yuboriladi va kod tizimga kiritiladi.
Mobil-ID tizimini ommalaştiriş maqsadida fuqarolarni Mobil-ID tizimiga identifikatsiyalaş 2022-yil 31-dekabrga qadar tölov undirmasdan amalga oşirilmoqda. Kelasi 2023-yil 1-yanvardan boşlab, tizimdan ötiş uçun BHMning 2 foizi miqdorida bir martalik tölov undiriladi.
Sarvar Haytboyev, tuman Adliya bölimi Davlat xizmatlar markazi bölim boşliği.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶