TARAQQIYoT YÖLIGA JIDDIY TÖSIQ BÖLUVÇI VA JAMIYaT RIVOJIGA TAHDID SOLUVÇI ASOSIY ILLAT – BU KORRUPTsIYaDIR
Davlatimiz rahbari Ş.Mirziyoyev öz faoliyati boşidan jamiyatimizda korruptsiyani yöqotiş böyiça huquqiy asoslarni yaratişga katta eʼtibor qaratdi.
Şavkat Mirziyoyevning 2016-yilgi saylovoldi dasturida korruptsiya va uyuşgan jinoyatçilikka qarşi kuraşiş, şuningdek, huquqbuzarliklarning oldini oliş masalalarini samarali yeçiş ustuvor vazifalardan biri bölib qolişi taʼkidlangan.
Şuningdek, Ş.Mirziyoyev taşabbusi bilan kiritilgan «Korruptsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida»gi qonun 2016-yili 24-noyabrda Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunçilik palatasi tomonidan qabul qilinib, bu qonun 2016-yil 13-dekabrda Senat tomonidan maʼqullandi.
2017-yili 3-yanvar kuni Özbekiston Respublikasi Prezidenti «Korruptsiyaga qarşi kuraş töğrisida»gi qonunni imzoladi.
Uşbu qonunga köra, Korruptsiyaga quyidagiça taʼrif berildi, yaʼni korruptsiya — şaxsning öz mansab yoki xizmat mavqeidan şaxsiy manfaatlarini yoxud özga şaxslarning manfaatlarini közlab moddiy yoki nomoddiy naf oliş maqsadida qonunga xilof ravişda foydalanişi, xuddi şuningdek bunday nafni qonunga xilof ravişda taqdim etiş bölib hisoblanadi.
Bundan taşqari, korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasidagi davlat siyosatining asosiy yönalişlari
aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltiriş, jamiyatda korruptsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni şakllantiriş;
davlat va jamiyat hayotining barça sohalarida korruptsiyaning oldini olişga doir çora-tadbirlarni amalga oşiriş;
korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni öz vaqtida aniqlaş, ularga çek qöyiş, ularning oqibatlarini, ularga imkon beruvçi sabablar va şart-şaroitlarni bartaraf etiş, korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni sodir etganlik uçun javobgarlikning muqarrarligi printsipini taʼminlaş ekanligi belgilandi.
Korruptsiyaga qarşi kuraşiş böyiça faoliyatni bevosita amalga oşiruvçi davlat organlari
Özbekiston Respublikasi Boş prokuraturasi;
Özbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati;
Özbekiston Respublikasi Içki işlar vazirligi;
Özbekiston Respublikasi Adliya vazirligi;
Özbekiston Respublikasi Boş prokuraturasi huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarşi kuraşiş departamenti etib belgilandi.
Keyinçalik, Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-sonli farmoni bilan 2017- 2021-yillarda Özbekiston Respublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça harakatlar strategiyasi tasdiqlandi.
Uşbu harakatlar strategiyasining ikkinçi yönalişi, yaʼni qonun ustuvorligini taʼminlaş va sud-huquq tizimini yanada isloh qilişda jinoyatçilikka qarşi kuraşiş va huquqbuzarliklarning oldini oliş tizimini takomillaştiriş yuzasidan amalga oşirilişi lozim bölgan vazifalarning biri sifatida korruptsiyaga qarşi kuraşişning taşkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillaştiriş va korruptsiyaga qarşi kuraşiş tadbirlarining samaradorligini oşiriş belgilandi.
2019-yil 27-may kuni Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasida korruptsiyaga qarşi kuraşiş tizimini yanada takomillaştiriş çora-tadbirlari töğrisida”gi PF-5729-sonli Farmoni qabul qilindi.
Mazkur Farmonning 1-ilovasiga köra, “2019-2020-yillarda korruptsiyaga qarşi kuraşiş» davlat dasturi tasdiqlanib, dasturda 4 ta yönalişda 35 banddan iborat vazifalar belgilab berilgan bölib, ular quyidagilardir:
Aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltiriş, jamiyatda korruptsiyaga nisbatan murosasiz munosabatni şakllantiriş;
Davlat va jamiyat hayotining barça sohalarida korruptsiyaning oldini oliş böyiça çora-tadbirlarni amalga oşiriş;
Korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni öz vaqtida aniqlaş, ularga çek qöyiş, imkoniyat yaratuvçi sabablar, şart-şaroitlar va oqibatlarini bartaraf etiş, korruptsiyaga oid huquqbuzarliklarni sodir etganlik uçun javobgarlikning muqarrarligi printsipini taʼminlaş;
Korruptsiyaga qarşi kuraşiş masalalari böyiça xalqaro hamkorlik.
Bundan taşqari, mazkur Farmon bilan Özbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari rahbarlik qiluvçi korruptsiyaga qarşi kuraşiş sohasidagi faoliyat samaradorligini oşirişga qaratilgan çora-tadbirlarni işlab çiqiş böyiça maxsus komissiya tuzildi.
2020-yili 29-iyun kuni Özbekiston Respublikasi Prezidentining “Özbekiston Respublikasida korruptsiyaga qarşi kuraşiş tizimini takomillaştiriş böyiça qöşimça çora-tadbirlar töğrisida”gi farmoni qabul qilindi.
Özbekiston Respublikasi Korruptsiyaga qarşi kuraşiş agentligi taşkil etilib, uşbu agentlikning vakolatlari, huquq va majburiyatlari, vazifalari belgilab berildi.
Korruptsiyaga qarşi kuraşiş böyiça respublika idoralararo komissiyasi va uning hududiy idoralararo komissiyalari Özbekiston Respublikasi korruptsiyaga qarşi kuraşiş milliy kengaşi va uning hududiy kengaşlari etib qayta taşkil etilib, agentlik Milliy kengaşning işçi organi etib belgilandi.
Özbeksiton Respublikasi Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 2021-yili
6-noyabr kuni lavozimga kirişiş tantanali marosimiga bağişlangan Oliy Majlis palatalari qöşma majlisidagi nutqida kelasi beş yilda asosiy vazifalarni belgilaş, «Harakatlar dasturidan - Taraqqiyot strategiyasi sari» degan asosiy ğoyani amalga oşirişda korruptsiya masalasiga töxtalar ekan, sönggi beş yilda korruptsiyaga qarşi kuraşiş davlat siyosati darajasiga olib çiqilganligini taʼkidlab, Prezident «Bundan buyon ham taraqqiyot kuşandasi bölgan uşbu illatga barham berişga davlat va jamiyatning barça kuç va vositalarini safarbar etamiz. Bu borada aybdorlarni huquqiy javobgarlikka tortiş bilan çeklanib qolmasdan, tizimli preventiv çoralarni köriş zarur. Şu asosda korruptsiyaning nafaqat oqibatlarini, balki sabablarini oldindan bartaraf etiş böyiça taʼsirçan çoralar amalga oşiriladi.” deya taʼkidladi.
Prezidentning uşbu fikrlari, yaʼni korruptsiyaning oldini olişda aybdorlarni huquqiy javobgarlikka tortiş bilan çeklanib qolmasdan, tizimli preventiv çora-tadbirlarni köriş, yaʼni korruptsiyaning sabablarini barvaqt barataraf etiş böyiça taʼsirli çoralarni amalga oşiriş kelasi beş yilda amalgaa oşiriladgan davlat siyosatining yönalişlarini belgilab berdi deb hisoblayman.
Aynan uşbu fikrlarning mantiqiy davomi sifatida Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 12-yanvar kuni “Korruptsiyaga qarşi kuraşiş işlarining samaradorligini reyting baholaş tizimini joriy etiş çora-tadbirlari töğrisida”gi PQ-81-sonli qarori qabul qilinib, davlat organlari va taşkilotlari, şu jumladan, mahalliy davlat hokimiyati organlarida korruptsiyaga qarşi kuraşiş böyiça çora-tadbirlarning samaradorligini tahlil qiliş, baholaş va kamçiliklarni bartaraf etişga qaratilgan Korruptsiyaga qarşi kuraşiş işlarining samaradorligini reyting baholaş tizimini joriy etiş va korruptsiyaga qarşi kuraşiş işlarining samaradorligini reyting baholaş quyidagi beşta yönaliş böyiça belgilangan indikatorlar asosida amalga oşirilişi belgilandi:
davlat taşkilotlarida korruptsiyaga qarşi kuraşiş böyiça mexanizm va huquqiy asoslarning yaratilganligi hamda amaliyotga tatbiq etilganligi;
korruptsiyaviy xavf-xatarlarni aniqlaş, baholaş va ularni kamaytiriş böyiça çora-tadbirlarning amalga oşirilganligi;
davlat taşkilotlari rahbarlarining korruptsiyaga qarşi murosasiz munosabatni körsatuvçi xatti-harakatlarining mavjudligi;
xodimlarning korruptsiyaga qarşi kuraşişga oid içki tartib-taomillardan xabardorligi hamda uşbu sohada bilim va könikmalarini oşiriş böyiça çora-tadbirlarning amalga oşirilganligi;
korruptsiyaga qarşi kuraşiş böyiça tegişli soha yoki tarmoq kesimida aholining huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini yuksaltiriş, uşbu illatga nisbatan murosasiz munosabatni şakllantirişga qaratilgan tarğibot tadbirlarining samaradorligi.
Reyting baholaş tizimining barça sohalarga tatbiq etilişi jamiyatimizda korruptsiyaviy holatlarni böldirmaslikka, soha rahbarlarining şaxsiy masʼuliyatini oşirişga xizmat qiladi deb hisoblaymiz.
Qayrat Qipşakbayev, Qoraqalpoğiston Respublikasi Nukus tumanlararo maʼmuriy sudi sudyasi

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶