BITIRUVChILAR DOIMO DIQQAT-EʼTIBORIMIZDA

Tuman XTMFMTTEB ga qarashli 82 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablari mavjud boʻlib,  2015-2016 oʻquv yilida jami 9-sinfni bitiruvchi oʻquvchilar 3189 nafarni tashkil qildi. Shundan 3016 nafari taʼlim oʻzbek,  37 nafari rus,  47 nafari qoraqalpoq,  76 nafari qozoq, 13 nafari turkman tilida olib boriladigan maktablarning 9-sinflarini tugatdilar.

Uyda yakka tartibda oʻqitilgan 9-sinf bitiruvchilari esa 7 nafarni tashkil etdi.

9-sinf oʻquvchilarini taʼlimning keyingi bosqichiga jalb qilish hamda ehtiyojini aniqlash maqsadida 2015-yilning dekabr, 2016-yilning fevral, aprel oylarida 3-marta soʻrovnoma oʻtkazildi. Ushbu soʻrovnomalarni oʻtkazish jarayonida 9-sinfni bitiruvchilari, ularning ota-onalari, sinf rahbarlari, maktab amaliyotchi-psixologi hamda maktab rahbarlari ishtirok qilishdi.

Umumtaʼlim maktablarida taʼlim olayotgan oʻquvchi-qizlarni hayotga tayyorlash, ularning kasb-hunar tanlashlariga imkoniyatlar yaratish, kasb-hunar haqida tushunchalarni yetkazish  va oʻz sevgan kasbini tanlashda hamda kelajakda tanlagan kasbida fidoyi mehnat qilsa, oilasiga baxt va farovonlik keltirishini anglatishga koʻmaklashish maqsadida hamda "2015-2016 oʻquv yilida umumtaʼlim maktablarining 9-sinf bitiruvchilari akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga toʻliq qamrab olinishini taʼminlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlar rejasi”ga asosan 7-9-sinf oʻquvchi-qizlari uchun "Qiz bolaning kasbi – uning baxti”, "Ilm ol, hunar tanla, Vataning kutar seni”, "Kasb-hunar – qizlar kelajagi”, "Hunarli qiz – yurt kelajagi”, "Bilimli qiz – farishta, hunarli qiz – sarishta” kabi mavzularda 1-15-fevral kunlari davra suhbatlari oʻtkazildi. Davra suhbatlarida 4100 nafardan ortiq 7-9-sinf oʻquvchi-qizlari ishtirok qilishdi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010 yil 7-iyuldagi "Umumtaʼlim maktablarining 9-sinf bitiruvchilarini akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida oʻqish bilan qamrab olishni taʼminlash boʻyicha normativ huquqiy bazani yanada takomillashtirish toʻgʻrisida”gi 109-sonli qarori va boshqa meʼyoriy hujjatlar asosida 2015-2016 oʻquv yilida umumtaʼlim maktablari va oʻrta-maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalari bilan hamkorlikda joriy yilning fevral-may oylarida "Kasblar festivali” tadbiri oʻtkazildi. Reja asosida umumtaʼlim maktablarining 9-sinf bitiruvchilari bilan kasb-hunar kollejlari va akademik litseylarga sayohatlar tashkil etildi.

Umumtaʼlim maktablarida taʼlim olayotgan oʻquvchilarning yetuk kasb egasi boʻlib yetishishlari uchun kasblar haqida koʻproq maʼlumotga ega boʻlishlari, kasbiy bilimlarini oshirish, qiziqtirish va ongli ravishda kasb tanlashlariga amaliy yordam berish maqsadida bitiruvchi oʻquvchilar oʻrtasida "Men tanlagan kasbning kelajak hayotimdagi oʻrni” mavzusida insholar tanlovi oʻtkazildi. Tanlovning maktab bosqichida 9-sinf oʻquvchilarining 3100 nafardan ortigʻi ishtirok qilishib, maktab bosqichida gʻolib boʻlgan 75 nafari tanlovning tuman bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishdi. Tuman bosqichida 75 nafar 9-sinf bitiruvchilarining ijodiy ishlari hakamlar hayʼati tomonidan oʻrganilib, 3 nafar oʻquvchining ijodiy ishlari Qoraqalpogʻiston Respublikasi bosqichida ishtirok qilish uchun taqdim qilindi.

Joriy yilning 20-iyun sanasidan oʻrta-maxsus, kasb-hunar taʼlimi  muassasalariga qabul boshlanib, 30-iyun sanasigacha 3189 nafar bitiruvchilarning hujjatlari toʻliq topshirildi.

Ularning 2794 nafari tumanimizda faoliyat yuritayotgan akademik litsey va kasb-hunar kollejlariga, 374 nafari Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi turli kasb-hunar kollejlari va akademik litseylarga, shuningdek, 7 nafari Toshkent shahri, 7 nafari Xorazm viloyatidagi kasb-hunar kollejlariga oʻqishga joylashdilar.

Keyingi yillarda umumtaʼlim maktablari bitiruvchilarining kasb tanlashlariga eʼtibor kuchaytirilayotganligi bejiz emas. Chunki inson tanlagan kasbi, egallagan ixtisosligida bir umr mehnat qiladi. Shuning uchun bu haqdagi qarorni shoshma-shosharlik bilan shunchaki qabul qilib boʻlmaydi. Inson oʻzi sevgan kasbida mehnat qilishi unga zavq-shavq bagʻishlaydi, muvaffaqiyatlar sari intilishiga asos boʻladi. Bularning hammasi insonga oʻz faoliyatidan mamnunlik hissini beradi.

Shuning uchun ham maktab taʼlimini tugatayotgan har bir oʻgʻil-qizning kasb-hunarni oʻz iqtidoriga yarasha, ongli tarzda tanlashiga erishmogʻimiz lozim.

I.RAJABOV, tuman XTMFMTTEB oʻquvchilarni kasb-hunarga yoʻnaltirish va ruhiy-pedagogik tashxisini uslubiy taʼminlash kichik guruhi rahbari.

(Foto - http://navoiy.uz)