IZLARIDA MEHR QOLDI
(Amu elining suyukli farzandi Jumamurod Çorşamovni eslab...)
Kişi hayotining mazmuni uning tirikligida jamiyat uçun qilgan manfaatli işlari bilan belgilanadi. Ana şunday ezgulikka daxldor kişilar hayotdan köz yumganlaridan keyin ham tirik böladilar. Yoş avlodni Vatanga munosib farzandlar qilib tarbiyalaşdek eng ezgu va maşaqqatli vazifani sadoqat bilan uddalagan, bor umrini yoş avlod taʼlim-tarbiyasiga bağişlagan, ibratli hayot yölini bosib ötgan Jumamurod aka Çorşamov tumanimiz tarixi solnomasida abadiy yozib qoldirsa arziydigan tarixiy şaxsdir.
U 1919-yil Manğit tumanining Vaxum ovulida, serfarzand dehqon oilasida tuğildi. Bolaligi zamonning öta oğir, töyib ovqatlaniş köpçilik uçun katta bayram hisoblangan oçarçilik yillariga töğri keldi. Sal esini tanigaç, har qanday şaroitda ham öqib-örganiş, bilim oliş ğoyat muhimligini anglab yetdi. Şu bois, Manğit tumanida oçilgan "Namuna” nomli yetti yillik tayanç (hozirgi 1-örta umumtaʼlim) maktabiga 11 nafar qaldirğoç öquvçilardan biri sifatida qatnay boşladi.
1936-yil esa Urgançdagi öqituvçilar tayyorlaş institutining fizika-matematika fakultetiga öqişga kirdi. Öqişni muvaffaqiyatli tamomlagaç, Xiva şahridagi 3-sonli maktabgaça tarbiya pedagogika bilim yurtiga işga yuborildi. Yoş mutaxassis öziga xos dars ötiş uslubi, çuqur bilim va dunyoqaraşining kengligi bilan tez orada jamoaning ilğor öqituvçilari qatoridan örin oldi, öz bilimini va uslubiy mahoratini oşiriş ustida tinimsiz işladi.
– Mening matematika faniga bölgan ilk havasim tayanç maktabidan boşlangan, öqituvçilik kasbiga nisbatan qalbimda muhabbat uyğotgan ona maktabimning issiq quçoği böldi – deya faxr bilan sözlardi u öz şogirdlariga.
U 1939-yil dekabr oyida armiya xizmatiga çaqirildi. Butun jahonga faşizm balosi xavf solib, Ikkinçi jahon uruşi avjiga çiqqan paytda Jumamurod aka Çorşamov qölida qurol bilan jangga kirdi. Moskva ostonalaridan Volga daryosi böylarigaça çözilgan frontning olovli nuqtalarida pulemyotçilar rotasiga komandirlik qildi, duşman bilan yakkama-yakka olişuvlarda bir neça marta yaralandi. Har safar gospitalda davolanib çiqişi bilan yana öz örnini egalladi. Şu tariqa qon keçib, to Berlingaça bordi. Janglarda körsatgan jasoratlari evaziga munosib taqdirlandi. Köksini 1-darajali "Vatan uruşi” ordeni, "Jangovar xizmatlari uçun” va "Jasorat” medallari bezadi.
U buyuk Ğalabani Elba daryosi böyidagi Roslau şahrida kutib oldi. Oradan olti oyça ötgaç, ona şahriga qaytdi. Özi savod çiqargan 1-sonli örta maktabda yoşlarga fizika-matematika fanidan saboq berişga kirişdi. Şu-şu butun hayotini ösib kelayotgan yoş avlod taʼlim-tarbiyasiga bağişladi.
Jumamurod aka şunçaki dars ötiş bilan çeklanmadi. Har doim zamonga hamnafas bölişga, pedagogik mahoratini oşirib borişga intildi. 1952-1957-yillarda Nizomiy nomidagi Toşkent davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetini sirtdan tamomladi, öz faoliyati davomida oddiy muallimlikdan maktab direktori, xalq maorifi bölimi mudiri darajasigaça bölgan fidoyi mehnat yölini bosib ötdi. Öz sohasida qariyb yarim asr samarali faoliyat yuritib, "Özbekiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼloçisi” kökrak nişoni, Qoraqalpoğiston Respublikasi Jöqorği Kengesining "Faxriy yorliq”lari bilan taqdirlandi.
– Agar ötgan umrni orqaga qaytarişning iloji bölgan-da edi, – derdilar doim ustoz biz şogirdlariga, – men yana xuddi ana şu, bosib ötgan yölimdan borib, öqituvçilik kasbini tanlagan bölar edim.
Men har doim ustoz haqida öylaganimda şoira qizimiz Robiya Yöldoşevaning uşbu satrlari xayolimdan ötadi:
Mansab ötar mulk-taxti bilan,
Umr – daryo, oqib ketadi.
Oqil inson çin ahdi bilan,
Yuraklarga singib ketadi.
Mehringizdan suv içgan dillar,
Poyingizga gullar ekadi.
Ötsa hamki oradan yillar,
Izingizni mehr öpadi.
Ustoz bugun oramizda yöq. lekin u kişining ilm-irfon ummoniga töla mehridan suv içgan minglab şogirdlari hamon "Jumamurod Çorşamov” desalar, qalblarida çeksiz ehtirom ila ustoz xotirasi oldida boş egadilar, u kişining poylariga gul soçgan kabi iforli sözlari ila yodga oladilar.
Garçi dunyodan ötganlariga uzoq yillar bölgan bölsa-da, hamon el-yurt qalbida ardoqlanayotgan aziz ustoz xotirasini abadiylaştirib, heç bölmaganda özi yaşagan köçaga u kişining nomi berilsa, nazarimda el-yurtning dilidagi iş bölardi.
Inson uçun faqat bir marta beriladigan qimmatli umr fursatlarining har bir onidan qay tarzda oqilona foydalana bilişning eng yorqin namunalaridan biri ustozimiz Jumamurod aka Çorşamovning hayotidir. Zero, bu hayot ölmas, öçmas hayot yölidir-ki, u hamon har birimiz uçun ibrat maktabiga aylangan.
Bekman ALLABERGANOV, «Nuroniy» jamğarmasi tuman bölinmasi raisi.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶