OBOD OILA GÖŞASI
(Oçerk)
Mehnatga oşno umr
Xalqimiz zakosi tufayli hayotimizga kirib kelgan hikmatlar juda köp. Razm solib qarasangiz, xalq turmuş tarzining özi bir-birovga havas, ibrat, bir-birovdan örganiş va örgatişni tarğib etuvçi mehnat maktabiga öxşaydi. Qöşni-qöşnidan kam bölmaslik uçun intilişi ham şundan.
"Mehnatning tagi – rohat”, "Mehnat insonni uluğlaydi”, "Qöşni qöşnidan erta turmoqni örganadi”, deb taʼkidlaş va bu hikmatlarga amal qilib yaşaş, nazarimda, xalqimiz uçun irsiyat. Şuning uçun ham biz tongdanoq mehnat bağriga oşiqamiz, bugun keçagidan, ertaga esa bugungidan yaxşiroq işlarning uddasidan çiqişga intilamiz.
– Boşqalar qanday öylaşadi, bilmadim-u, men mehnat bağrida özimni juda yaxşi his qilaman, –deydi "Nuroniy” jamğarmasi tuman bölinmasi raisi Bekman oğa Allaberganov. – Jismoniy harakat odamni tetiklaştiradi, qilgan işingizdan könglingiz tölib, zavqlanasiz. Men hayotimdagi barça yaxşiliklarga mehnat tufayli erişdim.
Bekman oğa Allaberganov, özi aytmoqçi, hayotidagi jamiki yaxşiliklar – tökin-soçin turmuş tarzi, solih farzandlar, obrö va martaba, baxtiyor oila saodati, sevimli ustozlik maqomiga yetişiş uçun bir kun ham mehnatdan ayro tuşmadi. Xalqona ibora bilan aytganda, suv kelsa, simirib, toş kelsa, kemirib yaşadi. Halol va fayzli mehnat uning hayot şiori böldi.
Bekman Allaberganov 1963-yilda Toşkent Davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetiga öqişga kirdi. Institutda ham yomon öqimadi. Özining tirişqoqligi, taşkilotçiligi, mehnatkaşligi bilan ustozlarining nazariga tuşdi.
Institutni muvaffaqiyatli tugatib, qişloğiga qaytgan Bekman Allaberganov dastlabki iş faoliyatini 16-sonli örta taʼlim maktabda öqituvçilikdan boşladi. U baʼzan ertalabdan keçgaça maktabda qolib işlar, öz zimmasidagi dars-maşğulotlaridan söng ustozi Jumamurod Çorşamovning maslahati va rahbarligida alohida qobiliyatli öquvçilarga qöşimça darslar ötardi.
Bekman Allaberganov 20-yil davomida yoşlarga fizika-matematika fanining sirlarini örgatdi. Tumandagi 16-sonli va 5-sonli maktablarda işlab, öqituvçi-ustozdek şarafli nomga munosib inson sifatida obrö-eʼtibor qozondi, hayotda öz örnini topdi.
ODAMLAR ORASIDA
Tuman rahbariyati uning odamlar bilan işlaşişdagi öziga xos taşkilotçilik qobiliyatini hisobga olib, 1987-yilda Amir Temur nomli ovul Kengaşi ijroiya qömitasi raisining örinbosari lavozimiga tayinladi. U 8-yil davomida mazkur ovul ahli hayotiga oid ijtimoiy muammolarni hal etiş, kam taʼminlangan oilalarni qöllab-quvvatlaş, ovulning uyuşmagan aholisi qatlami bilan işlaşiş, işsizlik bilan boğliq masalalarni hal etiş borasidagi işlarga boş-qoş böldi.
Mustaqillikning ilk yillaridanoq u tadbirkorlik sohasiga qöl urdi. Yakka tadbirkorlik faoliyati bilan şuğullandi.
Taşkilotçi, şu bilan birga har qanday vaziyatda odamlar bilan kelişuvçanlik xislati tufayli 1999-2003-yillarda Amir Temur nomli ovul fuqarolar yiğini mahalla posboni sardori vazifasida faoliyat yuritgan Bekman Allaberganov 2003-yilda Amir Temur nomli ovul fuqarolar yiğini raisligiga saylandi. U beş yil davomida yiğin raisi sifatida ovul ahli hayotiga oid muammolarni hal etiş uçun yelib-yugurdi. Ovul yerlarini suv bilan taʼminlovçi Manğit arna va Toşyop kanallari böylarini obodonlaştiriş, ovul hududidagi qabristonlar atrofini ihota qiliş, yakka tartibda uy-joy quruvçilar uçun yer maydoni ajratiş, ovuldagi xutor tizimiga asoslangan hududlarni tartibga keltiriş, tomorqa yerlaridan foydalaniş madaniyatini yuksaltirişdek köpdan-köp masalalarni ijobiy hal etişga erişdi. Uning el-yurt, özi sevgan mahalla ahli orasida ötkazgan har bir kuni çinakkam ibrat maktabiga aylandi.
OILA UÇUN MEHNAT – HAQIQIY BAYRAM
Sözimizning boşida xalqimizning betakror zakosi mahsuli – "Mehnatning tagi rohat”, "Mehnat insonni uluğlaydi” va bu hikmatlarga unçalik uyqaşmasa-da, "Qöşni-qöşnidan erta turmoqlikni örganadi” degan iboralarni keltirgan edik. Biz Bekman oğa xonadonida bölib, töğrisi, dillarimizda havas uyğondi. Mehnat insonni el içra qançalar uluğ qilganiga ham, halol va fidoyi mehnatning tagi naqadar gözal rohat ekanligiga va nihoyat, qöşni-qöşnidan erta turmoqnigina emas, öz qöllari bilan özi uçun qanday çiroyli turmuş şaroitlarini yaratişni ham örganişiga, mehnat tufayli farovonlik qasrlarini bunyod etişiga guvoh böldik.
Biz mehnatdan kelgan çiroyni, boylikni Bekman oğa yaşaydigan mahallaning har bir köçasida, har bir xonadonida kördik. Obod köçalar, xonadonlar atrofiga tartib bilan ekilgan dov-daraxtlar, hafsala bilan kötarilgan tok zangilari, gurkirab yotgan tomorqalar ovul-u mahallaga fayz baxş etgan.
Bekman oğani qaynoq mehnat pallasida uçratdik. Çamanday oçilib yotgan oq, puşti atirgullar orasida nevaralari bilan gullarni qayçilab yurgan Bekman oğa aslida şu kuni öğli Şerzod bilan uylariga yaqin joydagi olmazor boğ yumuşlariga oşiqib çiqqan-u, özi sevgan atirgullarning ösişiga xalaqit berayotgan injiq şoxlarini bir-bir qirqib taşlayotgan ekan. Oğaning umr yöldoşi Danagul opa Qozoqboyeva boşçiligidagi qiz-u kelinlar otaning imosiga şay, hammalari boğda işlaşga jam bölib kelişibdi.
– Uç öğlim, ikki qizim va kelinlarim, xudoga şukur, juda ahil, – deydi Danagul opa. – Otasini juda siylaşadi. Baraka topişsin.
Oğaning umr yöldoşi Danagul opa qönğirotlik. Bekman oğa bilan hamkasb, Nukus Davlat pedagogika institutini tugatib, umr böyi yoş avlod taʼlim-tarbiyasi bilan şuğullangan onaxon nafaqaga çiqib, bir uy nevaraga ardoqli buvijon, maslahatgöy ona.
– Bugun boğni begona ötlardan tozalab, ekişga tayyorlamoqçimiz, – deydi Bekman oğa, – şunga bolalarimning barçasi haşarga kelişgan.
Boğni aylandik. Şiğil mevalari quyoş nurida tovlanib, körgan közni quvontirgulik ajib manzara. Bekman oğa atrofiga jam bölgan öğil-u qizlar bugun nafaqat haşarga, balki boğdorçilik ilmini ham örganişga kelişganmi, deysiz. Mevali daraxtga qaçon qanday şakl beriladi-yu, şakl berilmagan daraxt bilan, şakl berilganlarining farqi nimada? Ota farzandlariga erinmay tuşuntiradi. Farzandlar injilmay, qunt bilan tinglaşadi.
– Ana endi, hamma işga!
Xuddi otaning amrini kutib turganday, farzandlar hazil-xuzul, öyin-kulgu bilan işga şönğişadi. Xuddi boğda bayram bölayotgan kabi!
MEHNATDAN KELGAN BOYLIK
Otaning katta öğli Ilhom Polvonov – fermer, şu bilan birga "Adolat” sotsial demokratik partiyasi tuman Kengaşi raisi. Öktamboy boğbon, qizlari Şarofat va Iqbol öqituvçi, kenja öğli Şerzod esa "Toşyop” OFY "Mahalla posboni” jamoatçilik tuzilmasi rahbari, kelinlari Nargiza, Latofat, Feruzaxonlarning özaro ahilligidan bu katta xonadonga Alloh baraka bergan.
Tabiatan yangilikka öç bölgan Bekman oğa Allaberganov bir kuni televizor orqali "Mening boğim” körsatuvini tomoşa qilayotib, samarqandlik boğ-bonning öz xonadoniga kattakon muzlatgiç örnatgani haqida eşitib qoldi. Hatto havasi keldi. Xayolidan esa: "Bizlar ham örnatsak-çi?” – degan öy ötdi. Bu haqda öğillariga aytgandi, ular otani qöllab-quvvatlaşdi. 2016-yilning keç kuzida otaning qistovi bilan uç öğil işga kirişib ketişdi. Heç qaysisi "Mening rözğorim bölak”, deb ötirmadi, topganlarini örtaga yiğib, Bekman oğaning oldiga qöyişdi:
– 40 million söm tayyor! – deyişdi öğillari.
15 tonnalik siğimli muzlatgiçni olib kelib örnatiş kamida 100 million söm bölarkan. Buning ham ilojini topişdi. 60 million sömlik bank krediti asosida şundoq Bekman oğaning hovlisi yonboşiga 15 tonnalik siğimga ega muzlatgiç qurilib, örnatildi. Har yili 1 gektarlik boğ mevasini saqlaşning ilojini qilolmay, hosilning yarmini arzon-garovga sotib yuboradigan otaning öğillari 2016-yilgi hosilni muzlatgiçga joylaştirişdi. Olingan daromad esa kutilganidan ham ziyoda böldi. Juda qisqa vaqt – 6 oy içida bank kreditining 30 million sömi qaytarildi.
– Nasib qilsa, 4-5 oydan söng bank bilan töliq hisob-kitob qilaman, – deydi "Bekmanov Şerzod” dehqon xöjaligi raisi, otaning kenja öğli Şerzodjon.
Havasimiz keldi: axir bir yilning nari-berisida 100 million sömlik zamonaviy muzlatgiç oilaning öz mulkiga aylanib turgan bölsa. Bu yoğini sörasangiz, Bekman oğa 2017-yilda boğdan va tomorqada saf tortgan şaftolizordan keladigan daromadning "xomçöt”ini qilib qöygan. Naqd 70-80 million atrofida! Bu 70 yoşli otaxonning "xomçöt”lari! Balki biri fermer, biri boğbon, yana birlari öqituvçi-yu mahalla posboni bölgan farzandlarning "çötlari” bundan ham zalvorliroq raqamlarni qayd etar!
Muhimi, tinib-tinçimas 70 yoşli otaxon – hamon hukumat yumuşida qaddini ğoz tutib, amudaryolik nuroniylar hayotiga Prezidentimizning yangi-yangi Farmon va Qarorlarida şarh etilgan imkoniyat va şaroitlarni olib kiriş maqsadida yelib-yugurib yurgan Bekman oğa Allaberganov yaratgan bu oila göşasi mehnatdan kelgan boylik tufayli yanada obod bölib boraveradi. Çunki bu oila sohibining özi halol va fidoyi mehnati bilan el içra qadr topgan insonlardan.
Robiya Yöldoşeva.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶