MANĞITLIK QATAĞON QURBONLARI
Özbekiston 1991-yil 1-sentyabrda istiqlolga erişgaç, xalqqa ruhiy kuç-quvvat bağişlovçi, unga maʼnaviy ozuqa beruvçi muhim omil sifatida tariximizni xolis va haqqoniy örganişga, istiqlolgaça bölgan davrda sovet tarixşunosligi tomonidan atayin buzib, soxtalaştirilgan holda tadqiq qilinib kelingan davrlarning haqqoniy tarixini tiklaşga ahamiyat berilib, vatanimizda tarixni anglaş, barçamizning taqdirimizga daxldor bölgan tarixiy adolatni tiklaş, ayniqsa, sovetlar davrida örganilişi man qilingan yaqin ötmişdagi voqealarni, ularning mohiyatini tadqiq qilişga katta imkoniyatlar yaratildi.
Prezidentimizning 2001-yil 1-maydagi "Qatağon qurbonlarini yod etiş kunini belgilaş töğrisida”gi Farmoniga muvofiq har yili 31-avgust kunining "Qatağon qurbonlarini yod etiş kuni” sifatida nişonlanişi, respublikada va joylarda "Şahidlar xotirasi” xayriya jamğarmasining taşkil etilişi, mustabid tuzum davrida qatağon etilgan vatandoşlarimizning xotirasini abadiylaştiriş, ularning ibratli hayoti va faoliyati, ilmiy ijodiy merosini örganiş, yoşlar qalbiga singdiriş böyiça katta şaroitlar yaratildi. Ana şu imkoniyat va şaroitdan foydalangan holda respublikamizda köplab tarixçi, siyosatşunos va jurnalistlar tomonidan aynan qatağon davridagi zulmkorona siyosat mohiyati oçib berilgan maqolalar, kitoblar yaratildi.
Quyida eʼtiboringizga 1937-38-yillardagi qatağondavrida turliça ayblarbilan nohaq qatağonqurboni bölgan, şu davrjabrini çekkan insonlartöğrisidagi maʼlumotlarni eʼtiboringizga havola qilayapmiz. Uşbu maʼlumotlar R.Şamsutdinov va U.Bekmuhammad hammuallifligida naşrqilingan "Qatağon qurbonlari. 5-kitob” va "Qatağon qurbonlari. Xotira. Xorazm viloyati” kitoblari asosidatayyorlandi.
Maʼlumki, Amudaryo tumani1957-yil dekabrida Qoraqalpoğistonning Qipçoqva Xorazm viloyatiningManğit tumanlari qöşilişiasosida taşkil etilgan. Eʼtiboringizga havola etilayotgan qatağonqurbonlari 1937-38-yillardagi Manğit tumanilik jabrdiyda insonlardir. Bugungi istiqlolning tinç-osuda kunlarida ularni xotirlab, ajdodlarimizning pok ruhlarini şod etiş – barçamizning burçimizdir.
1937-yil 12-sentyabrda otuvga hukm qilinganlar: (qavs içida tuğilgan yili va tuğilgan joyi körsatilgan. Şartli qisqartma: q. - qişloq).
Yoqubov Qurbonniyoz (1895, Xolimbeg q.) - sobiq savdogar.
Polvonov Amat (1895, Manğit q.) - sobiq quloq.
1937-yil 28 oktyabrda 8-yilga MTL (mehnattuzatuv lageri)ga hukm qilinganlar:
Matkarimov Bobojon (1877, Qalʼauşoq q.) - quloqqa tortilgan. Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
Boltayev Nurillo (1896, Könamaçoy q.) - sobiq quloq,Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
1937-yil 3 noyabrda otuvga hukm qilingan:
Ahmedov Qurbonniyoz (1875, Xöjaqaʼla q.) - quloqqa tortilgan.
1937-yil 3 noyabrda MTLga hukm qilinganlar:
Otaniyozov Maşarip (1881, Hotamşayx q.) - quloqqa tortilgan, hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi, 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Xolniyozov Ollabergan (1908, Hotamşayx q.) - quloqqa tortilgan. Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi,10-yilga MTLga hukm qilingan.
Qurbonov Boyman (1901, Hotam-şayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan vaqtda kolxoz omborida mudir. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Döstmatov Quramboy (1886, Hotamşayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Erjonov Şomurod (1884, Xöjaqaʼla q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Ortiqov Said (1897, Könamaçoy q.) - quloqqa tortilgan. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Yoqubov Otajon (1901, Könamaçoy q.) - quloqqa tortilgan. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
Qurbonniyozov Xudoybergan (1889, Qalʼauşoq q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 10-yilga MTLga hukm qilingan.
1937-yil 28 noyabr kuni 10-yilga MTLga hukm qilinganlar:
Örozov Yusup (1885, Uşoq-qalʼa q.) - sobiq quloq. 1929 yili soliq tölaşdan boş torgani uçun 5-yilga qamalgan. Hibsga olingan paytda dökon mudiri bölgan.
Otaniyozov Hoji (1896, Uşoq qalʼa q.da yaşab kelgan) - quloq va savdogar bölgan. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Rahmonov Damin (1882, Manğit tumani) - quloq va savdogar bölgan.
Rahmonov Otajon (1879, Hotam-şayx q.) - sobiq quloq. Kolxozdan çiqarilgan.
Keltboboyev Qöşçon (1879, Hotam-şayx q.) - 1932-yilda quloqqa tortilgan va qamalgan.
Erniyozov Abduraim (1880, Hotamşayx q.) - quloqqa tortilgan. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. Kolxoz taşkil etişga qarşi tarğibot olib borganlikda ayblangan.
Qöşayev Sobir (1908, Böjaköl q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Qodirov Xudoyor (1906, Beştom q.) - Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
1937-yil 28 noyabr kuni 8-yilga MTLga hukm qilinganlar:
Bobojonov Xaytboy (1895, Manğit tumani) - quloq qilingan. Hibsga olingan paytda zavodda işçi bölgan.
Iskandarov Vafo (1902, Hotamşayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
Panayev Hisomuddin (1882, Uşoq qalʼa q.) - sobiq quloq.
Yusupov Jumaniyoz (1880, Qalʼauşoq q.) - hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Töqmonov Şerali (1899, Manğit tumani Qoraköl q.da yaşab kelgan) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Madaminov Xolmurod (1897, Qalʼauşoq q.) - hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Ermonov Aşirboy (1903, Qalʼauşoq q.) - hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
1937-yil 1 dekabrda 10-yil MTLga hukm qilinganlar:
Rahmonov Xudoybergan (39 yoş, Köna Maçit q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Örozov Jumaniyoz (46 yoş. Hotam şayx q.) - sobiq "bosmaçi”. 1931-yili quloqqa tortilgan. Hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
Ibodullayev Juma (35 yoş. Hotamşayx q.)
1937-yil 7 dekabr kuni MTLga hukm qilinganlar:
Bobojonov Şomurot (1877, Böju-köl q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Matniyozov Otajon (1877, manğitlik) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Boltayev Jumamurot (1884, Dörman q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan. 1930-yilda 4-yilga qamalgan.Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 10-yilga hukm qilingan.
Hadiyev Abdukarim (1883, Qorovul q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Mahmudov Maşarip (1877, Dörman q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan. 8-yilga hukm qilingan.
Isçanov Raim (1878, Qalʼauşoq q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Berdiyev Eşimmat (1902, Qalʼa-uşoq q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8 yilga hukm qilingan.
Dösmonov Eşçon (1882, Könamaçoy q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Jumaniyozov Ollambergan (1895, Qalʼauşoq q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Matiyev Begmat (1901, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Tojiyev Jumat (1897, Qalʼauşoq q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Eşmonov Davlatyor (1907, Qorovul q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Xudoyberganov Raim (1878, Könamaçoy q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Saimbetov Örozmat (1905, Böldiköl q.) - hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Xudoyberganov Avaz (1878, Böldiköl q.) hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
Nurumbetov Örozmat (1890, Böldiköl q.) - hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. 8-yilga hukm qilingan.
1938-yil 4 fevralda 10-yilga qamoqqa hukm qilinganlar:
Bayçanov Sagen (1894, Möğil q.)
Qöşaqov Abdulla (1907, Manğit tumani) - hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
1938-yil 7 fevral kuni otuvga hukm qilingan:
Yusupov Matniyoz Mufti (1870, Manğit tumani) - 1929-yilda davlat majburiyatini bajarmaganligi uçun javobgarlikka tortilgan. Xiva xoni muhrini saqlovçi, dindor-oxun.
Nizomiddinov Bobojon Qori (1886, Qoraöçoq q.) - hibsga olingan vaqtda kolxoz aʼzosi.
Eşnazarov Xolboy (1875, Manğit tumani) - 1933-yili 3 yilga surgun qilingan, diniy marosimlar iştirokçisi (mulla).
Şomurotov Ernazar (1875, Qipçoq q.) - Xiva xonligi davrida qozi-sud lavozimida işlagan, diniy xizmatçi-oxun.
1938-yil 7 fevralda 10-yilga MTL ga hukm qilingan:
Kalboyev Saidnazar Jipakçi (1869, Manğit tumani) - sobiq quloq va savdogar. U aksilinqilobiy guruhga aʼzo bölib, aholi orasida mağlubiyatçilik ruhidagi taşviqotlar olib borganlikda, kolxozçilarni kolxozdan çiqişga va Afğonistonga ketişga undaganlikda ayblangan va 10-yilga qamoqqa hukm qilingan.
1938-yil 10 fevralda otuvga hukm qilinganlar:
Yusupov Amat (1904, Dörman q.) - sobiq quloq.
Erniyozov Raim (1933, Dörman q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan.
1938-yil 10 fevralda MTLga hukm etilgan:
Abduraimov Nazar (1890) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi. Davlatga qarşi aholi orasida mağlubiyatçilik tarğiboti olib borganlikda ayblangan va 10-yilga qamoqqa hukm qilingan.
1938-yil 16 fevral otuvga hukm qilinganlar:
Yaqubov Töra (1907, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Bosmaçilik harakati iştirokçisi. Hibsga olingan paytda kolxoz raisi bölgan
Saidniyozov Xolmat (1880, Xolimbeg q.) - sobiq quloq.
Yusupov Normat (1897, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Matmurotov Abdulla (1909, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Bobojonov Otajon (1917, Xolim-beg q.) - quloqning öğli. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Dösçanov Norboy (1907,Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Aloşev Sapaniyoz (1877,Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Ollaberganov Matyoqub (1899, Xolimbeg q.) - sobiq quloq.
Ismoilov Jabbor (1877, Xolim-beg q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan.
Xöjayev Rözmat (1877, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan.
Dösçanov Yöldoş (1902, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan.
Xolmurotov Jumamurot (1893, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan.
Abdurasulov Matyoqub (1892, Xolimbeg q.) - sobiq quloq.
Bobojonov Abduvohid (1909, Xöjayli tumanida yaşab kelgan) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Saidov Jumaniyoz (1912, Xolimbeg q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Örunov Xaytmat (1904, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq.
Örazmetov Kamol (1900, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxozda brigadir.
Rahimov Xolmat (1902, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda kolxozda rais.
Matmurotov Örozmat (1899, Ho-tam Şayx q.) - sobiq quloq va savdogar.
Matniyozov Eşimmat (1908, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq.
Iskandarov Odil (1917, Hotam şayx q.) - sobiq quloq va yuzboşining öğli.
Xolniyozov Odamboy (1908, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq. Hibsga olingan paytda tayyorlov idorasida öt öçiruvçi.
Şomurotov Qozoq (1905, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq.
Saparov Utap (1884, Hotam Şayx q.) - sobiq quloq
Xolmurotov Omonboy (1915) - sobiq quloq. Quloqqa tortilgan. Hibsga olingan paytda kolxoz aʼzosi.
Umid BEKMUHAMMAD.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶