Chaqaloqlar oʻlimi ortmoqda. Buning oldini olish uchun qanday choralar koʻrilayapti?

Oila – Vatan ichra kichik bir Vatan, har kimning oʻz daxlsiz hududi, toʻlaqonli baxtiyor yashaydigan, avlodlari davomiyligini taʼminlaydigan muqaddas qoʻrgʻonidir. Oilada yangi avlod – chaqaloq dunyoga kelishi esa nafaqat oiladagilar, barcha qarindoshlar, yaqinlar uchun ham quvonchli voqea sanaladi.

Yangi tugʻilgan chaqaloqqa yoshi ulugʻlar bilan bamaslahat ism tanlash, ona-bolaga alohida gʻamxoʻrlik koʻrsatish azaliy qadriyatlarimizdan hisoblanadi.

Ayniqsa, bugungi kunda oilalarga, ona va bolaga eʼtibor davlatimiz siyosatining asosiy yoʻnalishlaridan hisoblanadi. Shu boisdan ham tugʻish yoshidagi ayollar muntazam tibbiy koʻriklarga jalb etilib, sogʻligi nazorat qilib boriladi. Homilador ayollar har oyda ayollar maslahatxonalarida ginekolog shifokorlar koʻrigidan oʻtkazilib, onaga, homilaga zarur hollarda muolajalar buyuriladi. Har bir chaqaloqlarning sogʻlom, meʼyoriy vaznda, nuqsonlarsiz tugʻilishi uchun barcha zarur saʼy-harakatlar olib boriladi.

• Sogʻlom farzand dunyoga kelishida nikohlanuvchilarni nikoholdi tibbiy koʻrikdan oʻtkazish ham muhim ahamiyat kasb etadi. 2021-yil davomida tuman boʻyicha 4 ming 5 juft nikohlanuvchi shaxslar nikoholdi tibbiy koʻrigidan oʻtkazildi. Ularning 3 nafarida ruhiy, 37 nafarida somatik kasalliklar, 1 nafarida esa odamning immunitet tanqisligi virusi aniqlandi. Ushbu raqamlarning oʻziyoq nikoholdi tibbiy koʻrikning naqadar muhim ekanligini tasdiqlaydi.

Afsuski olib borilayotgan choralarga, targʻibot ishlariga qaramasdan, oʻz sogʻligiga beparvolik bilan qaraydigan, shifokorlar tavsiyalariga amal qilmaydigan ayollar ham bor. Ular homiladorlik davrida amal qilishi lozim boʻlgan koʻrsatmalarga bepisand qarashi oqibatida salbiy holatlar kelib chiqmoqda. Fikrimiz isboti sifatida raqamlarga murojaat etamiz:

Joriy yilning 17-yanvarigacha tumanimiz miqyosida 201 nafar chaqaloq dunyoga kelgan boʻlsa, ularning 11 nafari vafot etdi. Vafot etgan chaqaloqlarning 1 nafari 1500 gramm, 3 nafari 1600-2500 gramm, 4 nafari 2600-3500 gramm atrofida, 2 nafari 25-32 haftalik, 2 nafari 33-36 haftalik, 3 nafari 37-39 haftaligida, 6 nafari kesarcha qirqish yoʻli, 5 nafari tabiiy yoʻl bilan dunyoga kelgan. Bir nafar ikki yillik interval bilan toʻrtinchi farzandini dunyoga keltirayotgan ona vafot etgan.

Tan olish kerak, hech bir ayol bolasining nobud boʻlishini, yoki nuqsonli boʻlib tugʻilishini istamaydi. Biroq xohish boshqa, shunga intilish boshqa. Yashab ketishga tayyor boʻlmay tugʻilgan, tugʻilgach, kasalliklarga chalinib, tuman Tibbiyot birlashmasining bolalar reanimatsiyasi boʻlimida muolaja qilinayotgan goʻdaklarning salomatligi uchun ham birinchi navbatda ularni dunyoga keltirgan ota-onalari hamda oila aʼzolari javobgar aslida. Shu bois ham sogʻlom bola tugʻilishi uchun ota-onalarning masʼuliyatini oshirish muhim masala sanaladi.

Toʻgʻri, tuman Tibbiyot birlashmasining bolalar reanimatsiyasi boʻlimida goʻdaklarga tibbiy yordam berishga doir eng zamonaviy, ilgʻor texnologiyalar mavjud. Biroq bu har qanday holatdagi chaqaloqlarning ham hayotini saqlab qolish imkoni bor, degani emas.

Onalar va bolalar oʻlimining oldini olish, tugʻish yoshidagi, farzand koʻrish istagidagi ayollar oʻrtasida targʻibot ishlarini olib borish barcha tibbiyot muassasalarida bugungi kunda eng dolzarb vazifa boʻlib turibdi.

Shu maqsadda 19-yanvar kuni Qilichboy ovulidagi 7-qishloq oilaviy poliklinikada ultratovush tashxisi apparati mutaxassis shifokori Dinora Abduraimova, ginekolog shifokor Zamira Oʻrozimbetovalar hududdagi bir guruh tugʻish yoshidagi ayollarni tekshiruvdan oʻtkazib, sogʻlom farzand dunyoga keltirish uchun avvalo ona sogʻlom boʻlishi, homiladorlik davrida nimalarga eʼtibor berishi lozimligi xususida keng tushunchalar berdi.

Darhaqiqat, tuman koʻp tarmoqli markaziy poliklinikasi, qishloq oilaviy poliklinikalari, qishloq vrachlik punktlari hamda vrachlar va oʻrta tibbiyot xodimlarining asosiy vazifalaridan biri fertil yoshidagi ayollar, homilador va tuqqan ayollarga kasalliklar profilaktikasi boʻyicha koʻrsatilayotgan tibbiy yordam sifati va samaradorligini oshirish, bolalar orasida kasalliklar profilaktikasi boʻyicha tushuntirish-targʻibot ishlarini olib borishdan iborat.

Sogʻlom bola tugʻilishida prenatal, yaʼni tugʻriqdan oldingi skrining koʻrigining ahamiyati katta. Bu avvalo ayollarda homilador boʻlish ehtimolini oldindan aniqlash, qolaversa, tugʻilajak bolada irsiy va boshqa nuqsonlar bor-yoʻqligini aniqlash imkonini beradi.

Ayniqsa, 35 yoshdan kattalar, bolalarida tugʻma nuqson boʻlgan homiladorlar, ilgari ketma-ket ikki homilasi nobud boʻlgan onalar, homila rivojlanishining dastlabki bosqichlarida yuqumli kasalliklarga chalingan homiladorlarlar, qarindoshlari bilan nikoh qurgan, shuningdek, ota va ona avlodida irsiy kasalliklar bor toifadagi ayollar uchun skrining zarur va oʻta muhimligi koʻrsatilgan.

Shu sababli ham Amudaryo tumani Tibbiyot birlashmasi, tuman koʻp tarmoqli markaziy poliklinikasi, qishloq oilaviy poliklinikalari, qishloq vrachlik punktlari masʼullari ovul va mahallalarda boʻlib, tibbiy koʻriklarni tashkil qilmoqda va tushuntirish-targʻibot ishlarini olib bormoqda.

Xuddi shunday tadbirlar tuman Tibbiyot birlashmasiga qarashli koʻptarmoqli markaziy poliklinika ayollar masalahatxonasida ham muntazam ravishda oʻtkazilmoqda.

Bulardan koʻzlangan maqsad esa chaqaloqlarning sogʻlom boʻlib dunyoga kelishi, oilasiga gʻam emas, olam-olam quvonch olib kelishiga erishishdir.

O.RAJABOVA.