20.11.2026
Til Öz Qq Yozuv Кирилл Lotin
Reklama banneri
Harf ölçami Rang Rasmlar
20.11.2026, 19:25
Jamiyat 👁 2,377

AVLODLAR OLDIDA QARZDOR BÖLMAYLIK

AVLODLAR OLDIDA QARZDOR BÖLMAYLIK

Yurtimizda asrlar davomida ajdodlarimizning turmuşidan teran joy egallab, sayqallanib bizgaça yetib kelgan, har biri öziga xos maʼno va jiloga ega urf-odatlarimiz, anʼanalarimiz, qadriyatlarimiz va jamiki maʼnaviy boyliklarni, bilimlarni bus-butuniça saqlab qolib, kelgusi avlodlarga yetkaziş biz ota-onalarning zimmamizdagi ulkan burçimizdir.

Ammo, bu burçni ado etişda kamçiliklarimiz borday, nazarimda. Agar şunday bölmaganida köça-köyda yelkalari-yu beli oçiq tor kofta, yubka, kalta şortik yo tor şim kiygan qizlarni, maykaçan maşina haydaşga uyalmaydigan yigitlarni har qadamimizda uçratmasdik. Böy yetib qolgan qizlar öz otalari, akalari oldida oyoqlarini bemalol oçib, kalta köylaklarda yurişmasdi, öğil-qizlar ota-ona nazoratini oğir olişmasdi, nega tergayverasiz, deb xudbinlarça öz joniga qasd qilaman, deb qörqitişmasdi. Ular şunday xulqli bölib osmondan tuşmagan, yo özga yurtdan kelmagan, özimizning, öz yurtimizning bolalari!

Yoşlar tarbiyasidagi yetişmovçiliklar haqida öylagan odamning könglini biz orqamizdan ergaşib kelayotgan avlod oldidagi burçimizni töla bajara olayapmizmi, zimmamizda qarzimiz qolib ketmayaptimi, degan öylar bezovta qilaveradi, bu borada jiddiyroq öylab köriş, xatolarimizni tuzatişning aniq çoralarini amalga oşirişimiz lozimligini eslataveradi.

Töğri, yoşlar kamoloti haqida gapirganimizda, ğurur bilan sanaydigan omillarimiz köp. Taʼlim-tarbiya uçun mablağ ajratib, şaroit yaratiş borasida dunyoda yetakçi örinlardan biridamiz. Biroq undan oldin, bola tarbiyasida muhim rol öynaydigan, ular dunyoga kelib, kamolga yetayotgan maskan - oilasi köz öngimizga keladi. Çunki endi tuğilgan gödakning qanday inson bölib voyaga yetişi şu oiladagi muhitga, tarbiyaga boğliq. Ota-bobolarimiz bejizga "farzand oila közgusi” deyişmagan. Ota-onadan andoza olib ulğayadigan farzand qanday odamlarning zurriyodi ekanligini bildirib turişi şubhasiz. Öz-özidan körinib turibdiki, bola tarbiyasida ota-onaning zimmasidagi vazifa juda zalvorli.

Afsuski, köpçilik ota-onalar öz burçini eng avvalo oilani moddiy jihatdan taʼminlaşda, deb bilişadi. Maktabda yo köçada biron nomaqbul harakati muhokama qilinsa, heç kimdan kam qilmay östirgandim, - deyişadi. Munosib xulq-atvor yillar davomida uzluksiz şakllantirilib borilişi lozimligini öylaşmaydi, qiziqişlariga quloq solib, har bir savoliga haqqoniy javob beriş lozimligini öylaşmaydi.

Manğit şahridagi oilalardan birining 19 yaşar qizi tumanimizning olis hududida yaşaydigan bir yigit bilan dugonasining töyida tanişib, bir-birini yoqtirib qolibdi. Qiz kollejni tugatgan bölişiga qaramay, heç bir hunari, örgangan ilmi yöq, işsiz. Yigit ham şu sifat, mardikorlik qilarkan. Endi şu qiz yaxşi, tinç-totuv oilalardan kelgan sovçilarga ham rad javob berayapti. Sababi töyda tanişgan yigitni yoqtirib qolib, telefonda gaplaşib turarkan. Qizini yölga soliş uçun maslahat sörab kelgan onaga harna yordamimiz tegsa, deb mahallaning diniy maʼrifat va maʼnaviy axloqiy tarbiya masalalari böyiça maslahatçisi bilan birga ularnikiga kirdik. Ostona hatlaşimiz bilan beçora onaizor qizining "agar boşqaga beraman desangiz, özimni özim osaman”, deb tahdid qilganini şipşidi piçirlab.

Çoy kötarib, biz ötirgan xonaga qiz keldi. Undan yigitni qaçondan beri tanişini, xulq-atvorini söradim. Qiz yelka qisdi. Töyda körişgan, keyin telefonda gaplaşib turişgan.

- Seni körgani boşqa izlab kelmadimi? – deb söradim men.

- U işda, Toşkentda, - zarda bilan javob berdi qiz "sizlarning nima işingiz bor”, deganday öqrayib va örnidan turib ketişga çoğlandi.

- Ötir qizim, biz sening hayotingga aralaşmoqçi yo boşqaga turmuşga çiq, deb zörlamoqçi emasmiz, - deya maslahatçi opa uning yelkasiga qölini qöyib ötirişga undadi.

Turmuş örtoğini tanlaş har bir yigit-qiz uçun juda masʼuliyatli iş ekanini, bu yölda adaşiş – bir umr baxtsizlikka sabab bölişi mumkinligini, telefondagi suhbat-u, qop-qop vaʼdalar yigitning kimligini bilişga yetarli bölmasligini, bir qarorga kelişdan avval yaxşilab öylab körib, ota-onasi maslahatlariga quloq solişi lozimligini tuşuntirdik.

Qiz "özim bilaman” deganday iddao bilan örnidan turdi.

Ota-onasiga bepisand, özboşimça bölib ulğaygan qizning onasi esa bularning bari özlarining tarbiyasi tufayli ekanligini öylab ham körmadi, aksinça, faqat qizini olis qişloqqa uzatişdan qanday qaytarişni bilmay boşi qotgan.

Mening söz yuritganim bu voqea oilalarda farzand tarbiyasi borasidagi birgina muammo, xolos. Aslida farzandining kuni böyi nimalar bilan maşğul bölişiga qiziqadigan, intilişlarini rağbatlantiradigan, badiiy kitoblar, gazeta-jurnallar sotib olib beradigan ota-ona juda kam. Odatda öğil-qizi voyaga yetayotgan kişilar hovli-joy, şohona mebellar, qimmatbaho kiyim, taqinçoqlar uçun yelib-yuguradi, topganini misqollab yiğadi-yu uning könglida ne öy-xayollar bor, turmuş qurişga tayyormi, deb öylamaydi. Oilalarda asrlar davomida şakllangan va heç qayerda yozilmagan qonuniyatlarni örgatişga vaqtlari "yetmaydi”. Oqibatda esa oila quriş masʼuliyatini anglamay turmuşga çiqqan qizning, uylangan öğlining hayotidagi muammolariga yeçim topolmay boşlari garang bölaveradi.

Yaratganga şukurlar bölsinki, yurtimiz tinç, xalqimiz farovon hayot keçirmoqda. Ozod va obod yurtimizda xalqimizning munosib turmuş keçirişi, yoşlarimizning har tomonlama barkamol insonlar bölib voyaga yetişi uçun barça şaroitlar yetarli. Yaxşi kunlarimizga havas qilguvçilar bilan bir qatorda, hasad qilguvçilar, tinç-osoyiştaligimizga rahna solişga urinayotgan manfur kuçlar ham borligini nazardan qoçirmasak, farzandlarimizni har jihatdan barkamol etib tarbiyalaş vazifasi qançalik dolzarb ekanligi yanada yaqqolroq körinadi. Demak farzandlarimiz baxtiyor, şu elda ozod, emin-erkin yaşasin, degan ota-onaning ularning taʼlim-tarbiyasiga beparvo qaraşiga haqqi yöq. Çunki ilmli, maʼnaviyatli insonni yengib bölmaydi.

 

Oygul RAJABOVA.

🎬 Videogalereya Barçasi →
BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI ▶ BIR VATAN, BIR EL, BIR BAYROQ! AMUDARYoDA BAYROQ ESTAFETASI KÖTARINKI RUHDA DAVOM ETDI 16.11.2026 «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi ▶ «Ilğor fermerlar klubi» aʼzolari uçun dala seminarlari ötkazildi 16.11.2026 Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi ▶ Bolajonlarga yöl harakati qoidalari haqida maʼlumotlar berildi 13.11.2026 Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi ▶ Sayyor qabulda 12 ta murojaatdan 10 tasi ijobiy hal etildi 13.11.2026 Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ Amudaryo tumanida SEO va JS bölimining yangi binosi foydalanişga topşirildi 12.11.2026 Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi ▶ Amudaryolik nuroniylar mini futbol böyiça örtoqlik uçraşuvida ğolib çiqdi 12.11.2026 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi ▶ 49-sonli boğçada ekologik tarbiyaning amaliy metodikalari namoyiş etildi 12.11.2026 Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi ▶ Örta qalʼa ovulida xotin-qizlar bilan profilaktik uçraşuv ötkazildi 12.11.2026 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi ▶ 65-sonli maktabning yangi binosi foydalanişga topşirildi 11.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda ▶ Amudaryo tumanida kuzgi şudgorlaş işlarini sifatli taşkil etişga alohida eʼtibor qaratilmoqda 10.11.2026 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi ▶ 45-sonli boğçada «Jajji ekologlar» amaliy seminari bölib ötdi 10.11.2026 Aholi salomatligi — oliy qadriyat ▶ Aholi salomatligi — oliy qadriyat 09.11.2026 Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi ▶ Amudaryo tumanida kuz-qiş mavsumiga tayyorgarlik işlari örganildi 09.11.2026 Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi ▶ Jismoniy tayyorgarlikdan ötgan çaqiriluvçilar harbiy qism vakillari bilan suhbatlaşdi 09.11.2026 Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir ▶ Qöriqlaş xizmati — aholi osoyiştaligi va mulk daxlsizligining kafolatidir 06.11.2026 AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA ▶ AMUDARYoDA “YaŞIL MAKON” LOYIHASI DOIRASIDAGI IŞLAR IZÇIL DAVOM ETMOQDA 06.11.2026 Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi ▶ Boğça tarbiyalanuvçilari uçun ekologik tarbiya metodikalari namoyiş etildi 05.11.2026 Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi ▶ Amudaryo tumanida içki işlar organlari xodimlarining kasb bayrami keng nişonlandi 05.11.2026 Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi ▶ Mehnat yarmarkasida 29 nafar fuqaro doimiy işga joylaştirildi 05.11.2026 Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi ▶ Olis ovullardagi maktablarda «Kitobxon yoşlar» klublari taşkil etiladi 04.11.2026 Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi ▶ Yöllarning qiş mavsumiga tayyorligi joyida örganildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi ▶ Amudaryo tumanida harbiy prokuratura sayyor qabuli va mehnat yarmarkasi ötkazildi 04.11.2026 Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi ▶ Amudaryo tumanida kuzgi mavsumda 829 ming köçat ekiladi 03.11.2026 Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi ▶ Amudaryo tumanida maʼnaviy-maʼrifiy işlar samaradorligi, mavjud muammolar muhokama qilindi 02.11.2026 HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI ▶ HARBIY XIZMATÇILAR UÇUN KASB-HUNAR TAʼLIMI KURSLARI YaKUNLANIB, SERTIFIKATLAR TANTANALI TOPŞIRILDI 02.11.2026 Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi ▶ Qonunçilikdagi ayollar va bolalar huquqlari himoyasiga oid normalar tuşuntirildi 31.10.2026 Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda ▶ Aholiga sifatli içimlik suvi yetkazib beriş borasidagi kamçiliklar bartaraf etilmoqda 31.10.2026 Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi ▶ Jajji ekologlar tabiatni asraş böyiça dastlabki tuşunçalarga ega bölişdi 31.10.2026 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi ▶ 10 oy davomida Qoraqalpoğiston böyiça 39 ta holatda içimlik suvi körsatkiçlari belgilangan talablarga javob bermasligi aniqlandi 30.10.2026 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi ▶ 1-sonli maktabda Özbek tili bayrami nişonlandi 26.10.2026