ELIM DEB EVRILGAN JON
Ayolning joni qirqta böladi, degan gap bor xalqimizda. Mening nazarimda xalqimiz boşidan keçgan oğir yillarda elda röşnolik bölsin, deb halovat bilmay erkaklar bilan baravar el taşvişini yelkalagan ayollar uçun bu taʼrif ozdek. Ularning boşidan ötkazgan maşaqqatlarini, oğir mehnatlarini töla taʼriflaş ham muşkul.
Dörmanlik ilk öqituvçilardan biri, Ikkinçi jahon uruşining zaxmatli yillarida ham maktabda öqib, ham paxtaçilik brigadasida tabelçi bölib işlagan, bolalikning zavqli öyin lahzalarini tirikçilik taşvişiga almaşgan va bir umr eldoşlarini, ularning farzandlarini ilmu maʼrifatli qilişdek ezgu niyat bilan yaşab ötgan Tojigul Yusupova ana şunday möʼtabar ayollarning biri edi.
U 1926-yilda tuğildi. Sobiq Lermontov nomli (hozirgi 20-sonli) maktabning 6-sinfida öqib yurgan beğam, betaşviş kunlarida Ikkinçi jahon uruşi boşlandi. Ovulning işga yaroqli erkaklari Vatan himoyasiga otlandi va dehqonçilik, paxtaçilikning, oilaning butun taşvişlari ayollar zimmasiga tuşdi. Hali maktab öquvçisi bölgan Tojigulni zehnli, xat-savodli bölgani uçun brigadaga tabelçi qilib qöyişdi. 7-sinfda öqib yurgan kezlarida esa öqituvçilar yetişmaganligi uçun Manğitdagi öqituvçilar tayyorlaş qisqa kursiga yuborişdi va uni tugatgaç, özi öqigan maktabga öqituvçi qilib tayinlaşdi. Keyinçalik Xivadagi pedagogika bilim yurtida öqib, öz bilim va malakasini oşirdi. Qiliçboyning ilk ayol muallimalaridan biri bölgan Tojigul Yusupova eldoşlari, ularning farzandlarini ilmu maʼrifatli qiliş uçun halovat bilmay mehnat qildi. Kunduzlari ovul bolalariga boşlanğiç sinflarda dars bersa, keçalari keçki savodsizlikni tugatiş kurslarida kattalarga saboq berdi. U yoruğ kunlar kaliti ilmda ekanligini hammaga tuşuntirişga, elni savodli qilişga intildi.
Uruş tugagaç, özi kabi murabbiy Rahimboy Otajonov bilan turmuş qurib, 10 nafar farzandni tarbiyalab voyaga yetkazdi, oila, farzand, maktab, kasbi taşvişlarini baravar ado etdi.
Bugungi kunda Qiliçboy elida Tojigul Yusupovadan saboq olib, hayotda örnimni topdim, deydiganlarning soni köp. Uç nafar öğli ota-ona kasbini tutişdi. Qolganlari ham turli kasb-hunarning egalari, elda eʼzozli insonlar bölib yetişdilar.
Tojigul Yusupova 1994-yil 6 mayda Yurtboşimiz Farmoniga köra, "Şuhrat” medali bilan, 1995-yilda "1941-1945 yillardagi uruşda faşizm ustidan qozonilgan ğalabaning 50 yilligi” yubiley medali bilan taqdirlangan, davlatimizning bu eʼtiboridan, eʼtirofidan özida yöq sevingan edi. Umrining faroğatli damlariga tinimsiz şukronalar aytib ötirgan onaxon 2009-yilda vafot etdi.
Şundan beri oradan yillar ötayapti. Matonatli va fidoyi ayol – tilidan şukrona tuşmagan, nolişni bilmay ötgan Tojigul Yusupovaning hayot yöli barçaga örnak bölgulik ekanligiga iqror bölaman. Şu boisdanda mamlakatimizda 9-may – Xotira va qadrlaş kuni keng nişonlanayotgan uşbu damlarda onaxon haqida yozişni özimning burçim, deb bildim.
Oygul RAJABOVA, jurnalist.

▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶
▶