TOTUVLIK TAFTIDAN FAYZLI XONADON
Qipçoq şaharçasining Çinor köçasida şunday xonadon bor: turli millatlardan tarkib topgan bölsa-da oralarida mehr-oqibat, özaro hurmat, mustahkam oğzibirçilik tufayli hududda obrö-eʼtibor qozongan. Oila sohibi Aytjon Musayev asli qipçoq-lik, 1930-yilda dunyoga kelgan. Şu yerdagi 11-sonli maktabning 9-sinfini tamomlagaç, Xöjaylidagi pedagogika bilim yurtida tahsil olgan.
Umr böyi öqituvçilik qilgan otaxonning taʼlimini yodda tutib, turli sohalarda yetuk mutaxassis bölib yetişib, elda eʼtiborli bölgan şogirdlari köp. Tumanimiz xalq taʼlimini oyoqqa turğizişda, rivojlantirişda fidoyilik bi-lan mehnat qilgan jonkuyar mu-rabbiyning vafot etganiga öttiz yildan ziyod vaqt ötgan bölsa-da, qipçoqliklar hamon yodlarida saqlaşadi.
U tibbiyot xodimi, özbek qizi Pa-rida Allamberganova bilan oila qurib, uç öğil, uç qizni voyaga yet-kazib, hammasini ilmli qildi. Xidirboy, Abay, Alişer, Sapar-gullar öqituvçi, Orzigul tibbiyot xodimi, Omongul esa tadbirkor. Turmuş örtoği vafot etgaç, ulkan rözğorni Parida opaning özi boş-qardi. Kunduzi işlab, keçalari çevarlik qilib pul topib, rözğori kamini töldirdi.
– Har keça heç bölmaganda ikki köylak tikardim. Har biridan ön sömça pul foyda qolardi. Şu pul-larga bir qop un, qand, moy olar-dim. Öqituvçilarning ham, hamşi-ralarning ham oyligi u vaqtlarda harnagina edi. Qöl mehnatim bilan otasiga kömakçi böldim. Bolalari-mizni zoriqtirmay ulğaytirdik, - deydi Parida opa öşa vaqtlardagi hayotini eslab. Aytişiga qaraganda, ular biri qozoq, biri özbek bölsa-da biri-biriga köngil qöyib tur-muş qurişgan, har qança qiyinçi-liklarni boşidan ötkazişsa-da, hayotdan nolimagan, barçasini birga yengişgan.
– Bevafolik qilib barça taşviş-larni bir özimga taşlab ketib qolganini (vafot etganini nazarda tutayaptilar onaxon) aytmasam, hayotligida juda totuv yaşadik, is-mimni aytmay Allamberganova deb çaqirardi. Men ham u kişining otini aytib körganim yöq.
Onaxon köngil qatlarida yotgan armonlari, soğinçini ham ana şunday kulib sözlaydi. Oila atalmiş muqaddas qörğonning poydevori mehr-muhabbatdan yaralsagina hayot şirin, mazmunli bölişini öz hayotida his qilgani uçun katta öğil koreys millatiga mansub qiz Tamara Xvanga köngil qöyganida qarşilik qilmadi. Ik-kinçi öğil qozoq qiziga, kenja öğil Alişer esa özbek qiziga uylangan. Nevara kelinlar ham turli millat vakillari.
Parida Allamberganova ularning bariga öz qizlariday mehr berdi. Şu oilaga el bölib, palak yoyib ketişiga harakat qildi. Hozir ular ham öğil-qizlarini voyaga yetkazib, har biri alohida ötovli bölib, nevara suyib, ulkan oila bekasiga aylanişgan.
Onaxon nevara-çevaralarining sonidan ham adaşadi. Biroq huzuri-ga kelganining har biriga öziga xos, erkalovçi sözlari, tilaklari tayin.
82 yoşni qoralab, keksalik jis-miga öz kuçini ötkazgan bölsa-da, zahni ötkir, hayotidagi voqealarni xuddi hozirgiday eslaydigan, tilidan bugungiday dorilomon kunlarga şukrona tuşmaydigan, yuzlaridan nur yoğilib turgan ona-xon bilan suhbatlaşişning özi maroqli.
– Onam biz farzandlariga juda qattiq mehr bergan, kuyunçak bölgan. Esimda, talabaligimda öqişga ketar bölsam, yölxaltamni kötarişib, Amudaryoning köprigigaça olib borişar edi. Uyda qolavering, deganimga könmasdi. Hozir ham özim, uç öğil nevarasi qay birimiz işdan qaytsak, ovqat yedingmi, çoy içdingmi, deb tergab ötiradi, nevara kelinlar dasturxondan ertaroq qölini artsa, tinçi buziladi. Xu-doga şukur, ikki kelinim ham odobli, aqlli qizlar, qizim yöq, derdim, qiz örnini bosişayapti, –deydi Alişer Aytjonov.
Har bir gödak dunyoga sof, beğubor bölib keladi. U ota-ona tarbiyasi ila kamolga yetadi. Tarbiya qay darajada mukammal bölsa, kamoli ham şunga yaraşa böladi.
Tumanimiz xalq taʼlimi fidoyi-laridan biri Aytjon Musayevning xonadonida padari çiroğini yoqib, onasini közi qoraçiğiday avaylab ötirgan öğli, 11-sonli maktab direktori örinbosari, uç öğilni ham öziga izdoş – öqituvçi qilib kamolga yetkazgan Alişer Aytjonovning turli millatlar vakillaridan iborat xonadonida bölib, körganlarimiz bari xuddi köpmillatli Vatanimiz kabi bağ-rikeng, özaro totuvlikdan fayz olgandek tuyuldi bizga. Bu oila misolida xalqimizning qon-qo-niga singib ketgan millatlararo hamdöstlikni, yagona oila farzand-lariday inoqlikni kördik.
Ilohim, ana şunday baxtiyor xo-nadonlardan tarkib topgan ona Öz-bekistonimizda tinçlik, osoyiş-talik doimo barqaror bölsin.
Oygul RAJABOVA,
Mahmudjon ŞOMURODOV,
“Taraqqiyot közgusi” muxbirlari.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶