QORAQALPOGʻISTON KONSTITUTsIYaSINING 29-YILLIGIGA BAGʻIShLANGAN TADBIR OʻTKAZILDI

Bundan 29-yil oldin, aniqrogʻi 1993-yil 9-aprel kuni XII chaqiriq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining XII sessiyasida asosiy qonunimiz boʻlgan Konstitutsiyamiz qabul qilindi. 9-aprel – umumxalq bayram deb eʼlon qilindi. Bu bayramni xalqimiz davlatimizdagi adolatni, qonun ustuvorligini his qilgan holda erkin demokratik fuqarolik jamiyat, huquqiy davlat qurish yoʻlidagi ishonchli qadam tashlagan kun sifatida har yili tantanali ravishda nishonlanib kelinmoqda.

Sana munosabati bilan 82-sonli maktabda tumandagi “Madad” huquqiy maslahat byurosi va Yuridik xizmat koʻrsatish markazi huquqshunoslari ishtirokida maʼnaviy-maʼrifiy tadbir oʻtkazildi.

Tadbirda soʻzga chiqqan “Madad” huquqiy maslahat byurosi bosh mutaxassisi Davron Pirmanov, Yuridik xizmat koʻrsatish markazi boshligʻi Nilufar Jumaniyozova va boshqa huquqshunoslar har bir davlatning asosiy qomusi hisoblanuvchi konstitutsiyaning huquqiy negizi, uning tub mohiyati, jamiyatda u orqali belgilab berilgan har bir munosabat toʻgʻrisida soʻzlab, teran fikrlar bildirishdi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi muqaddima, 6 boʻlim, 26 bob, 121 moddadan iborat boʻlib, uning barcha moddalarida dunyoda umumeʼtirof etilgan tamoyillar, xalqaro huquq normalari va boshqa bir qator xalqaro hujjatlardagi umuminsoniy tamoyillar mazmuni mujassamdir.

Konstitutsiyaning muqaddima qismida Qoraqalpogʻiston Respublikasi konstitutsiyasini qabul qilish maqsadi koʻrsatilgan. Birinchi boʻlimda asosiy printsiplar belgilangan, yaʼni davlat suvereniteti, xalq hokimiyatchiligi, Konstitutsiya va qonunning ustunligi, Qoraqalpogʻistan Respublikasining xalqaro va tashqi iqtisodiy aloqalariga bagʻishlangan. Konstitutsiyaning 11-moddasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi davlat hokimiyatining tizimi – hokimiyatning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga boʻlinishi printsipiga asoslanishi koʻrsatib oʻtilgan.

Ikkinchi boʻlimda inson va fuqaroning asosiy huquqlari, erkinliklari va burchlari belgilangan. Ushbu boʻlim umumiy qoidalar, fuqarolik, shaxsiy huquqlar va erkinliklar, siyosiy huquqlar, iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarni, shuningdek, inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlari va fuqarolarning burchlarini oʻz ichiga oladi.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilingan kun munosabati bilan oʻtkazilgan tadbirda Konstitutsiyaga kiritilgan oxirgi oʻzgartirish va qoʻshimchalar xususida ham keng turda maʼlumotlar berildi.

Taʼkidlanganidek, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining 1994-yil 26-fevraldagi oʻn beshinchi sessiyasida, birinchi chaqiriq Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining 1995-yil 31-oktyabrdagi toʻrtinchi va 1997-yil  15-dekabrdagi  oʻn  uchinchi  sessiyalarida, ikkinchi chaqiriq Qoraqalpogʻiston  Respublikasi  Joʻqorgʻi  Kengesining 2003-yil 12-noyabrdagi oʻn ikkinchi sessiyasida Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasiga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan. Bundan tashqari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesining 2014-yil 27-iyundagi oʻn beshinchi sessiyasida, 2019-yil 29-iyundagi yigirma oltinchi sessiyasida, 2019-yil 16-dekabrdagi yigirma toʻqqizinchi sessiyasida va 2021-yil 12-fevraldagi oʻn  beshinchi  sessiyasida ham Konstitutsiyaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilgan.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasida belgilangan meʼyor va printsiplar demokratik huquqiy davlat qurish, inson huquq va erkinliklarini taʼminlashda eng muhim hujjat boʻlib hisoblanadi. Shubhasiz, Qomusimiz yurtimiz taraqqiyotining mustahkam poydevori boʻlib xizmat qiladi.

M.Matyusupov, tuman Yuridik xizmat koʻrsatish markazi bosh yuriskonsulti.