YoZILMAGAN QONUNNING UMRI TUGAYaPTI!
Yaqinda xizmatçilik yuzasidan bir nufuzli idoraga borib, rahbarini ança kutib turişimga töğri keldi. Qabulxonada ön çoğli turli yoşdagi ayollar, erkaklar ham bor edi. Kimdir betoqat bölib qöl soatiga qaraydi, kimdir: “rahbar odam iş vaqtida iş örnida ötirsa bölmasmikan?”, deb tönğillab qöyadi. Kotiba qiz esa xuddi özi oliy nasab-u quyi nasabdagilarga közi tuşganday, bepisandlik bilan tez-tez yurib, goh u yoqqa, goh bu yoqqa ötib-ketib turibdi. Rahbarni söraganlarga qisqagina qilib, “hozir kelib qoladi”, deb çört kesib javob berayapti.
Ötiraverib zerikkan bir ayol:
– Hayy, bugunam işim bitmaydi, şekilli. Bir haftadan beri qatnayman-ov, – dedi qiynalib.
– Bir haftadan beri navbat kutayapsizmi? – hayron böldim men.
– Ha, kotibasi nima yumuş bilan kelganimni söradi. Aytdim. Unda mana bunday maʼlumotlar olib kelasiz, dedi. Şu qoğozlarni töğrilab kelsam, goh rahbar yöq böladi, goh oldida odam böladi.
– Boya bir kişi bilan yarim soatdan ziyod ovozi taşqariga eşitilib, kulişib ötirdi. Men endi oldiga kiraman desam, tuşlikka çiqib ketdi, – gapga qöşildi örta yaşar erkak.
– Eşigida odamlarning turişi heç uni bezovta qilmas ekan-da? – ajablandim men.
– Qani, davlat idoralari rahbarlarining xalqqa xizmat qilgani, xalqning muammosi bilan qiziqqani?
Yonimda turgan qiz “yoşligiga borib” jiğibiyron bölayotgan edi, şu payt eşikdan hammamiz kutayotgan odamning qorasi körindi. U bamaylixotir, salobat bilan odimlab kelib, boşini salgina qimirlatib (bu salomlaşgani, şekilli) xonasiga kirib ketdi. Şunda bir keksaroq kişi:
– Astağfurulloh! Xuddi otasining özi bölibdi-ya, – dedi.
– Kimning bolasi özi, bu yigit? – yonidagi odam qiziqib söradi.
Haligi kişi aytdi. Keyin sal ötib, yana qöşib qöydi:
– Otasi tirikligida tört öğlini tört idoraga boşliq qilib qöyuvdi. Xullas, u idoradan böşasa, yana bir idoraga boşliq bölib yurişibdi hammalari. Işida çatoği çiqsayam ilojini topadimi, deyman-da. Aks holda, bir idorada işdagi xatosi uçun böşatilsa, nega yana bir idoraga boşliq bölaveradi?
Hamrohlarimning suhbati (quloq degan aʼzolar eşitib turadi-da) meni öylantirib qöydi.
Yaşirişning hojati yöq, qaysidir taşkilotga rahbar tanlaşda nomzodning ota-onasi, yaqinlari orasida “közga köringan”, mansab-martabali kişilarning bor-yöqligiga eʼtibor beriş, aksinça, yaqin qarindoşlari sudlangan, “tepadagi”larga yoqmagan nomzodni biror mansabga tayinlamaslik kabi heç qayerda yozilmagan qonun yaqin-yaqinlargaça amal qilib keldi.
Xayolimdan özim taniydigan, biladigan taşkilotlar, taʼlim, maktabgaça taʼlim muassasalari, idora rahbarlari bir-bir ötdi. Çindan-da, ularning köpçiligining ota, aka yo bir yaqini amaldor ötgan. Öz kuçi, bilimi bilan böy tiklab yurganlar kam. Buni tuşuniş qiyin emas, menimça. Oliygohni tugatib kelgan talaba yo bir işdan böşab, boşqa işga kirayotgan odam, albatta, buning uçun rahbarga topganini “ataydi”. Rahbarning yillar davomida yiqqaniga farzandi ertaga bir kun osongina oliygohga kirib, bitirib keladi va işlab, bir-ikki yil “közi pişgaç”, rahbar bölib oladi. Oddiy odam farzandini öqitadi, işga joylaydi, biroq köpçiligi farzandini rahbar qilişga intilmaydi, çunki çöntagi kötarmaydi.
Ha, ha, neça-neça yillar vaqt ğil-diragi şunday aylanganidan köz yumolmaymiz. Biroq ötgan kunlarni eslab, ezilgan vaqtlarimizda könglimizni toğday kötaradigan bugungi kun nafasi göyo malham böladi. Köngilga xuş yoquvçi mujdalarni har kuni, neça bor qarşi olayapmiz.
Şukrki, Yurtboşimiz bugun hammadan barça narsani öz nomi bilan ataşni talab qilayapti. Oddiy xalqning ham barça qulayliklarga ega, farovon şaroitda yaşaşiga intilayapti, Virtual, Xalq qabulxonalari orqali taşvişlariga quloq tutib, ijobiy hal qilayapti, joylarda xalqning rizqini öz çöntagiga urib kelgan rahbarlarni insofga çaqirib, endi xalq bilan hamnafas bölib yaşaşni talab etayapti.
Şular xayolimdan ötdi-yu, mansab kursilarida ötirgan nomunosib rahbarlarni ham, barça dilxiraliklarni ham unutib, yengil nafas oldim. Çunki bugun hayotga köz qaraş özgarayapti, zamon özgarayapti. Yaqin kunlar içida faqat öz ğamini öylab yaşaydigan, işlaydigan rahbarlar ham özgaradi. Meni aytdi dersiz, hali...
Oygul RAJABOVA.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶