DASTUR LOYIHASIDA PORLOQ KELAJAGIMIZ ÖZ AKSINI TOPGAN
2017-2029-yillarda Özbekiston Respublikasini rivojlantirişning beşta ustuvor yönalişi böyiça harakatlar strategiyasini amalga oşirişning uçinçi bosqiçi yaʼni, 2019 “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlaniş yili” Davlat dasturi loyihasi 253 ta banddan iborat bölib, Özbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yilning 28-dekabr kuni Oliy Majlisga qilgan Murojjaatnomasida belgilab berilgan asosiy vaziflarni öz içiga olgan.
Keyingi yillarda rivojlanişning şiddati va şijoatini har bir yurtdoşimiz öz hayotida yaqqol his qilmoqda. Öylaymanki, “Faol investitsiyalar va ijtimoiy rivojlaniş yili” Davlat dasturi 15-yanvargaça umumxalq muhokamasi davomida yana ham sayqallanadi va yil mobaynida amalga oşirilişi barobarida xalqimiz turmuş farovonligi ortadi, mamlakatimiz iqtisodiy qudrati yana yuksaladi.
Dasturning “Ijtimoiy sohani rivojlantiriş” deb nomlangan 4 bölimi ayniqsa, aholi turmuş sifatini oşirişga qaratilgani bilan juda ahamiyatlidir. Mazkur bölimning 1 bandida aholi bandligi va real daromadlarini izçil oşiriş maqsadida eng kam oylik iş haqi miqdorini belgilaş tartibini qayta körib çiqiş, bunda xodimlarning iş haqi miqdorini yagona taʼrif stavkasi böyiça tarif koeffitsentini oşiriş hisobiga köpaytiriş, pensiya, stipendiya va nafaqalar miqdorini yagona taʼrif stavkasi böyiça tarif koeffitsentlarini oşiriş körsatkiçidan kelib çiqib köpaytiriş nazarda tutilgan.
Şuningdek, mehnat munosabatlarini takomillaştirişga qaratilgan Özbekiston Respublikasi Mehnat Kodeksining yangi tahririni işlab çiqiş, loyihada bozor iqtisodiyoti talabidan kelib çiqib, norasmiy mehnatdan foydalanişning oldini olişga qaratilgan rağbatlantiruvçi normalar öz ifodasini topadi.
Boşlanayotgan yilda aholi bandligini taʼminlaş maqsadida tijorat banklari tomonidan maqsadli dasturlarga muvofiq mikrokreditlaş hisobiga 191,5 ming aholini tadbirkorlikka jalb qiliş, fuqarolarni taşkillaştirilgan holda xorijiy davlatlarda işga joylaştiriş orqali 200,4 ming aholini iş bilan taʼminlaş, kasbga öqitiş, huquqiy va boşqa turdagi maslahatlar beriş kabi ijtimoiy yordamning nomoliyaviy usullaridan keng foydalaniş rejalaştirilmoqda.
Umumxalq muhokamasiga taqdim etilgan Dastur loyihasida xalqaro standartlarga muvofiq kasbiy malakani baholaş tizimini joriy etişga xizmat qiluvçi Özbekiston Respublikasi Prezidenti Qarori loyihasini işlab çiqiş, loyihada Mehnat vazirligidan akkreditatsiyadan ötgan nodavlat taşkilotlarga fuqarolar malakasini oşiriş va kasbiy malakasini baholaş huquqini beriş, nodavlat taşkilotlar tomonidan fuqarolarga belgilangan namunadagi kasbiy könikmani tasdiqlovçi hujjatlarni taqdim etiş, barça işçi va xizmatçilarga ularning kasbiy malakasini inobatga olgan holda tabalaştirilgan haq tölaş tizimini joriy etiş ham rejalaştirilmoqda. Agar loyihadagi bu norma qabul qilinsa, işçi-xodimlarni iş vaqtidan unumli foydalanişga undaşi sözsiz.
Turmuş sifatini oşirişning asosiy şartlaridan biri bu – bandlik. Baʼzi işsiz fuqarolar, ayniqsa yoşlar öziga munosib iş topolmay, tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullanmoqçi bölişadi. Biroq işni nimadan boşlaşni, tadbirkorlik loyihasini işlaşni bilmaydi. Dastur loyihasida ana şunday holatga tuşgan fuqarolarni tadbirkorlik loyihalarini tayyorlaş böyiça öqitişni mehnat guzarlari kvorking markazlarida taşkil etiş rejalari ham örin olgan. Rejaga muvofiq, Özbekiston yoşlar ittifoqi, Savdo-sanoat palatasi tuzilmalari orqali fuqarolar mehnat guzarlari va kvorking markazlarida tadbirkorlik loyihalarini tayyorlaş böyiça öqitiladi, tadbirkorlik faoliyatini boşlagan fuqarolarni birinçi yilda badaldan ozod etgan holda, Savdo-sanoat palatasiga aʼzo qiliş va ularda tadbirkorlik könikmalarini şakllantiriş maqsad qilib qöyilgan.
Dastur loyihasida Özbekiston Respublikasi “Aholini iş bilan taʼminlaş töğrisida”gi qonunining yangi tahririni işlab çiqiş, bu loyihada iş beruvçining iqtisodiy mustaqilligi tamoyillarini kuçaytiriş, qonunosti hujjatlardagi normalarni bevosita qonunda belgilaş, özini özi band qilişning zamonaviy va samarali şakllari, jumladan, masofaviy mehnat, frilansing kabi faoliyat turlarini kengaytiriş va uning huquqiy maqomini belgilaş nazarda tutilgan.
Uşbu bölimning ikkinçi bandi aholini ijtimoiy himoya qiliş va soğliqni saqlaş tizimini takomillaştiriş, xotin-qizlarning siyosiy faolligini oşiriş borasida bajarilişi lozim bölgan vazifalarni öz içiga olgan. Bu borada bolalikdan nogironligi bölgan farzandlarning onalariga ular pensiya tayinlaş uçun zarur iş stajiga ega bölmagan taqdirda, ijtimoiy nafaqa tayinlaş, pensiya tayinlaş uçun hujjatlarni yiğiş jarayonini tubdan optimallaştiriş maqsadida normativ-huquqiy hujjat loyihasini işlab çiqiş, unda arxivlardagi maʼlumotlarning elektron bazasini yaratiş, idoralararo axborot almaşuvini joriy etiş, davlat xizmatlari markazi orqali pensiya tayinlaş davlat xizmatini yölga qöyiş nazarda tutilgan.
Dastur loyihasi inson omiliga yuksak eʼtibor namunasi, desak adaşmagan bölamiz. Boisi unda tibbiyot muassasalari faoliyatini yanada yaxşilaş, aholining sifatli tibbiy xizmatidan foydalanişiga şaroitlar yaratiş, sanitariya-epidemiologiya xizmatini yanada takomillaştiriş, nogironligi bölgan şaxslarni davlat tomonidan protez-ortopediya buyumlari va texnik reablitatsiya vositalari bilan bepul taʼminlaşni yaxşilaş, oğir turmuş şaroitida yaşayotgan xotin-qizlarni korxonalardagi böş va kvotalangan iş örinlariga joylaştiriş, nogironligi bölgan, farzandlarini tölqsiz oilada tarbiyalayotgan va uy-joy şaroitini yaxşilaşga muhtoj onalarga imtiyozli ipoteka krediti asosida arzon uy-joylar beriş, Xotin-qizlar va oilani qöllab-quvvatlaş fondi orqali xotin-qizlar tadbirkorligini rivojlantirişga 100 mlrd. söm imtiyozli kredit ajratiş rejalaştirilgan.
Şuningdek, arzon uy-joylar quriş dasturini izçil davom ettiriş, aholi punktlarida içimlik suvi taʼminoti va oqava suv tarmoğini rivojlantiriş çora-tadbirlarini amalga oşiriş, şahar köçalari va boşqa aholi punktlarining içki yöllarini kapital va joriy taʼmirlaş, atrof-muhitni muhofaza qiliş, xalqqa madaniy xizmat körsatiş sifatini oşiriş kabi köplab vazifalar belgilanganki, bularning ijrosi turmuşimiz sifatini tubdan yaxşilaşga xizmat qilişi bilan juda ahamiyatlidir.
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶