BIR MARTALIK MODDIY YoRDAM QANDAY HOLATLARDA BERILADI?
Özbekistonda amalga oşirilayotgan islohotlarning asosiy yönalişi kam taʼminlangan oilalarga kömak, kambağallikni kamaytiriş va boşqa şu kabi masalalarga qaratilmoqda. Bunda, ayniqsa, karantin davrida hukumatimiz tomonidan amalga oşirilayotgan çora-tadbirlar muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Özbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 30-martdagi 165-sonli qaroriga ilova “Qoraqalpoğiston Respublikasi va Xorazm viloyatida muhtoj oilalarga bir marta beriladigan moddiy yordamni tayinlaş va tölaş tartibi töğrisida”gi Nizom aynan murakkab vaziyatga tuşib qolgan oilalarga moddiy kömak berişga, öşa vaziyatdan çiqib olişga davlat tomonidan yordam berişga qaratilgan.
Muhtoj oilalarga bir marta beriladigan moddiy yordamni tayinlaş va tölaş töğrisidagi qaror Fuqarolar yiğinini ijtimoiy qöllab-quvvatlaş komissiyasi tomonidan qabul qilinadi.
Murakkab hayotiy vaziyat deganda işga layoqatliligini yöqotişga olib kelgan oğir kasalliklar (I guruh nogironi) yoki uzoq (beş oydan köproq) vaqt dori vositalari qöllaşni yoxud jarrohlik aralaşuvini talab etadigan kasalliklar, turmuş örtoği, ota-onaning (boquvçining) ölimi, tabiiy ofatlar, halokatlar, yonğinlar va boşqa favqulodda vaziyatlar oqibatida hayotiga, soğliğiga, mulkiga zarar yetişi tuşuniladi.
Paydo bölgan murakkab hayotiy vaziyatni mustaqil hal etişga imkon beradigan moddiy (mulk) imkoniyatning (daromadning) yöqligi muhtoj oilalarga bir marta beriladigan moddiy yordam tayinlanişi va berilişining şarti hisoblanadi.
Yuqoridagi Nizomning 7-bandiga köra, bir marta beriladigan moddiy yordam töliq davlat taʼminotida bölmagan, hayotiy murakkab vaziyatga tuşgan oilalar (fuqarolar) toifalariga, birinçi navbatda, özgalar parvarişiga muhtoj bölgan yolğiz fuqarolar va pensionerlarga (işga layoqatsizlarga va işga layoqatli oila aʼzolari bölmaganlarga), boquvçisi nogiron bölgan oilalar va boşqa kam taʼminlangan aholi toifalariga va oilalarga, I guruh nogironi bölgan yoki oğir kasalga çalingan (butunlay yoki qisman öz-özini boqiş imkoniga ega bölmagan, iş faoliyatini olib bora olmaydigan) fuqarolarga, ölim oqibatida yagona boquvçisini yöqotgan oilalarga (uç oy muddat mobaynida), nogiron bola yoki I yoki II guruh nogironi bölgan yoki moliyaviy xarajatlarni talab etadigan jarrohlik aralaşuvi yoki uzoq vaqt (beş oydan köproq) ambulatoriyada davolanişi zarur bölgan oğir kasallikka çalingan boşqa oila aʼzosiga qarab turgan töliq bölmagan oilaning ota-onalariga (oila aʼzosiga), ota-onalardan biri I yoki II guruh nogironi bölgan, ikkinçisi esa iş faoliyatini töxtatgan holda bemorga qaraşga majbur bölgan yoki ikkala ota-ona ham I yoki II guruh nogironi bölgan ikki nafar va undan köp farzandli töliq oilalarga berilişi nazarda tutilgan.
Muhtoj oilalarga bir marta beriladigan moddiy yordam uçun murojaat etuvçining doimiy turar joyi (propiskasi) böyiça, muhtoj oila aʼzosining fuqarolarning özini özi boşqariş organiga yozma arizasi asosida Komissiya tomonidan tayinlanadi.
Arizaga ariza beruvçi pasportining nusxasi, muhtoj oilaning tarkibi töğrisidagi maʼlumot va muhtoj oilada murakkab vaziyat yuzaga kelganligini tasdiqlovçi hujjatlar nusxalari (nogironlikni tasdiqlovçi tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi protokolining köçirmasi, ölim haqidagi guvohnoma, oğir kasallik oqibatida işga layoqatsizlikni tasdiqlovçi tibbiy xulosa, favqulodda vaziyat (holat)da yengilmas kuç paydo bölganligi haqida tegişli organlarning xulosalari) ilova qilinadi.
Muhtoj oilalarga bir marta beriladigan moddiy yordam Komissiya majlisining qarori protokoli asosida tölanadi.
Xulosa örnida şuni aytiş kerakki, insonparvarlik ğoyasi bilan ifodalanuvçi uşbu siyosat Davlatimizning ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalarni qöllab-quvvatlaş va ularni hayotiy murakkab vaziyatlardan olib çiqiş maqsadini közlagani bilan ahamiyatli bölib, bu siyosat öz navbatida davlat va xalqning özaro hamjihatligining ham ifodasidir.
Jamşid Bekimbetov, tuman Adliya bölimi boş maslahatçisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶