20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 21:56
Jamiyat 👁 8,518

BUYuK MAʼNAVIY MEROS

BUYuK MAʼNAVIY MEROS

Navröz. Öz nomi, u bilan boğliq azaliy anʼanalari qalblarga yaqin, barçaga manzur bayram.

Navröz tarixi

"Navröz” forsiy söz bölib, Yangi kun degan maʼnoni anglatadi. Yaʼni, olam uzra turfa ranglar ila tovlanib, yaşillanib kirib kelguvçi Bahordan, zaminda, tabiatda özgarişning boşlanişidan darak bölgan bu Yangi kun.

Tarixiy manbalarda keltirilişiça, Navrözning şakllaniş davri juda qadim zamonlardan, zarduştiylikning paydo böliş davrigaça davom etgan asrlarni öz içiga oladi.

Buyuk alloma bobomiz Abu Rayhon Beruniy "Qadimiy xalqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida Quyoş yili hisobida yilning birinçi oyi deb sanalgan Farvardin oyi töğrisida sözlab: "Bu oyning birinçi kuni Navrözdir”, deydi. Beruniy bobomizning fikriça: Navröz bahor yomğirining birinçi tomçisi tuşişidan, gullar oçilib, daraxtlar mevalari yetilgunça, ösimlik unib çiqa boşlaşidan, takomillaşgunça davom etgan vaqtda keladi. Şuning  uçun ham Navröz olamning yaşillanib, özgarişiga, mehnat faslining boşlanişiga dalil qilingan.

Afsona va rivoyatlar

Navröz bayrami bilan boğliq afsona va rivoyatlar köp. Yaʼni, Odam Ato bilan Momo havo uçraşgan kun Navröz deb atalganligi haqidagi va Firdavsiyning "Şohnoma” asarida qayd etilgan şoh Jamşid nomi bilan boğliq rivoyatlarda ham Navrözning kirib kelişi qanday hodisa bilan boğlanişidan qatʼiy nazar, olamda yangilaniş, mehnat taqvimida yangi kunning boşlanişi, insonlarning erkinligi, baxt-saodati, özaro mehr-oqibat, muruvvat va saxovat kabi fazilatlarning uluğlanişi bilan eʼzozlangan. Xususan, hazrat Alişer Navoiyning "Tarixi mulki Ajam” ("Ajam şohlarining tarixi”) asarida ham şoh Jamşidning buyuk kaşfiyotlari söngida uluğ bir kun – Navröz ixtiro qilingani xususida söz yuritiladi, şoh Jamşidning xalqqa çeksiz mehr-oqibat, saxiyliklar körsatib, adolat qilgani va uşbu kunning Navröz deb atalgani qayd etiladi.

 

                         Ajdodlar zakosining mahsuli

Navrözning aynan 21-martga töğri kelişi çuqur ilmiy asosga ega: xuddi şu kunda koinot va tabiat qonuniyatlariga köra quyoş hamal burjiga kirib, tun bilan kun tenglaşadi, kun uzayişi boşlanadi va dehqonçilik fasli avj pallaga kiradi. Nafaqat tabiatda, balki göyo jamiyatda ham uyğoniş boşlanadi: dehqon dalasiga, boğbon boğiga, çöpon-çöliqlar çorvasi-yu, qöy-qözisiga parvona bölişadi. Tabiat bilan insonning özaro uyğunligi ham aynan bahorda öz ifodasini topgan: Allohning irodasini qarangki, yerga taşlangan  bitta uruğdan mingta baraka unadi, qöylar qözilab, sovliqlar suti köpayadi, borliq yaşillanib, olam va odam yaşarib ketadi. El orzu-murodi, yurt osoyiştaligi, xalqlar döstligi, mehr va muruvvat, qalblar töla muhabbat madhini baland tutgan, yomonliklar yölini kesib, ezguliklarga yöl oçgan Navröz bu!

Taʼqib va taʼqiqlar

Mustabid tuzum davrida Navröz bayramini diniy bayram, eskilik sarqiti, deya qoralovçilar topildi. Uni xalqimiz yuragidan butunlay sidirib taşlab, ongidan öçirmoqqa köp urinişlar böldi. Lekin xalqimizning asl farzandlari, olim-u fuzalolari Navrözning heç qanday diniy yoki ilohiy tomoni yöqligini, bu bayram qadim ajdodlarimizning buyuk zakosi ila tabiat va koinot qonuniyatlari asosida Quyoşning hamal burjiga kirişi, kun bilan tunning tenglaşişi bilan boğliq tabiiy jarayon ekanligini isbotlab berdilar. Navröz nafaqat bahorgi tengkunlik – Yangi kun – gözallik va yaşnatiş bayrami, balki ölmas anʼanalar, qadriyatlarni özida mujassam etgan buyuk maʼnaviy meros sifatida yana qayta tiklandi. Xuddi afsonaviy Qaqnus quşi singari yana böy tikladi Navröz!

Istiqlol tufayli yuksalgan ayyom

Mamlakatimizda Navröz bayrami ommaviy tarzda keng nişonlanadi. Momolarimiz Navrözga atab ölanlar aytişadi, baxşilar dostonlar kuylaşadi. Doşqozonlar örnatilgan öçoqlarda gurillab yonayotgan gulxanlar alangasidan yuzlari olovlangan qiz-u kelinçaklar momolardan bobomeros udumlar sirini örganadilar. Navröz bahonasida gina-kuduratlar unutiladi, köngillar tozarib, barça bir-birlariga şodlik ulaşadilar.

Navröz taomlaridan dasturxonlar yanada fayzli, xonadonlar obod böladi. Umumxalq haşari qiziydi har bir göşada. Navröz – butun mazmun-mohiyati bilan ezgulik, tinçlik, totuvlik, gözallik, yangilaniş va yaşnatiş onlarini baxş etadi yurtimizga!

Robiya YÖLDOŞEVA.

(Foto - jayxun-sadosi.uz)

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026