INSON ShAʼNI VA OBROʻSI XAMMA NARSADAN ULUF
Hayot – inson bilan, uning intilishlari, orzu-umidlari, yaratuvchanligi bilan goʻzal. Ana shu goʻzallikning daxlsizligini taʼminlash, insonning tinch-osoyishta, baxtiyor hayot kechirishi uchun zarur huquqiy asoslarni yaratish bizning mamlakatimizda davlat siyosatining ustuvor yoʻnalishi hisoblanadi. Chunki inson toʻlaqonli baxtiyor, farovon hayot kechirsagina oilalar tinch, avlodlar barkamol boʻladi. Oila baxtiyor boʻlsa, avlodlar aqlli, zakovatli, Vatanda barqaror rivojlanish boʻladi.
Mustaqillik yillarida, agar eʼtibor bergan boʻlsangiz, insonning shaʼni, obroʻ-eʼtibori, shaxsiy hayotiga doir barcha huquq va erkinliklari borasidagi huquqiy asoslar yanada takomillashtirildi. Inson qadr-qimmati joyiga qoʻyildi. Mustabidlik davridagi inson shaʼniga qilingan tajovuzlar (qatagʻon yillaridagi kamsitish, xoʻrlash, oʻlim jazosiga hukm etish), tuhmatlar uyushtirish orqali inson obroʻsini toʻkish (mashʼum "paxta ishi”) kabi nohaqliklarga chek qoʻyilib, har bir fuqaroning shaxs sifatida shakllanishi, oʻz yeri, oʻz mulkiga egalik qilib, ozod va hur yashashi uchun kafolatli huquqiy asoslar yaratildi. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi – inson hayotining barcha jabhalarini qamrab oluvchi kafolatli huquqiy Qomus xalqimiz hayotidan munosib oʻrin oldi.
Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 27-moddasida: "Har kim oʻz shaʼni va obroʻsiga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish va turar joyi daxlsizligi huquqiga ega”, ekanligi mustahkamlab qoʻyilgan. Bundan tashqari, ushbu moddaga koʻra "Hech kim qonun nazarda tutgan hollardan va tartibdan tashqari birovning turar joyiga kirishi, tintuv oʻtkazishi yoki uni koʻzdan kechirishi, yozishmalar va telefonda soʻzlashuvlar sirini oshkor qilishi mumkin emas”.
Demak, bundan koʻrinadiki, fuqaro oʻz oilasi bilan tinchgina yashayotgan hovli-joyga chetdan kimdir oʻzboshimchalik bilan kirib kelishiga va hovli-joy yuzasini, uy ichkarisini besabab tekshiruvdan oʻtkazishiga, uy-joy egasining nafsoniyatiga tegishga aslo yoʻl qoʻyilmaydi. Chunki mamlakatimizda inson qadr-qimmati, or-nomusi, uning oʻziga va oilasiga tegishli barcha haq-huquqlari daxlsizligi Bosh Qomusimizda yuqoridagi modda orqali kafolatlab qoʻyilgan.
Mamlakatimiz fuqarolari mustaqil shaxslardir. Ular Oʻzbekiston fuqarosi sifatida mamlakatimizning hududida bir joydan ikkinchi joyga koʻchib oʻtishi, agar boshqa Respublikalarda yashayotgan boʻlsa, Oʻzbekistonga bemalol kelishi yoki ketishi mumkin. Yaʼni, qarindoshlik rishtalari bilan bogʻlangan fuqarolar boʻlsa, bemalol qonuniy asosda Oʻzbekistonga kelib-ketishi ham Konstitutsiyamizda oʻz aksini topgan. Yaʼni, Konstitutsiyamizning 28-moddasida: "Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi Respublika hududida bir joydan ikkinchi joyga koʻchish, Oʻzbekiston Respublikasiga kelish va undan chiqib ketish huquqiga ega” ekanligi belgilab qoʻyilgan.
Bundan koʻrinadiki, Konstitutsiyamizning har bir moddasi va har bitta bandi inson qadr-qimmatini ulugʻlash, uning orzu-niyatlarini roʻyobga chiqarish, jamiyatdan rozi, baxtiyor va farovon yashashi uchun xizmat qiladi. Chunki yuqorida taʼkidlaganimizday, hayot gultoji boʻlgan – insonning farovon turmush tarzi, orzu intilishlarining roʻyobi, huquq va manfaatlarining ustuvorligi bevosita mamlakat taraqqiyotiga daxldordir. Bu daxldorlik Bosh Qomusimiz orqali xalqimiz hayotida haqiqiy ifodasini topmoqda.
Robiya
YOʻLDOShEVA.
(Foto - http://mahallagzt.uz)
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
