DASTLABKI EShITUV INSTITUTI – SUD TIZIMIDAGI YaNGI BOSQICh
Davlatimiz rahbarining 2018-yil 14-maydagi «Jinoyat va jinoyat-protsessual qonunchiligi tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida»gi qarorida belgilangan vazifalar izchil amalga oshirilmoqda. Xususan, sud jarayonida ishlarning oshkora koʻrilishi, tortishuvlik tamoyilini toʻliq joriy etish maqsadida jinoiy protsessual qonunchilikka 2021-yil fevral oyidan dastlabki eshituv instituti kiritildi.
Dastlabki eshituv jinoiy ish yurituvning sudgacha boʻlgan jarayoni va sudlov jarayoni orasidagi chegarani belgilaydi. Dastlabki eshituv sud muhokamasiga tayyorgarlik koʻrish bilan birga fuqarolarning huquq, erkinliklari buzilishi, ularning sud va tergov organlari idoralari orasida qatnab, behuda vaqt sarflashi, protsessual harakatlarni amalga oshirish uchun davlat tomonidan ajratilgan mablagʻlar maqsadsiz yoʻnaltirilishi, protsessual muddatlarning sababsiz choʻ-zilishining oldini olish natijasida qonuniy va asosli qaror qabul qilishga yordam beradigan bosqich hisoblanadi.
Dastlabki eshituv institutining maqsadi – sud majlisida yoʻl qoʻyilishi mumkin boʻlgan protsessual qonun buzilishlarining oldini olib, jinoyat ishini ochiq sud majlisida mukammal koʻrish uchun tayyorlashdir. Qonunchilikka kiritilgan oʻzgartirishga muvofiq, sudya endilikda jinoyat ishini sudda koʻrish uchun tayinlash toʻgʻrisidagi xulosaga kelishi talab etiladi. Shu bilan birga, u mazkur ish yuzasidan dastlabki eshituvni oʻtka-zish uchun asoslar bor-yoʻqligi haqidagi masalani ham hal kilishi lozim boʻladi. Dastlabki eshituv sudya tomonidan yopiq sud majlisida, yakka tartibda oʻtkaziladi.
Ushbu amaliyotdan samarali foydalanib kelayotgan aksariyat mamlakatlarda sudyaning dastlabki eshituv borasida qabul qilgan qarori ustidan shikoyat keltirish huquqi mavjud emas. Milliy qonunchiligimizda dastlabki eshituv instituti amaliyotga joriy etilishi bilan birga, fuqarolarning shikoyat keltirish bilan bogʻliq uzviy huquqlari ham taʼminlangani eʼtiborga molikdir.
J.Oʻrazboyev,
Jinoyat ishlari boʻyicha Amudaryo tuman sudi raisi.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
