BEZGAK KASALLIGI HAQIDA NIMA BILASIZ?
Bezgak – parazitar tropik kasallik boʻlib, isitma xurujlari, kamqonlilik, jigar va taloqning kattalashishi bilan kechadi. Bir hujayrali parazit plazmodiy kasallikning qoʻzgʻatuvchisi boʻlib, u chivin va odam organizmida koʻpayib, bezgak chivinlari orqali tarqaladi. Odamlar orasida bezgak kasalligining 4 ta - tropik, uch kunlik, toʻrt kunlik, ovale turlari bor.
Oʻzbekistonda bezgak chivinining 7 xil turi mavjud. Kasallik belgilarining qanday namoyon boʻlishi parazitning inson organizimiga tushgandan avvalo jigarda, soʻng esa qonda erotrotsitlarda rivojlanishi bilan bogʻliq. Jigar hujayralaridagi oʻzgarishlar odatda belgisiz boʻladi. Parazitning yuqishidan to dastlabki belgilar paydo boʻlishigacha boʻlgan oraliq bezgakning turlariga qarab 7 kundan 25 kungacha davom etadi. Bezgakning uch kunlik va ovale turlari yashirin davr uyqudagi parazitlar hisobiga 812 kungacha choʻzilib ketishi mumkin.
Kasallikni yuktirib olgan kishilar shifoxona sharoitida davolanadi. Keyinchallik 3-yil davomida dispanser nazoratida kuzatiladi. Chunki kasallik qaytadan rivojlanishi ham mumkin. Chivin chaqishidan himoyalanish maqsadida yashash xonalarining deraza va eshiklariga toʻr pardalar tortish hamda chivinlarni choʻchitish maqsadida tanaga turli surtmalar surtish lozim. Bezgak tarqalishining oldini olish hamda mahalliy yuqtirishni bartaraf etishga qaratilgan profilaktik tadbirlarni yanada kuchaytirish va aholi oʻrtasida targʻibot-tashviqot ishlarni tashkil etish kasallika qarshi kurashishning asosiy usullardan biridir.
T.Atamuratov, tuman SEO va JSB Parazitologiya boʻlimi mudiri.
N.Madiyarova, entomolog.
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
