UMRI AZIZ
Atrofimizda turfa xulq-atvorli insonlar köp: biri xuşçaqçaq, biri oğir-bosiq yana birlari qiziqqon, jizzaki,.. va keng feʼl. Baʼzan hayot taşvişlaridan çarçagan damlarimizda turfa xislatli eldoşlarimiz bilan muomalada qiynalib qolamiz, köngillariga yetolmay: “e, ha, bitta gap kam, ikkitasi köp, bir yarim gap yöq-da”, − deymiz, şunday kezlarda. Aslida esa odamiylikning eng uluğ va eng oddiy jihati − muomala madaniyatimiz qaşşoqligini tan olgimiz kelmaydi...
Men har gal özining şirin sözi, ötkir zehni, yuksak insoniy fazilatlari, bundan ham muhimi, elparvarligi va havasga munosib muomala madaniyati bilan deyarli barça amudaryoliklarning aziz otaxoniga aylangan Bekman ota Allaberganov bilan suhbatlaşganimda insonning şaxs sifatida şakllanişida uning muomala madaniyati öta muhim ekanligini his etaman. Çunki otaxon qaysi auditoriyada, qanday insonlar davrasida bölişlaridan qatʼiy nazar, öz sözi, muomalasi, xalqimizga bölgan öta samimiy mehr-muhabbati bilan suhbatdoşlarining ham, tinglovçilarning ham hurmat va eʼtiborini qozonişiga köp bora guvoh bölganman.
Xalqimizda asrlar sinovidan ötgan purmaʼno hikmat bor: “Maşaqqatlardan çöçigan insonning hayotida maʼni bölmaydi”, deyişadi. Agar taʼbir joiz bölsa, Bekman ota Allaberganov hayot maşaqqatlarini köp totigan, ana şu maşaqqatlar aro toblangan, hayot yöllaridagi taqdir sinovlarini metin irodasi, sabr-bardoşi bilan yengib, bugungi dorilomon kunlar qadrini boşida tutib yaşayotgan el-yurt fidoyisi.
U ota mehriga töymay ulğaydi. Alloh rahmat qilsin, otasi Polvon ota Allaberganov vafot etganida 8-9 yaşar öyinqaroq bola edi. Hali 40 yoşga kirmay uç öğil, uç qizning tarbiyasi va katta rözğorning taşvişini zimmasiga olgan onasi Öğil onaga opa-akalari tirgak bölişdi. Birovdan oldin, birovdan keyin oila taşvişlarini yelkalab, hayotga intilgan bolalarning eng kenjasi bölgan Bekman Allaberganov tuğişganlari mehridan kuç olib ulğaydi. Rözğor uçun nimaiki zarur bölsa, aka-opalari bilan birga mehnat qildi, intildi. Qişloqda u tengi bolalar paxta dalasida, kolxoz fermasida, tomorqada kattalar bilan bab-baravar mehnat qilişar, tongdan şomga qadar adoği körinmaydigan maşaqqatli mehnat B.Allaberganovning ham bolaligini va yoşligini öğirlagan edi.
Bolalik va ösmirlik yillari Ikkinçi jahon uruşidan keyingi tiklaniş yillari maşaqqatlarida keçgan Bekman Allaberganovning metin irodasini taqdirning bemavrid sinovlari ham sindira olmadi. Biri ellik yoşning nari-berisida, biri öttizga ham kirmay birin-ketin bu hayotni tark etgan beş nafar opa-akalaridan ayrilganida tuğişganlik qadri, jigarbandlar mehri inson uçun Allohning naqadar uluğ hadyasi ekanligini yurak-yuragidan his etdi. Naçora, hayot davom etaveradi, inson esa Allohning irodasi qarşisida ojiz, dilda şukur va imon bilan taqdir sinovlarini yengib yaşaşga intilaveradi...
– Meni tuğişgan jigarbandlarim mehri ulğaytirdi, – mehr va şukronalik bilan sözlaydi otaxon. – Ota-onamdan keyin Örozgul, Şukurjon, Oyjon ismli opalarim, Umar va Usmonjon akalarim meni mehr bilan siyladilar, hayot maşaqqatlarini sabr bilan yengib yaşaşga örgatdilar.
Özaro mehr-oqibat, insoniy tuyğulardan kuç olgan Bekman Allaberganov oilada odobli va mehribon uka, maktabda aʼloçi öquvçi böldi. 1963-1968-yillarda Toşkent Davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetini tamomlab, uzoq yillar 16-sonli va 5-sonli umumtaʼlim maktablarida öquvçi-yoşlarga fizika-matematika fanlaridan saboq berdi. Orada bir yil harbiy xizmat burçini ötab qaytgan Bekman Allaberganov özining taşabbuskorligi, xalq hayotiga doir muammolar yeçimini topişdagi öziga xos fikrga egaligi bois, tuman rahbariyatining nazariga tuşdi. 1987-1995-yillarda Xalq deputatlari A.Temur nomli ovul Kengaşi ijroiya qömitasi raisining örinbosari, bir neça yil tadbirkor sifatida faoliyat yuritgan Bekman Allaberganov 1999-2003-yillar oraliğida A.Temur nomli ovul mahalla posboni sardori, 2003-2008-yillarda esa mazkur fuqarolar yiğini raisi vazifalarida sidqidildan mehnat qildi.
Hayotining asosiy qismini xalqqa xizmat qilişdek xayrli işga bağişlagan otaxon Amir Temur nomli ovul aholisining turmuş farovonligini oşiriş, kam taʼminlangan, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamini moddiy va maʼnaviy qöllab-quvvatlaş, ularning hayotdan rozi yaşaşlari uçun zarur şart-şaroitlar yaratiş maqsadida ovul keksalari, ilğor fikrli yoşlar bilan hamjihatlikda iş yuritdi. Har bir xonadonga kirib borib, ijtimoiy himoya uçun ajratiladigan mablağni maqsadli tarzda, haqiqiy muhtoj fuqarolarga taqsimlaş böyiça samarali faoliyat olib bordi. Natijada otaxon raislik qilgan davrda Amir Temur nomli ovul aholisining turmuş darajasi ança yaxşilandi. Köçalar tartibga keltirilib, aholi maskanlari va hududdagi qabristonlar obodonlaştirildi. Oilaviy nizolar, ajraşişlar va jinoyatçilik, huquqbuzarlik holatlari keskin kamaydi.
– Xalq yaxşi muomalaga, hurmatga munosib, – deydi otaxon fuqarolar yiğini raisi bölib işlagan davrini xotirlarkan. – Xalq bilangina hurmat, eʼtibor topamiz. Xalq – bizning ota-onamiz, jigarbandlarimiz, döst-u birodarlarimiz. Xalq – bu Vatan! Ana şu Vatan uçun heç oğrinmay, mehr-muhabbat bilan xizmat qilişimiz kerak...
Bekman ota suhbatdoşini aslo zeriktirmaydilar. Maqolamiz boşida aytganimiz – har qanday odamga, agar taʼbir joiz bölsa, “bir yarimta gapni ham topib” muomalani joyiga qöyganlari uçun ham nafaqada bölişlariga qaramay har kuni yölda:
– Ota, biron maʼraka bormi? – söraşadi farzandlari.
– Televideniyeda körsatuvim bor, operator bolalarim kutib qolişmasin, – deya oşiqib turadilar baʼzan.
Ertasiga, indiniga otaxon yana yölga şayla-nadilar. Bu gal:
– Qiliçboyga! – deb qöyadilar mamnuniyat bilan. – “Otalar çoyxonasi”da hokim va yoşlar uçraşuvi bor, şunga...
Farzandlari otani tuşunadilar, Qiliçboy qişloğiga tez-tez otlanib turişlaridan, keksalar davrasimi, yoşlarnikimi, otaxonni ohanraboday tortib turadigan Qiliçboy zamini unga qançalik qadrdonligini bilişadi. Çunki mazkur qişloqdagi fayziyob göşa – “Otalar çoyxonasi”ning tamal toşini Bekman ota öz qöllari bilan qöygan. Qiliçboyliklarning eng şodiyona damlari, bayram tadbirlari-yu bu zaminga taşrif buyurgan nufuzli mehmonlar bilan uçraşuvlar ham aynan ana şu gözal “Otalar çoyxonasi”da ötkaziladi.
Işlab, yöl yurib çarçamaydigan otaxon 2014-2017-yillarda “Nuroniy” jamğarmasi tuman bölimi raisi, 2017-2020-yillarda esa Özbekiston faxriylarining ijtimoiy faoliyatini qöllab-quvvatlaş jamoat birlaşmasi şaklidagi “Nuroniy” jamğarmasi tuman bölimi raisi vazifalarida işlagan yillarida amudaryolik nuroniylar, Ikkinçi jahon uruşi faxriylari, front ortida fidoyilik körsatgan mehnat fronti faxriylarining deyarli barçasining, hatto dunyodan ötib ketgan faxriy jangçi bobolarning oilalariga birma-bir kirib, tumanning har bir qişloğini qadam-baqadam kezib çiqqan, amudaryolik fidoyilar haqida hikoya qiluvçi “Ular – dorilomon kunlar bunyodkori, yurtimiz fayzi, suyançimiz, maslahatgöyimiz” deb nomlangan suratlar albomini tayyorlab, bu fidoyi insonlar oilalariga, farzandlariga xolisona taqdim etib, “Nuroniy” jamğarmasi Amudaryo tuman bölimi qoşida xalq kutubxonasi faoliyatini yölga qöydi. Jamğarmaga raislik qilgan yillarida ikki marta Oliy Majlis huzuridagi NNTlar va fuqarolik jamiyatining boşqa institutlarini qöllab-quvvatlaş jamoat fondi tomonidan moliyalaştirilgan grant tanlovlarida öz loyihalari bilan iştirok etib, tanlov ğolibi böldi va butun tuman miqyosida “Jaholatga qarşi – maʼrifat” loyihasini muvaffaqiyatli amalga oşirdi. 2016-yilda jamğarma qoşida otaxonning şaxsiy taşabbusi bilan taşkil etilgan xalq kutubxonasi esa keksa-yu yoşlarning sevimli maʼnaviyat va maʼrifat maskaniga aylangan.

Hamişa: “Men ham xalqning bir vakiliman, men – Özbekistonman!” deb xalq orasiga intilib turuvçi Bekman ota Allaberganov ayni paytda tuman “Nuroniylar” jamoatçilik Kengaşi raisining örinbosari sifatida har kuni özi sevgan xalq bilan birga. Deyarli har haftada Amudaryo televideniyesida efirga uzatilayotgan “Odoblar xazinasi” körsatuvi orqali yuzlab, minglab yurtdoşlarimiz qalbidan özining ohorli sözlari, hikmatlarga töla pand-nasihatlari, hayotiy hikoyalari bilan munosib joy olgan.
Tinib-tinçimas otaxon tonglarni şukronalik bilan qarşilarkan, har tong aziz Amu eli uçun xayrli bir iş qiliş, xalqqa manfaat keltirgulik ezgu bir amal röyobi uçun harakat boşlaşni rejalaştiradi va albatta, buning uddasidan çiqadi. Xalqimiz juda yaxşi eslaşadi: muhtaram Prezidentimizning Qoraqalpoğistonga qilgan taşriflaridan birida – Möynoq şahrida Prezident bilan uçraşib, suhbatlaşgan Bekman ota Allaberganovdan davlatimiz rahbari:
– Otaxon, qanday muammolaringiz bor? – deya söraganlarida Bekman ota:
– Mening emas, xalqimizning juda ulkan muammosi bor. Amudaryo ustiga köprik qurilişini faqat orzu qilib yaşayapmiz. Şu masalada yordam bersangiz, – deya xalq nomidan murojaat qildilar.
Prezident otaxonni katta eʼtibor bilan tingladilar, masʼullarga uşbu masalani örganişni topşirdilar va oradan heç qança vaqt ötmay, Amudaryo ustiga köprik quriş böyiça işlar boşlab yuborildi. Köprik bilan birga temir yöl va avtomobil yöllari quriladigan hududga ramziy qoziq qoqiş marosimida qöliga bolğa tutib, özi ham qoziq qoqqan Bekman otaning azbaroyi quvonçidan közlariga sevinç yoşlari qalqiganiga xalq guvoh!
Inson – u kim bölişidan qatʼiy nazar, özi hayotligida xalqi tomonidan hurmat va eʼtiborga loyiq körilsa-yu, izlarini bosib ulğayayotgan öğil-qizlari odob-ikrom bobida elga manzur insonlar bölişsa, qilgan ezgu amallari qalblarda çuqur eʼtirof etilsa, bunday insonlar umri barça uçun ibrat va azizdir. Azizlik esa Allohga yaqinlikdir. Binobarin, Muhammad Mustafo (s.a.v) hadislarida uç ezgu amal haqida şunday deyiladi: Birinçisi “sadaqai joriya – köprik, masjid quriş, vaqf yerlar sadaqa qiliş, ekilgan mevali daraxtlar, ikkinçisi – ilm, uçinçisi – solih farzand”. Bekman ota qayerda, qanday vazifada işlasalar – öşa joyni obod maskanga aylantirdilar. Ustoz sifatida yuzlab yoşlarga taʼlim-tarbiya berib, mustaqil hayotga yölladilar, şogirdlarining barçasi Vatan obodligi, xalq farovonligi yölida hamişa kamarbastalar.
Otaxon ibratli xonadon sohibi, mohir boğbon, namunali tomorqaçi, umr yöldoşi Donagul momo bilan solih farzandlar tarbiyalagan ardoqli inson. Bugungi kunda Bekman ota tarbiyat etgan uç öğil va ikki qizning barçalari öqimişli, elim, yurtim, degan fidoyilar, el havas qilgulik oila sohiblari, otaxonning izlarida kamolga yetayotgan nurli izlari.
– Men – Özbekistonman, men – Vatanman! – deya butun jism-u jahoni bilan jonajon Yurtga, xalqiga intilib turguvçi otaxon – el ardoğidagi “Ardoqli nuroniy” kökrak nişoni sohibi, özining ezgu amallari bilan umri aziz Bekman ota Allaberganov ayni damda 75 yoşga töldilar. Uşbu qutluğ kunda butun ongli hayotini xalq manfaati yölidagi xayrli işlarga bağişlab yaşayotgan, barça ezgu amallari bilan farzandlari, döstlari, eldoşlari faxriga aylangan otaxonni tabarruk yoşlari bilan samimiy muborakbod etamiz.
Robiya YÖLDOŞEVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶