26-iyun – xalqaro giyohvandlikka qarşi kuraş kuni
26-iyun – xalqaro giyohvandlikka qarşi kuraş kuni. Giyohvandlik balosi – insoniyatni juda katta taşvişga qöyayotgan oğir ofatlardan biriga aylandi. Tibbiyot nuqtai-nazaridan qaraganda giyohvandlik surunkali, giyohvand moddalarni isteʼmol qiliş natijasida kelib çiqadigan xastalik hisoblanadi. Unga mubtalo bölgan har qanday odam hayoti fojea bilan tugaydi. Şu bois milliy qonunçiligimizda tarkibida narkotik moddalar va psixotrop vositalar bölgan tibbiy dori-darmonlarning qonuniy aylanişini taʼminlaş, giyohvandlikka çalingan şaxslarni davolaş va boşqa muhim masalalarning huquqiy asoslari belgilangan.
Amudaryo tumanidagi Tibbiyot birlaşmasiga qaraşli köp tarmoqli markaziy poliklinkasining narkologiya xonasida surunkali alkogolizm va giyohvandlikka çalingan bemorlarga xizmat körsatiladi. Narkologiya xizmatini körsatiş xonasi 1985-yilda taşkil qilingan bölib, bemorlarga narkolog-şifokorlar Bahodir Çorşamov, Sardor Madaminov hamda feldşer-narkolog Rajab Ötamurodovlar tibbiy yordam körsatib kelişmoqda. Şuningdek, tegişli taşkilotlar bilan hamkorlikda aholi, ayniqsa, yoşlar örtasida giyohvandlikka berilişning oldini oliş böyiça tarğibot tadbirlari ötkazilib kelinmoqda.
Uşbu ofatga qarşi kuraşiş kuçaytirilayotganiga qaramasdan giyohvandlik vositalarining noqonuniy aylanişi, giyohvandlik ösimliklarini yetiştiriş, kontrabanda, narkotik moddalarning oldi-sotdisi bilan boğliq jinoyatlar sodir bölişi kamaymayapti. Buning natijasida oilalar barbod bölib, bolalar nogiron, mayib-majruh tuğilmoqda, qança insonlar oğu ortidan daromad körayotganlar qurboniga aylanmoqda.
Tuman poliklinkasidagi narkologiya xonasida hisobda turgan bemorlar bugungi kunda 152 nafarni taşkil etadi. Uşbu bemorlarning 149 nafari surunkali alkogolizm, 3 nafari giyohvandlik kasalligiga çalingan. Ularni dinamik kuzatiş Özbekiston Respublikasi Soğliqni saqlaş vazirligining “Surunkali içkilikbozlik, giyohvandlik va toksikomaniya bemorlarini dispanser kuzatuvi haqida”gi buyruği asosida olib boriladi. Profilaktik hisobda turgan bemorlar esa har oyda körikdan ötkaziladi. Undan taşqari, surunkali içkilikbozlikka çalinganlarni anonim davolaş işlari olib boriladi. Kasallikka çalinganlarning oila aʼzolari bilan muntazam ravişda suhbat ötkazilib, ulardagi özgarişlar qayd etilib boriladi.
Joriy yilning şu oyiga qadar 45 nafar bemordan OITS kasalligiga qon tahlili olingan bölib, ularning heç birida kasallik aniqlanmagan.
Bu yerga kasallik belgilari bilan kelgan bemorlar asosan oila aʼzolarining roziligi va arizasi bilan tibbiy körikdan ötkaziladi. Körik davomida surunkali içkilikbozlik yoki giyohvand ekanligi aniqlanişi bilan bemorga şifokor-narkolog tomonidan Respublika Narkologiya dispanseriga statsionar davolanişga yöllanma beriladi. Bemorlarni aniqlaşda, ularga tibbiy yordam körsatişda tumandagi tibbiyot xodimlari va qişloq vraçlik punktlari xodimlari yaqindan yordam berib kelişmoqda.
Narkologiya xonasida har kuni soat 16:00dan keyin tibbiy tez yordamda alkogolik mastlik holatini aniqlaş ekspertizasi ötkaziladi. Şu kungaça 155 nafar alkogolik mast deb topilganlar tibbiy körikka olib kelindi. Ekspertiza davomida mastlik holati alkotester yordamida aniqlanadi. Şuningdek, narkologiya xonasida bemorlarga ratsional-psixoterapiya va umumquvvatlovçi dorilar bilan muolajalar ötkaziladi.
Ijtimoiy kasallik hisoblangan giyohvandlikning oldini oliş, avvalo, mazkur xastalikning sabab böluvçi omillarini bartaraf etiş, yoşlarni sportga jalb etiş, maʼnaviy dunyosini umuminsoniy qadriyatlar va milliy ğurur hissi bilan boyitiş hamda boşqa köplab xayrli amallar bilan boğliq keng kölamli çoralarni amalga oşiriş demakdir. Bu borada şu kabi kerakli çoralar körilayotganiga qaramasdan uşbu illatni nafaqat yurtimizda, balki butun dunyoda butunlay yöq qilişning imkoni bölmayotgani juda açinarli.
Hamjihatlik har qanday ofatni bartaraf etişda eng kuçli vosita hisoblanadi. Şu sababli har birimiz giyohvandlik va içkilikbozlikka qarşi kuraşişga özimizni masʼul deb bilib, yöq qilinişiga hissa qöşişimiz lozim.
O. Xudoyberganova.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶